ปะหล่องเป็นภาษาที่อยู่ในสาขาปะหล่อง ตระกูลมอญ-เขมร ในตระกูลภาษาออสโตรเอชียติก กลุ่มชาติพันธุ์ที่พูดภาษาปะหล่องตั้งถิ่นฐานอยู่ในประเทศไทย พม่า และจีน ผลงานการศึกษาเกี่ยวกับปะหล่องในตอนต้นศตวรรษที่ 19 ส่วนใหญ่เป็นผลงานของคณะมิชชันารี และผู้แทนพระองค์รัฐบาลสหราชอาณาจักร ผลงานส่วนใหญ่เป็นการศึกษาเกี่ยวกับชาวปะหล่องที่อาศัยอยู่บริเวณตะวันตกเฉียงเหนือของ รัฐฉาน และไม่มีผลงานเกี่ยวกับปะหล่องที่อยู่ทางใต้และทางตะวันออกของรัฐฉาน ซึ่งเป็นถิ่นที่อยู่ของ ชาวปะหล่องแต่เดิมก่อนที่จะอพยพเข้ามาอยู่ในประเทศไทย ส่วนผลงานของชาวปะหล่องหรือเต๋ออางในประเทศจีนโดยนักวิชาการจีนทั้งหมดเขียนเป็นภาษาจีน ซึ่งยากสาหรับผู้ที่ไม่มีความรู้ภาษาจีน ดังนั้น วัตถุประสงค์หลักของโครงการวิจัยนี้ คือ เพื่อสารวจชาวปะหล่องและภาษาปะหล่องในเชียงตุง ประเทศพม่า และในเขตอิสระปกครองตนเองเต๋อหง ไต-จิงโพ่ ยูนนาน ประเทศจีน ผลการสารวจพบว่า ในเชียงตุงมีหมู่บ้านชาวปะหล่องกระจัดกระจายอยู่บนภูเขาสูงทั่ว ๆ ไป แต่ด้วยข้อจากัดหลายประการในการเข้าถึงพื้นที่ ดังนั้น คณะผู้วิจัยจึงได้เก็บข้อมูลชาวปะหล่องและคาศัพท์พื้นฐานจากชาวปะหล่องที่บ้านป้าว ซึ่งอยู่ห่างจากใจกลางเมืองเชียงตุงประมาณ 7 กิโลเมตร ชาวปะหล่องที่นี่เรียกตัวเองว่า “ดาระอาง” ในประเทศจีน ผลการศึกษาครั้งนี้พบว่ากลุ่มชาติพันธุ์ปะหล่องเป็นที่รู้จักกันภายใต้ชื่อ “ชนชาติเต๋ออาง” ซึ่งประกอบด้วย 5 กลุ่มย่อย คือ “รูไม” ที่หมู่บ้านหนานซาง ในเมืองรุ่ยลี่ “เหลียง” หรือ “ตะอาง” ที่หมู่บ้านชูตงกวา “ปูเล” หรือ “กะอาง” ที่หมู่บ้านม่งตาน “เราคต” หรือ “ระอาง” ที่หมู่บ้านฉาเยชิ่ง และ “เราจิน” หรือ “นะอาง” ที่หมู่บ้านเซียงไช่ถัง ทั้ง 4 หมู่บ้านนี้ ตั้งอยู่ในชุมชนหมู่บ้านซานไท่ชาน แขวงลู่ซี ทั้งนี้ ด้วยข้อจากัดทางด้านเวลาในการสารวจข้อมูล คณะผู้วิจัยได้เก็บข้อมูลคาศัพท์พื้นฐาน 285 คา สาหรับภาษาถิ่น รูไม เราคต ปูเล และเหลียงในขณะที่ภาษาเราจินในเต๋อหง ประเทศจีน และภาษาดาระอาง บ้านป้าวในเชียงตุง ประเทศพม่า ผู้วิจัยได้เก็บข้อมูลรายการคาศัพท์ 927 คา เพื่อใช้ในการเปรียบเทียบกับคาศัพท์ภาษาปะหล่องที่พูดอยู่ในประเทศไทยที่หมู่บ้านนอแล อาเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ นอกจากนี้ การศึกษานี้ยังได้นาเสนอระบบเสียงภาษาเราจินและภาษาดาระอางบ้านป้าวโดยใช้หลักการทางสรศาสตร์ และโครงสร้างไวยากรณ์พื้นฐานของภาษาเราจินด้วย ในทางภาษาศาสตร์เราจินและดาระอางบ้านป้าวเป็นภาษาถิ่นเดียวกัน Palaung belongs to the Palaungic branch of Mon-Khmer in the Austroasiatic language family. It is spoken by various Palaung groups living in Thailand, Myanmar and China. Almost all previous studies of the Palaung were made in the early 1920’s by British Colonial Officers and Christian missionaries. In addition, most studies concentrated on the Palaung living in the northwestern part of Shan State, and did not document the Palaung in the southern and eastern regions of the state from where those who settled in Thailand originated. Furthermore, there are some Chinese scholars who have studied the De’ang people, but these studies were done in Chinese which makes it very difficult source for others. The major objective of the project is to survey the Palaung people and their language in Kengtung, Myanmar and in Dehong Tai-Jingpo Autonomous Prefecture in Yunnan, China. Surveys of the research areas for this project were conducted during 2010-2011. There are numerous Palaung villages scattered throughout Kengtung, however, accessibility to those areas is very limited. Therefore, general information of the Palaung people in Myanmar and basic wordlist were gathered at Ban Paw village, which is located about 7 kilometers from downtown Kengtung. The speakers of the Palaung language here call themselves “Dara-ang”. In China, the Palaung ethnic group is officially known as “De’ang nationality”. Under the one nationality, this study found that there are 5 sub-groups – Rumai of Nan Sang village in Ruili township, Liang or Ta-ang of Chu Dong Gua village, Pule or Ka-ang of Meng Dan village, Raokot or La-ang of Cha Ye Qing village, and Raojin or Na-ang in Xiang Cai Tang village; the last four villages are in San Tai Shan village compound, Luxi county. A short wordlist of 285 lexical items was collected for the Rumai, Raokot, Pule and Liang dialects, and a wordlist of 927 lexical items was elicited for the Raojin dialect in Dehong, China and Dara-ang Ban Paw in Kengtung, Myanmar. Due to time limit restrictions during survey period, longer lists were gathered from only two dialects – Raojin and Dara-ang Ban Paw – with an intention to compare them with the Palaung spoken at Noe Lae village, Fang district in Chiangmai, Thailand. The phonological systems of Raojin and Dara-ang Ban Paw were analyzed using the phonemic principle. The basic grammatical structure of Raojin is also presented. Linguistically, these two varieties are the same dialect.