พยาธิวิทยาของโรคอัลไซเมอร์ มีความเกี่ยวข้องกับการสะสมของ beta-amyloid (A) ซึ่งมาจากการตัดสาย amyloid precursor protein (APP) ด้วยเอนไซม์ - และ -secretase ส่วนการทำงานของ -secretase จะตัดสาย APP ที่ตำแหน่งใน A ทำให้เกิด sAPP ที่ละลายน้ำได้และหลั่งออกสู่ภายนอกเซลล์ ซึ่งกระบวนการนี้ ไม่ทำให้เกิดการสร้างและสะสมของ A การควบคุมของ 2 กระบวนการนี้จึงมีความสำคัญต่อการเกิดพยาธิสภาพของโรคอัลไซเมอร์ มีรายงานการวิจัยพบว่าผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการหมักมะละกอ (fermented papaya preparation, FPP) มีผลดีต่อการทำงานของเซลล์ประสาท แต่ในปัจจุบันยังไม่มีรายงานถึงผลของมะละกอที่ไม่ได้ผ่านกระบวนการแปรรูปต่อการทำงานของระบบประสาท ดังนั้น โครงการวิจัยนี้จึงมุ่งเน้นที่จะทดสอบฤทธิ์ป้องกันเซลล์ประสาทของสารสกัดน้ำจากมะละกอ โดยทำการศึกษาฤทธิ์ของมะละกอสุก 2 สายพันธุ์ คือ แขกดำและฮอลแลนด์ต่อการหลั่งของ sAPP จาก differentiated human SH-SY5Y neuroblastoma cells นอกจากนี้ยังทำการทดสอบสารสกัดจากมะละกอดิบด้วย เนื่องจากมีการใช้มะละกอดิบกันมากในการปรุงอาหารไทย การวิเคราะห์ sAPP ทำได้โดยการใช้เทคนิค western blotting ด้วยการใช้ antibody 3 ชนิด ที่จับกับ N-terminal APP, A(1-16) และ A(36-42) เพื่อเป็นการบ่งบอกถึง sAPP, sAPP and sAPP ตามลำดับ เนื่องจากการควบคุมการหลั่ง sAPP มีความเกี่ยวของกับการทำงานของ acetylcholine receptor จึงทำการทดสอบฤทธิ์ของสารสกัดมะละกอทั้ง 3 ชนิดในการยับยั้งการทำงานของ acetylcholine esterase (AChE) ด้วย ผลการทดลองพบว่าสารสกัดจากมะละกอสุกทั้ง 2 ชนิด มีฤทธิ์ยับยั้ง AChE ได้ดีโดยขึ้นกับความเข้มข้นที่ใช้ ส่วนสารสกัดมะละกอดิบยับยั้งได้เฉพาะที่ความเข้มข้นสูง (5 mg/ml) หลังจากที่เลี้ยง SH-SY5Y cells ด้วยสารสกัดจากมะละกอแต่ละชนิด พบว่ามะละกอสุกพันธุ์แขกดำสามารถยับยั้งการหลั่งของ sAPP ได้ดีมาก ส่วนมะละกอดิบพันธุ์แขกดำและมะละกอสุกพันธุ์ฮอลแลนด์ให้ผลพอๆกัน ส่วนการหลั่งของ sAPP จากการเลี้ยงเซลล์ด้วยสารสกัดมะละกอทุกชนิดไม่มีความแตกต่างจากกลุ่มควบคุมมากนัก การลดลงของการหลั่ง sAPP นี้ คาดว่าเป็นผลมาจากการที่เซลล์มีชีวิตเพิ่มขึ้นและเยื่อหุ้มเซลล์มีความคงทนขึ้น จากผลการทดลองนี้ มีความเป็นไปได้ที่สารสกัดมะละกอมีฤทธิ์ในการป้องกันเซลล์ประสาทได้ โดยทำให้เซลล์และเยื่อหุ้มเซลล์ประสาทมีความแข็งแรงขึ้น จึงมีผลยับยั้งกระบวนการเปลี่ยนแปลงของ APP และส่งผลให้มีการสร้าง A peptide ลดลงได้