ปัจจุบันอ่าวบ้านดอนได้ประสบปัญหาหลายๆ ด้าน จนทำให้ทรัพยากรที่เคยอุดมสมบูรณ์เสื่อม โทรมลงอย่างเห็นได้ชัด ทำให้เกิดการแก่งแย่งแข่งขันในการประกอบอาชีพของหลายกลุ่มคน โครงการ แนวทางการจัดการทรัพยากรชายฝั่งโดยชุมชนมีส่วนร่วม ตำบลเขาถ่าน อำเภอท่าฉาง จังหวัดสุราษฎร์ธานี เกิดขึ้นจากการรวมตัวของชุมชนที่ตระหนักถึงปัญหาที่เกิดขึ้น และต้องการจะใช้กระบวนงานวิจัยเพื่อ ท้องถิ่นในการแก้ไขปัญหา เพื่อตอบคำถามวิจัยว่า แนวทางการจัดการทรัพยากรชายฝั่งในรูปแบบของการ จัดการทะเลชุมชนและเพิ่มปริมาณสัตว์น้ำในพื้นที่ป่าชายเลนโดยชุมชนมีส่วนร่วมของชาวประมงชายฝั่ง พื้นที่ หมู่ที่ 2 และหมู่ที่ 3 ตำบลเขาถ่าน ควรเป็นอย่างไร โดยมีวัตถุประสงค์ 2 ประการ คือ (1) เพื่อศึกษา แนวทางการจัดการทรัพยากรชายฝั่งในรูปแบบทะเลชุมชน และ (2) เพื่อหาแนวทางการเพิ่มปริมาณสัตว์น้ำ ในป่าชายเลน มีการดำเนินกิจกรรมหลายๆ อย่างเพื่อให้การทำงานบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้ ตั้งแต่ การประชุมชี้แจงโครงการ, ประชุมทีมวิจัยประจำเดือน, ศึกษาข้อมูลทั่วไปของชุมชน, ถอดบทเรียนการ ทำงานของกลุ่มที่ผ่านมา, เก็บข้อมูลการเปลี่ยนแปลงของสัตว์น้ำและการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรชายฝั่ง ระหว่างและหลังศึกษาวิจัย, ศึกษารวบรวมข้อมูลการทำประมงของชุมชนชายฝั่ง, ทำแนวเขตทะเลชุมชน, ฟื้นฟูและอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน, สร้างกติกาการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรอย่างยั่งยืน, การเฝ้าระวัง การใช้เครื่องมือประมงทำลายล้าง และการนำเสนอผลงานวิจัยสู่ชุมชน จากการทำกิจกรรมที่ผ่านมาของทีมวิจัยจะเน้นการจัดการพื้นที่ 2 ส่วนด้วยกัน คือ พื้นที่ทะเล ชุมชน และพื้นที่ป่าชายเลน โดยการจัดการแต่ละส่วนเป็นดังนี้ 1) การจัดการพื้นที่ทะเลชุมชน โดยการใช้ไม้ไผ่ทาสีแถบธงชาติปักเป็นแนวเขต ประชาสัมพันธ์ให้ผู้ที่เข้ามา ใช้ประโยชน์จากพื้นที่รับรู้ว่าเป็นพื้นที่สำหรับการประกอบอาชีพของประมงพื้นบ้าน ภายใต้กฎและกติกา เดียวกัน ควบคู่ไปกับการเฝ้าระวังพื้นที่ให้เป็นไปตามกฎกติกาที่วางไว้ ผลที่เกิดขึ้น คือ แนวเขตทะเลชุมชน สามารถป้องกันการขยายตัวของพื้นที่คอกหอยแครงเข้ามาในพื้นที่ชายฝั่งได้ และลดเครื่องมือทำลายล้างที่ ข้ามาในพื้นที่ลงได้ ส่งผลให้พื้นที่เอื้อต่อการเข้ามาดำรงชีวิตของทรัพยากรสัตว์น้ำมากขึ้น ทำให้ชาวประมง ชายฝั่งมีรายได้จากการประกอบอาชีพประมงในทะเลได้มากขึ้น 2) การจัดการพื้นที่ในป่าชายเลน ทีมวิจัยได้กันพื้นที่ในป่าชายเลนของชุมชนประมาณ 6 ไร่ เป็นเขตอนุรักษ์ พิเศษ โดยใช้ตาข่ายกั้น และติดป้ายบอก ไม่ให้ชุมชนเข้ามาจับสัตว์น้ำในพื้นที่ดังกล่าว เพื่อให้เขตอนุรักษ์ พิเศษเป็นแหล่งผลิตปูเปี้ยว และสัตว์น้ำชนิดอื่นๆ ออกสู่บริเวณใกล้เคียง มีการปล่อยปูเปี้ยว และปลูกต้นไม้ ป่าชายเลนเสริม เพื่อสร้างความอุดมสมบูรณ์ให้กับพื้นที่ พบว่า พื้นที่ดังกล่าวมีความอุดมสมบูรณ์เป็นแหล่ง ผลิตปูเปี้ยวและสัตว์น้ำชนิดอื่นๆ ให้ขยายไปยังพื้นที่ใกล้เคียงได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้แรงหนุนจากภาคส่วนต่างๆ ในพื้นที่ และโครงการวิจัยลักษณะเดียวกันที่มีอยู่ใน พื้นที่ใกล้เคียงก็มีส่วนช่วยให้การทำงานในพื้นที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น จากการทำงานพบว่า นอกจากทรัพยากรที่สมบูรณ์ขึ้นแล้ว ยังเกิดการพัฒนาทักษะขึ้นในหลายๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็นการจดบันทึก ความกล้าในการพูดคุยและนำเสนองาน มีการทำงานอย่างเป็นระบบขึ้น นอกจากนี้ยังมีความเข้าอกเข้าใจ ซึ่งกันและกัน และเกิดความรักความสามัคคีภายกลุ่มที่เหนียวแน่นขึ้นกว่าเดิม จะเห็นได้ว่า การทำวิจัยในครั้งนี้เริ่มต้นขึ้นจากปัญหาของชุมชน และชุมชนเป็นแกนหลักใน การกำหนดว่า จะทำอะไร ทำอย่างไร และเป็นแกนในการการประสานภาคส่วนต่างๆ เข้ามามีส่วนร่วม จน สามารถทำให้โครงการวิจัยบรรลุเป้าหมายของการแก้ไขปัญหาได้ ดังนั้น การจัดการทรัพยากรชายฝั่ง และ การเพิ่มปริมาณสัตว์น้ำในพื้นที่ป่าชายเลน เพื่อให้เกิดความยั่งยืนของทรัพยากรต่อไปนั้น ชุมชนต้องเป็น แกนหลักในการจัดการ ร่วมคิด ร่วมทำ เพื่อจะได้รับผลประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นร่วมกัน และดูแลรักษา ทรัพยากรให้อยู่คู่กับชุมชนอย่างยั่งยืนต่อไป