วิทยานิพนธ์ (ภ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาประสิทธิผลของยาออกซีเมทโทโลนเมื่อใช้ร่วมกับ ยาอิริโธรพอยอิตินในผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องแบบถาวร วิธีดำเนินการวิจัย: การวิจัยเชิงทดลองแบบ double blinded, placebo-controlled study ดำเนินการศึกษาในคลินิกล้างไตทางช่องท้อง หน่วยโรคไต โรงพยาบาลพระมงกุฏเกล้า ตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2546 ถึง เดือน มีนาคม พ.ศ. 2548 โดยแบ่งผู้ป่วยที่เข้าตามเกณฑ์คัดผู้ป่วยเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละ 9 ราย ผู้ป่วยกลุ่มแรกได้รับยาอิริโธรพอยอิติน (rHuEPO) ร่วมกับยาออกซีเมทโทโลนขนาด 50 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้งเป็นเวลา 6 เดือน กลุ่มที่ 2 ได้ rHuEPO ร่วมกับยาหลอก เมื่อดำเนินการวิจัยครบ 6 เดือน ประเมินผลจากฮีมาโทคริต ฮีโมโกลบิน และภาวะโภชนาการของผู้ป่วย โดยประเมินจากผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ การตรวจ anthropometry การตรวจปริมาณมวลกล้ามเนื้อด้วย Dual Energy x-ray absorptiometry (DEXA) และใช้แบบประเมินภาวะโภชนาการ (subjective global assessment) ผลการวิจัย: หลังจากได้รับยาครบ 6 เดือน ผู้ป่วยที่ได้ยาออกซีเมทโทโลน มีฮีมาโทคริต และฮีโมโกลบินแตกต่างจากกลุ่มยาหลอกอย่างมีนัยสำคัญ (38.7 +- 2.3% และ 33.0 +- 3.9%, p = 0.002 และ 13.1 +- 0.9 g/dL และ 11.1 +- 1.3 g/dL, p = 0.002 ตามลำดับ) รวมทั้งค่าการเปลี่ยนแปลงเฉลี่ยของฮีมาโทคริตและฮีโมโกลบินเมื่อเทียบจากค่าพื้นฐานก็แตกต่างกัน (p < 0.01) ผู้ป่วยที่ได้ยาหลอกมี anthropometric parameters และแอลบูมินไม่ต่างจากก่อนได้ยา ขณะที่ผู้ป่วยที่ได้ยาออกซีเมทโทโลนมี anthropometric parameters (น้ำหนัก ดัชนีมวลกาย กล้ามเนื้อต้นแขนด้านหน้าและหลัง และเส้นรอบวงแขน) เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) ระดับแอลบูมินของผู้ป่วยกลุ่มนี้เพิ่มขึ้นจากค่าพื้นฐานอย่างมีนัยสำคัญ รวมถึงปริมาณมวลกล้ามเนื้อเพิ่มขึ้นจาก 735.22 +- 45.84 g/kg เป็น 781.72 +- 73.38 g/kg (p = 0.014) ไม่พบการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวในผู้ป่วยที่ได้ยาหลอก และเมื่อประเมินภาวะโภชนาการด้วยแบบประเมินพบว่าร้อยละ 66.7 ของผู้ป่วย (6 ราย) ที่ได้ยาออกซีเมทโทโลนมีภาวะโภชนาการที่ดีขึ้น โดยผู้ป่วยทั้งสองกลุ่มได้รับโปรตีนและพลังงานไม่แตกต่างกัน อาการไม่พึงประสงค์ที่พบในผู้ป่วยที่ได้รับยาออกซีเมทโทโลน คือ การเพิ่มของเอนไซม์ตับ และการลดลงของเอชดีแอล แต่อย่างไรก็ตามควมผิดปกติดังกล่าวจะกลับสู่ค่าปกติภายหลังจากหยุดยา สรุปผลการวิจัย: ยาออกซีเมทโทโลนมีผลต่อการเพิ่มระดับฮีมาโทคริต และฮีโมโกลบินตลอดจนเปลี่ยนแปลงภาวะโภชนาการของผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องแบบถาวรไปในทางที่ดีขึ้น แต่ควรต้องมีการติดตามการทำงานของตับและระดับไขมันในเลือดอย่างใกล้ชิด