ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การลดการปนเปื้อนของแบคทีเรียก่อโรคและการยืออายุการเก็บรักษาหอยนางรม (Crassostrea belcheri) ด้วยกระบวนการฉายรังสี

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การลดการปนเปื้อนของแบคทีเรียก่อโรคและการยืออายุการเก็บรักษาหอยนางรม (Crassostrea belcheri) ด้วยกระบวนการฉายรังสี
นักวิจัย : ปัทมา ระตะนะอาพร
คำค้น : Irradiation , oyster , Pathogenic bacteria , การฉายรังสี , หอยนางรม , แบคทีเรียก่อโรค
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2555
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG5320032 , http://research.trf.or.th/node/6756
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

จุลินทรีย์ก่อโรคที่มักพบในหอยนางรมนั้น Salmonella Weltevreden เป็นแบคทีเรียก่อโรคที่พบมากและมีความต้านทานต่อรังสีสูงที่สุด จากการศึกษาลดการปนเปื้อนหอยนางรมด้วยกระบวนการฉายรังสี พบว่าการฉายรังสีแกมมาที่ระดับเป้าหมาย 1 กิโลเกรย์ (ปริมาณรังสีดูดกลืนต่ำสุดที่วัดได้จริง คือ 1.37 และ 1.81 กิโลเกรย์ ในเนื้อหอยแกะและเนื้อหอยแกะครึ่งฝา) เป็นระดับต่ำสุดที่สามารถกำจัดเชื้อ S. Weltevreden ที่ปนเปื้อนในระดับไม่เกิน 105 CFU/g ได้หมด หอยนางรมยังคงมีลักษณะดิบ และมีคุณภาพทางกายภาพ เคมี เปลี่ยนแปลงไปเล็กน้อย แต่ยังได้รับการยอมรับทางประสาทสัมผัสในระดับเดียวกับหอยสด การพัฒนากระบวนการผลิตผลิตภัณฑ์หอยนางรมสดบรรจุในถุงพลาสติคแบบแช่เย็นพร้อมบริโภคที่ปลอดจากแบคทีเรียก่อโรคด้วยกระบวนการฉายรังสี ดำเนินการใน 2 รูปแบบการบรรจุ ได้แก่ แบบแกะเนื้อ และแบบแกะครึ่งฝา หลังจากผ่านกระบวนการฉายรังสีในระดับต่ำสุดที่ 1.25 กิโลเกรย์ และ 1.37 กิโลเกรย์ ตามลำดับ แล้วเก็บรักษาโดยการแช่เย็นที่อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส และศึกษาการเปลี่ยนแปลงคุณภาพระหว่างการเก็บรักษาโดยตรวจสอบคุณภาพทางจุลชีววิทยา ทางกายภาพ ทางเคมี และ ทางประสาทสัมผัส พบว่า ไม่พบเชื้อ S. Weltevreden ที่สร้างการปนเปื้อนในระดับ 5 log CFU/g เหลือรอดหรือเจริญในระหว่างการเก็บรักษาที่อุณหภูมิแช่เย็นนาน 30 วัน ในขณะที่ตัวอย่างที่ไม่ฉายรังสี ยังพบเชื้อในปริมาณประมาณ 4 log CFU/g คุณภาพทางกายภาพและเคมีของหอยนางรมมีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยระหว่างการเก็บรักษา ได้แก่ การเพิ่มขึ้นของค่าปริมาณน้ำที่สูญเสีย ค่ากรดไทโอบาร์บิทูริค เป็นต้น การประเมินคุณภาพทางประสาทสัมผัส โดยทดสอบการยอมรับคุณภาพในด้าน สี กลิ่น เนื้อสัมผัส และการยอมรับรวมของหอยดิบและสุก และประเมินรสชาติในหอยสุก พบว่าเมื่อระยะเวลาการเก็บรักษานานขึ้น