ในสถานการณ์ปัจจุบันเป็นที่ยอมรับกันทั่วไปแล้วว่า เด็กส่วนหนึ่งของประเทศโดยเฉพาะเด็กหญิงได้หันเหไปเป็นโสเภณีเด็ก ปรากฏการณ์โสเภณีเด็กหรือการที่เด็กจำนวนหนึ่งในสังคมไทยต้องทำมาหาเลี้ยงชีพอยู่ในภาคธุรกิจประเภทหนึ่งที่เรียกกันว่า “ ธุรกิจเพศพาณิชย์ “ นั้น สิ่งนี้กำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยมีทั้งเด็กและเยาวชนที่เป็นนักเรียน นักศึกษาและที่ไม่ได้รับการศึกษาต่อ อยู่ในธุรกิจดังกล่าวซึ่งส่วนมากเป็นประเภทแอบแฝง ผู้วิจัยจึงสนใจศึกษา”แนวทางการป้องกันเด็กเข้าสู่กระบวนการธุรกิจเพศพาณิชย์” โดยมีวัตถุประสงค์การวิจัยดังนี้ 1.เพื่อศึกษาเงื่อนไขที่ทำให้ผู้ที่เกี่ยวข้องกับเด็ก ครอบครัวและตัวเด็กที่มีผลต่อการตัดสินใจให้เข้าสู่กระบวนการธุรกิจเพศพาณิชย์ของเด็ก 2.เพื่อหาแนวทางในการป้องกันไม่ให้เด็ก/สตรีเข้าสู่กระบวนการธุรกิจเพศพาณิชย์ 3.เพื่อสร้างเสริมและพัฒนาศักยภาพทั้งระดับปัจเจกบุคคล ครอบครัว กลุ่มและองค์กรทางสังคมในชุมชนให้ตระหนักถึงปัญหาการค้าประเวณีเด็ก/สตรี และมีขีดความสามารถเพิ่มขึ้นในการที่จะป้องกันไม่ให้เด็ก/สตรีเข้าสู่กระบวนการธุรกิจเพศพาณิชย์ กำหนดพื้นที่ดำเนินการวิจัยจำนวน 3 หมู่บ้าน ของตำบลวังซ้าย อ.วังเหนือ จ.ลำปาง เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมมีวิธีการดังนี้คือ โครงการหาผู้ประสานงานที่อยู่ในพื้นที่ดำเนินงาน การหาแกนนำกลุ่มต่างๆเพื่อศึกษาข้อมูล การเสริมสร้างและพัฒนาแกนนำกลุ่มต่างๆ แกนนำกลุ่มต่างๆร่วมกันดำเนินกิจกรรมเพื่อการป้องกันเด็ก/เยาวชนเข้าสู่กระบวนการธุรกิจเพศพาณิชย์ ผลการวิจัยพบว่า เงื่อนไขที่ทำให้เด็กเข้าสู่กระบวนการธุรกิจเพศพาณิชย์ประกอบด้วยเศรษฐกิจ การศึกษา การขาดทักษะผนวกกับทางเลือกมีน้อย การชักชวนแนะนำให้มาทำงานในสถานบริการบันเทิง การเรียนรู้จากสภาพแวดล้อมและสังคมรอบข้าง และวัฒนธรรม / ความเชื่อ : ไม่ทำหน้าที่และทำหน้าที่ที่ผิด สำหรับกิจกรรมการกระตุ้นและการสร้างความตระหนักรู้ประเด็นปัญหาและผลกระทบที่เกิดจากการที่มีเด็ก/เยาวชน/สตรีเข้าสู่กระบวนการธุรกิจเพศพาณิชย์นั้น ระยะแรกเน้นการทำงานในรูปแบบที่ไม่เป็นทางการ ในลักษณะงานเชิงรุก ระดับลึกและใช้กระบวนการที่ให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม ทำให้เกิดกลุ่มแกนนำต่างๆในชุมชนที่เป็นกลไกหลักในการดำเนินกิจกรรมเพื่อการป้องกันเด็ก/เยาวชนเข้าสู่กระบวนการธุรกิจเพศพาณิชย์ จากกระบวนการดำเนินกิจกรรมดังกล่าวพอที่จะสรุปเป็นแนวทางการป้องกันเด็ก/สตรีไม่ให้เข้าสู่ธุรกิจเพศพาณิชย์ได้ดังนี้ 1.