วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

ที่มา: ผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายมีภาวะดื้อต่ออินสุลินทั้งผู้ป่วยที่เป็นเบาหวานและไม่เป็นเบาหวาน ซึ่งภาวะดื้อต่ออินสุลินมีผลทำให้ผู้ป่วยมีหลอดเลือดแข็ง และมีอัตราตายจากโรคหัวใจเพิ่มขึ้น การลดภาวะดื้อต่ออินสุลินอาจลดอัตราตายจากโรคหัวใจได้ ร่วมกับการที่เยื่อบุช่องท้องได้รับการสัมผัสกับน้ำยาล้างไตเป็นเวลานาน โดยเฉพาะน้ำยาล้างไตที่มีความเข้มข้นของน้ำตาลกลูโคสสูง ซึ่งมีคุณสมบัติไม่เหมาะกับเซลล์เยื่อบุช่องท้อง (เซลล์มีโซทีเลียม) ทำให้เซลล์มีโซทีเลียมเสื่อมซึ่งมีผลทำให้เยื่อบุช่องท้องเสื่อม ส่งผลให้การดึงน้ำล้มเหลว การล้างไตไม่พอเพียง และผู้ป่วยอาจต้องเปลี่ยนไปฟอกเลือด วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้เพื่อต้องการศึกษาผลของยาไพโอกลิธาโซน ในการเพิ่มความไวต่ออินสุลินและป้องกันการเสื่อมของเยื่อบุช่องท้อง ในผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้อง วิธีการศึกษา: ผู้ป่วยใหม่ 30 คน ที่ได้รับการวินิจฉัยเป็นไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย และได้รับการล้างไตทางช่องท้องจากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์และโรงพยาบาลบ้านแพ้ว จำกัดมหาชน ทำการสุ่มผู้ป่วยเพื่อให้ได้รับยาไพโอกลิธาโซนทางปากวันละ 30 มิลลิกรัม และยาหลอก ทำการวัดภาวะดื้อต่ออินสุลินจากเลือด วัดเซลล์มีโซทีเลียมและเซลล์มีโซทีเลียมที่ตายในน้ำยาล้างไต โดยวิธีโฟลไซโตมิทรี วัด CA-125 ในน้ำยาล้างไต วัดความพอเพียงของการล้างไต และวัดหน้าที่ของเยื่อบุช่องท้อง ก่อนและหลังได้รับยา ผลการศึกษา: ข้อมูลพื้นฐานของผู้ป่วยทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกัน ยาไพโอกลิธาโซนสามารถลดภาวะดื้อต่ออินสุลินโดยเฉพาะผู้ป่วยที่เป็นเบาหวาน (10.34±13.48 vs 3.51±2.72; P<0.05) ลดจำนวนเซลล์มีโซทีเลียม (0.25±0.26 vs 0.10±0.11 million cells/bag; P<0.05) เซลล์มีโซทีเลียมที่ตาย (0.09±0.10 vs 0.02±0.03 million cells/bag; P<0.05) และเพิ่ม CA-125 (13.43±10.58 vs 25.42±19.34 U/ml; P<0.05) มีแนวโน้มที่ว่ายาไพโอกลิธาโซนสามารถเพิ่มโซเดียมดิพพิ่ง การดึงน้ำ และความพอเพียงต่อการล้างไตทางเยื่อบุช่องท้อง ผู้ป่วยที่ได้รับยาไพโอกลิธาโซนมีน้ำหนักตัวมากขึ้น แต่ไม่พบผลข้างเคียงที่ร้ายแรง เช่น กล้ามเนื้อหัวใจตายฉับพลัน ภาวะหัวใจวาย และน้ำตาลในเลือดต่ำ สรุปผลการศึกษา: ยาไพโอกลิธาโซนสามารถลดภาวะดื้อต่ออินสุลิน ลดจำนวนเซลล์มีโซทีเลียม เซลล์มีโซทีเลียมที่ตาย และเพิ่มค่า CA-125 ต้องการการศึกษาที่ติดตามผู้ป่วยนานขึ้นเพื่อดูผลในแง่การลดอัตราตาย และการป้องกันเยื่อบุช่องท้องเสื่อม.