วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

นักพยากรณ์โชคชะตามีบทบาทเป็นผู้ช่วยเหลือ และให้การสนับสนุนทางด้านจิตใจของคนในสังคมไทยปัจจุบันอย่างแพร่หลาย การวิจัยครั้งนี้มุ่งศึกษาสัมพันธภาพและวิธีการช่วยเหลือจากการพยากรณ์โชคชะตาโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยทางคุณภาพเชิงปรากฏการณ์วิทยาเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกนักพยากรณ์โชคชะตาและผู้รับบริการซึ่งเป็นผู้ให้ข้อมูลหลัก นำเทปบันทึกที่ได้จากการสัมภาษณ์มาถอดความแบบคำต่อคำ ถอดรหัสความ แล้วจัดหมวดหมู่เพื่อสรุปประเด็นย่อยและประเด็นหลักตามลำดับ ผลการวิจัยพบว่าปัจจัยสู่สัมพันธภาพที่ดีในการพยากรณ์โชคชะตาคือการพยากรณ์ได้ตรงใจ ความแม่นยำในการพยากรณ์ การยึดจรรยาโหร และการเปิดใจยอมรับผู้รับบริการ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ส่งผลให้ผู้รับบริการเกิดความเชื่อถือ ศรัทธา ไว้วางใจ และนำไปสู่การยินดีในการเปิดเผยเรื่องราว ทั้งนี้การช่วยเหลือมีรูปแบบแตกต่างกันไปแต่มีจุดร่วมที่สำคัญคือการเตือนให้มีสติเพื่อพร้อมรับการแก้ไขปัญหา การเสนอแนะให้ทำความดีเพื่อสร้างบุญกุศลและปฏิบัติธรรม รวมทั้งการใช้วาทศิลป์เพื่อให้กำลังใจของผู้รับบริการ ดังที่กล่าวมานี้ถือเป็นกลไกในการผลักดันให้ผู้รับบริการเกิดความหวังและมีกำลังใจที่จะก้าวเดินต่อไป ปรากฏการณ์นี้เป็นส่วนสำคัญที่มีอยู่ในวัฒนธรรมแห่งภูมิปัญญาตะวันออกดั้งเดิมที่ช่วยเยียวยาบำบัดจิตใจมานาน ดังนั้นการศึกษาการช่วยเหลือของนักพยากรณ์โชคชะตาซึ่งเป็นการบำบัดแบบดั้งเดิมในบริบทสังคมไทย จึงเป็นข้อมูลสำคัญในเชื่อมโยงภูมิปัญญาดั้งเดิมในสังคมไทยเข้ากับรูปแบบการปรึกษาเชิงจิตวิทยาซึ่งมีที่มาจากวัฒนธรรมตะวันตกได้เป็นอย่างดี