หย่อมหินบะซอลต์ที่พบในบริเวณอำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด จัดเป็นหินเนื้ออัลคาไล ชนิดบาซาไนต์ ซึ่งผลการศึกษาบ่งชี้ชัดว่าเป็นหินตัวกลางนำพลอยทับทิมจากชั้นหินแปรขั้นสูงระดับลึกขึ้นมาสู่ผิวโลกในรูปของหินแปลกปลอม โดยหินแปลกปลอมอุ้มพลอยนี้ จัดอยู่ในหินประเภท“plagioclase-bearing garnet clinopyroxenite” ที่มีลักษณะเนื้อหินแสดงสมดุลภาวะทางแร่ระหว่างแร่องค์ประกอบหลัก (ซึ่งได้แก่ แร่ไคลโนไพรอกซีน ชนิดไดออปไซด์) กับแร่รอง (ซึ่งได้แก่ แร่คอรันดัม และการ์เนท) โดยมีแพลจิโอเคลส และสปิเนล เกิดร่วมด้วยในสัดส่วนที่หลากหลาย จากผลการศึกษาเชิงศิลาวรรณนาและศิลาเคมี บ่งชี้ว่ากระบวนการก่อกำเนิดทับทิมนี้เป็นผลจากการแปรสภาพระดับหินแกรนูไลต์ (granulite facies) ที่เกิดขึ้นในบริเวณรอยต่อของชั้นเปลือกโลกส่วนล่างกับชั้นเนื้อโลกส่วนบน (ประมาณ 50 - 60 กม. ใต้ผิวโลก) ภายใต้ช่วงอุณหภูมิประมาณ 1,100 - 1,200oC และความดันประมาณ 1.5 - 1.8 GPa โดยสัมพันธ์กับปฏิกิริยาทางแร่หลักๆ ที่เป็นไปได้ 2 ปฏิกิริยา คือ: แพลกจิโอเคลส + สปิเนล = 2 ทับทิม + ไดออปไซด์ .............(1) 3 แพลกจิโอเคลส + 3 สปิเนล = 4 ทับทิม + ไพโรป + กรอสซูลาร์ .............(2) และผลการหาอายุสัมบูรณ์ 40Ar/39Ar ของหินบะซอลต์ บ่งว่าในบริเวณนี้เคยมีการปะทุของแมกม่า บะซอลต์นำพลอยทับทิมเกิดขึ้นมาแล้วเป็นช่วงๆ ไม่ตํ่ากว่าสี่ครั้งตลอดช่วงปลายมหายุคใหม่ (Late Cenozoic) คือ เมื่อประมาณ 2.38±0.16, 1.58±0.05, 1.33±0.09และ 0.69±0.01 ล้านปีก่อน ตามลำดับ ซึ่งจัดว่าเป็นแหล่งหินบะซอลต์นำพลอยที่มีอายุอ่อนกว่าบริเวณอื่นๆของประเทศ นอกจากนี้ผลที่ได้รับทั้งหมดในงานวิจัยนี้ ยังสนับสนุนแนวคิดที่ว่าพลอยทับทิมและแซปไฟร์ที่พบในไทยมีความต่างกันในเชิงปฏิกิริยาการก่อตัวของแร่ ที่อาจรวมถึงชนิดหินดั้งเดิมและแหล่งที่มาของหินต้นกำเนิด Alkali basalts exposed in the vicinity of Borai area, Trat province are classified as basanites. These basalts patches are proof be a corundum carrier taking ruby from existing ruby-bearing strata formed at depth up to the earth’s surface in a form of xenoliths. The ruby-bearing xenoliths are classified as a “plagioclase-bearing garnet pyroxenite” displaying an equilibrium mosaic texture among main mineral phase (which is diopsidic pyroxene) and subordinate phases (which are corundum and garnet). Plagioclase and rarer spinel occur as associated phases. According to petrological and petrochemical studies, these xenoliths were formed under a high grade metamorphic condition of granulite facies, i.e. 1,100 - 1,200oC and 1.5 - 1.8 GPa, within the upper mantle-lower crust transitional zone, or at depth of about 50 - 80 km., and ruby was most-likely generated by following reactions: Plagioclase + Spinel = 2Corundum + Diopside ……….(1) 3Plagioclase + 3Spinel = 4Corundum + Pyrope + Grossular ……….(2) Additional new 40Ar/39Ar ages imply that the ruby-related basaltic eruption events in this vicinity had intermittently been occurred at least 4 times, i.e., 2.38±0.16, 1.58±0.05, 1.33±0.09 and 0.69±0.01 Ma, during the Late Cenozoic times. This study provides some constraints ensuring that the genetic conditions of the Siamese ruby somewhat differ on the aspects of parental rock type as well as parental source material, from those of sapphire found elsewhere in Thailand.