คะแนนการยอมรับทางประสาทสัมผัสของหอยนางรมทั้ง 2 รูปแบบบรรจุ ทั้งที่ไม่ฉายรังสีและฉายรังสีมีแนวโน้มลดต่ำลงในทุกคุณลักษณะจนถึงระดับที่ไม่ยอมรับที่ระยะเวลาแตกต่างกัน จากการวิจัยพบว่าอายุการเก็บรักษาของหอยนางรมที่เก็บรักษาโดยการแช่เย็น หอยแบบแกะเนื้อฉายรังสี และไม่ฉายรังสีสามารถเก็บรักษาได้นาน 18 และ 15 วัน ในขณะที่หอยแบบครึ่งฝาฉายรังสี และไม่ฉายรังสีสามารถเก็บรักษาได้นาน 21 และ 18 วัน ตามลำดับ แสดงให้เห็นว่านอกจากจะได้รับการยอมรับทางประสาทสัมผัสไม่ด้อยไปกว่าหอยสดแล้ว ยังสามารถยืดอายุการเก็บรักษาได้นานกว่าหอยไม่ฉายรังสีเพิ่มขึ้นอีก 3 วัน แม้ระยะเวลาการยืดอายุการเก็บรักษาจะไม่มากนัก แต่เมื่อคำนึงถึงความปลอดภัยในการบริโภคแล้วนับได้ว่าเป็นข้อได้เปรียบของกระบวนการนี้ จากการสำรวจผู้บริโภคแสดงให้เห็นศักยภาพการนำไปประยุกต์ใช้เชิงการค้าเนื่องจากผู้บริโภคมากกว่า 60% เห็นด้วยและให้การยอมรับผลิตภัณฑ์และ 52% เห็นว่าราคาที่เหมาะสมต่อ 1 บรรจุภัณฑ์ (ตัว) คือ 25-30 บาท จากการประเมินค่าใช้จ่ายพบว่ามีค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นได้แก่ ค่าบรรจุภัณฑ์ ค่าบริการฉายรังสี ค่าขนส่งด้วยรถห้องเย็น จากการวิเคราะห์ต้นทุนพบว่า ต้นทุนที่เพิ่มขึ้น คือ 1.05-1.22 บาท ต่อตัวสำหรับหอยแบบแกะเนื้อ และ 4.0-5.7 บาทต่อตัว สำหรับหอยแบบครึ่งฝา อย่างไรก็ตามเมื่อคิดเป็นต้นทุนต่อตัวแล้ว ยังไม่ถึงราคาขายที่ผู้บริโภคส่วนใหญ่เห็นว่าเหมาะสม จึงไม่น่าจะเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาสินค้า จากการวิจัยสรุปได้ว่าการใช้กระบวนการฉายรังสีในหอยนางรมสดแช่เย็น ทำให้สินค้ามีความปลอดภัยต่อผู้บริโภค ได้รับการยอมรับทางประสาทสัมผัส ยืดอายุการเก็บรักษา และมีศักยภาพในการประยุกต์ใช้ในเชิงการค้า

บรรณานุกรม :
ปัทมา ระตะนะอาพร . (2555). การลดการปนเปื้อนของแบคทีเรียก่อโรคและการยืออายุการเก็บรักษาหอยนางรม (Crassostrea belcheri) ด้วยกระบวนการฉายรังสี.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ปัทมา ระตะนะอาพร . 2555. "การลดการปนเปื้อนของแบคทีเรียก่อโรคและการยืออายุการเก็บรักษาหอยนางรม (Crassostrea belcheri) ด้วยกระบวนการฉายรังสี".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ปัทมา ระตะนะอาพร . "การลดการปนเปื้อนของแบคทีเรียก่อโรคและการยืออายุการเก็บรักษาหอยนางรม (Crassostrea belcheri) ด้วยกระบวนการฉายรังสี."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2555. Print.
ปัทมา ระตะนะอาพร . การลดการปนเปื้อนของแบคทีเรียก่อโรคและการยืออายุการเก็บรักษาหอยนางรม (Crassostrea belcheri) ด้วยกระบวนการฉายรังสี. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2555.