โครงการการเกิดและเส้นทางหนี้สิน: ประสบการณ์ชาวบ้านและทางออกได้ศึกษาสภาพหนี้สินโดยการสำรวจสภาพหนี้สินของหลังคาเรือนจากแบบสำรวจหนี้สินที่ผู้สำรวจช่วยกันพัฒนาขึ้น โดยเครือข่ายปราชญ์ชาวบ้านและพหุภาคีภาคอีสานดำเนินการสำรวจสภาพหนี้สินของ 910 ครัวเรือนใน 10 ชุมชน และพนักงานธกส. สำรวจในพื้นที่ที่ทำงานอยู่จำนวน 1,174 ครัวเรือนของ 12 ชุมชน เพื่อนำข้อมูลมาวิเคราะห์สภาพหนี้สิน จากนั้นไปสัมภาษณ์ลูกหนี้ที่อยู่นอกครัวข่ายการเรียนรู้ของปราชญ์ชาวบ้านและพหุภาคีภาคอีสาน 47 ครัวเรือน รวม 94 ครัวเรือน ๆ ละไม่เกินหนี้สิน 3 สัญญา ด้วยแบบสัมภาษณ์ที่ช่วยกันพัฒนาขึ้นเพื่อนำมาประกอบการอธิบายสภาพหนี้สินที่สำรวจได้ หลังจากนั้นได้ไปสัมภาษณ์ปราชญ์ชาวบ้าน 8 ท่าน และผู้นำชาวบ้าน 7 ท่านที่ปลดหนี้ได้สำเร็จ พร้อมทั้งสัมภาษณ์นายทุนเงินกู้หมู่บ้าน 10 ท่านที่ยินยอมให้ความร่วมมือและจัดเวทีพูดคุยระดมสมองกับพนักงาน ธกส. เพื่อหาข้อมูลในส่วนของแหล่งทุน จากนั้นนำข้อมูลและเชิญผู้สำเร็จในการปลดหนี้ไปเล่าให้ผู้สนใจในชุมชนฟัง พร้อมทั้งพาผู้สนใจพัฒนาแนวทางในการแก้ไขปัญหาหนี้สินของชุมชน