สร้างเสริมและพัฒนาให้ผู้ที่เคยไปค้าประเวณีให้เห็นคุณค่าและมีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์เหมือนกับทุกคนในชุมชน 2.มีการกระตุ้น สร้างความตระหนักรู้และผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการที่เด็กเข้าสู่กระบวนการค้าประเวณี โดยใช้ข้อมูลและสถานการณ์ที่เป็นจริงในพื้นที่ ในการนำเสนออาจมีการใช้สื่อที่หลากหลายและควรหาสื่อบุคคลในพื้นที่เป็นคนนำเสนอข้อมูล 3.ทำงานกับทุกกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับเด็ก โดยให้แกนนำทุกกลุ่มเข้ามามีส่วนร่วมในการคิด ตัดสินใจ วางแผนและดำเนินกิจกรรม 4.ควรมีกิจกรรมที่หลากหลายทั้งกิจกรรมเชิงรุกและกิจกรรมเชิงรับ โดยให้มีทั้งมิติทางเศรษฐกิจ ,สังคม ,วัฒนธรรมและการศึกษา 5.ควรมีการศึกษาในมิติทางวัฒนธรรมอย่างละเอียดลึกซึ้งโดยเฉพาะที่สามารถเชื่อมโยงกับเรื่องความเชื่อที่เกี่ยวกับความกตัญญู และการช่วยเหลือเกื้อกูลกัน เช่นในประเพณีการเลี้ยงผีปู่ย่าเป็นต้น เพื่อใช้อธิบายและเป็นเครื่องมือ/สื่อพื้นบ้านในการป้องกันและแก้ไขปัญหา ซึ่งในงานวิจัยครั้งนี้ยังไม่ได้มีการศึกษาอย่างละเอียดและยังไม่ได้นำสื่อพื้นบ้าน(ประเพณีการเลี้ยงผีปู่ย่า)มาเป็นเครื่องมือในการทำงาน ข้อเสนอแนะสำหรับพื้นที่ศึกษาควรมีการศึกษาวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงกับการคิด การตัดสินใจส่งเด็กเข้าสู่กระบวนการค้าประเวณี มีการสร้างเสริมและพัฒนาแกนนำกลุ่มต่างๆเพื่อให้มีกิจกรรมที่หลากหลายและต่อเนื่อง ข้อเสนอแนะสำหรับพื้นที่อื่นคนในชุมชนไม่ได้มีปัญหาเฉพาะประเด็นเรื่องเด็ก/เยาวชนเข้าสู่กระบวนการธุรกิจเพศพาณิชย์เท่านั้น แต่คนในชุมชนมีปัญหาอื่นๆอีกมากมาย ซึ่งปัญหาต่างๆเชื่อมโยงกันอยู่ดังนั้นในการดำเนินโครงการต้องมองปัญหาของชุมชนให้เป็นองค์รวมและร่วมกับชุมชนแก้ไขปัญหาแบบองค์รวมด้วย ไม่ใช่แก้ไขปัญหาแบบแยกส่วนซึ่งจะไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างยั่งยืน ข้อเสนอแนะระดับนโยบายปัจจุบันยังไม่มีหน่วยงานของรัฐที่ทำงานเชิงรุกและทำงานระดับลึกกับคนในชุมชนในประเด็นการป้องกันเด็ก/เยาวชนเข้าสู่กระบวนการธุรกิจเพศพาณิชย์ดังนั้นรัฐจำเป็นต้องมีการสนับสนุนองค์กรชุมชนให้มีการดำเนินกิจกรรมที่ต่อเนื่อง