วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อวิเคราะห์ระบบการให้เกียรติที่สะท้อนจากคำขึ้นต้น คำสรรพนามบุรุษที่ 1 และ 2 คำลงท้าย และคำรับในราชาศัพท์ไทย 2) เพื่อวิเคราะห์กลวิธีการสร้างคำขึ้นต้นคำสรรพนามบุรุษที่ 1 และ 2 คำลงท้าย และคำรับในราชาศัพท์ไทย 3) เพื่อวิเคราะห์คำสรรพนามราชาศัพท์บุรุษที่ 1 และ 2 ในภาษาไทย โดยเปรียบเทียบกับคำสรรพนามราชาศัพท์บุรุษที่ 1 และ 2 ในภาษาเอเชียอื่นๆ ซึ่งมีชุดคำดังกล่าว งานวิจัยนี้ใช้ข้อมูลราชาศัพท์ไทยจากหนังสือราชาศัพท์ของสำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ ส่วนข้อมูลภาษาอื่นได้จากการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญทางภาษาและเอกสารที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า คำขึ้นต้น คำสรรพนามบุรุษที่ 1และ 2 คำลงท้าย และคำรับในราชาศัพท์ไทย เป็นรูปภาษาแสดงการให้เกียรติแก่ผู้พูดด้วยแบบสัมพันธ์กับเป้าหมายของการให้เกียรติ โดยคำในแต่ละชุดข้อมูลมีระดับการให้เกียรติลดหลั่นลงไปตามฐานันดรศักดิ์ของคู่สนทนา ในจำนวนนี้คำที่ใช้กับพระมหากษัตริย์จะมีลักษณะที่แสดงความยกย่องเป็นพิเศษและแตกต่างจากคำที่ใช้กับคู่สนทนาซึ่งมีฐานันดรศักดิ์รองลงไปอย่างชัดเจน คำราชาศัพท์ในแต่ละชุดที่ทำการศึกษาประกอบด้วยวลีหรือประโยค ซึ่งกลายเป็นคำเพราะการใช้ซ้ำจนเป็นแบบแผน นอกจากนี้ในการเปรียบเทียบคำสรรพนามบุรุษที่ 1 และ 2 ที่ใช้กับพระมหากษัตริย์ในภาษาไทยและภาษาเอเชียอื่นพบว่า คำสรรพนามบุรุษที่ 1 ในภาษาไทย ภามาเลย์ และภาจีนโบราณมีลักษณะคล้ายกัน กล่าวคือเป็นคำอ้างถึงผู้พูดอย่างถ่อมตน คำสรรพนามบุรุษที่ 2 ในภาษามาเลย์เป็นคำอ้างถึงพระมหากษัตริย์อย่างตรงไปตรงมา ส่วนคำสรรพนามบุรุษที่ 2 ในภาษาไทยและภาษาจีนโบราณเป็นคำอ้างถึงพระมหากษัตริย์อย่างอ้อม