งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาวิธีการผลิตพลูคาวแคปซูลโดยควบคุมคุณภาพด้วยการ ทดสอบฤทธิ์ทางชีวภาพในหลอดทดลอง โดยศึกษาผลของสารสกัดพลูคาว (Houttuynia cordata Thunb.) ซึ่งเป็นพืชในวงศ์ Saururaceae ต่อการหลั่งไซโตไคน์จาก T-lymphocyte ของหนูถีบจักร สายพันธุ์ ICR เปรียบเทียบระหว่างสารสกัดที่เตรียมแบบ freeze-dry (CF) กับสารสกัดที่เตรียมโดย การหมักในเอทธานอล (CE) ต้มด้วยน้ำ (HW) และเตรียมแบบชาชง (HT) ผลการทดลองพบว่า สาร สกัดพลูคาวชนิด HW (0.01 g/ml) มีผลเพิ่มปริมาณ Th-1 cytokine ชนิด IFN- จากการกระตุ้น ด้วย con A ประมาณร้อยละ 35 ส่วนสารสกัด CF (100 g/ml) และ HT (100 g/ml) มีผลลด ปริมาณ Th-1 cytokine ชนิด IFN- จากการกระตุ้นด้วย con A ประมาณร้อยละ 45 และ 39 ตามลำดับ เทียบกับ concanavalin A (con A) ในระบบที่ไม่มีการกระตุ้นด้วย con A พบว่าสารสกัด CE (100 g/ml) มีผลเพิ่มปริมาณ Th2-cytokine ชนิด IL-4 ประมาณร้อยละ 179 ของปริมาณ IL-4 ในสภาวะปกติ ส่วนสารสกัด HT มีผลเพิ่มปริมาณ Th2-cytokine ชนิด IL-10 ประมาณร้อยละ 94 (50 g/ml) และ 137 (100 g/ml) ของปริมาณ IL-10 ในสภาวะปกติ จากอัตราส่วนระหว่าง IFN- /IL-10 พบว่าสารสกัดพลูคาว ในสภาวะที่มีการกระตุ้นร่วมกับ con A มีผลต่อการตอบสนองทาง ภูมิคุ้มกันทั้งต่อกระบวนการอักเสบและการต้านอักเสบ โดยการตอบสนองของ Th2 และ Th1 cells ขึ้นกับความเข้มข้นของสารสกัด ส่วนในระบบที่ไม่มีการกระตุ้นด้วย con A สารสกัดพลูคาวมีผล ให้เกิดการตอบสนองของ Th2 มากกว่า Th1 ซึ่งกลไกการตอบสนองมีความเป็นไปได้หลาย ประการ จากการวิจัยจึงอาจสรุปได้ว่าสารสกัดพลูคาวที่เตรียมโดยเทคนิคที่แตกต่างกันมีผลต่อการ เปลี่ยนแปลงปริมาณไซโตไคน์จาก T-lymphocytes ได้แตกต่างกันทั้งนี้ขึ้นกับความเข้มข้นของสาร สกัดและภาวะการกระตุ้นเซลล์ประกอบกัน วิธีการเตรียมสารสกัดที่มีความเหมาะสมในการ พัฒนาการผลิตเพื่อทดแทนการผลิตพลูคาวแคปซูลคือการเตรียมแบบชาชง และการหมักใน เอทธานอลตามลำดับ ทั้งนั้เนื่องจากงานวิจัยนี้เป็นเพียงการศึกษาในหลอดทดลอง ในการวิจัย เพิ่มเติมควรแยกหาสารสำคัญ และทดสอบฤทธิ์ทางชีวภาพอื่น ๆ หรือทดสอบในสัตว์ทดลอง ผลการวิจัยดังกล่าวสามารถนำมาประกอบการประเมินใช้สารสกัดจากพลูคาวเพื่อการประยุกต์ใช้ ประโยชน์ด้านการต้านอักเสบหรือเสริมภูมิคุ้มกันในอนาคต This study was to develop Houttuynia cordata capsule formulation with quality control using in vitro biological assay. Effects of Houttuynia cordata Thunb. (Saururaceae family) freezedried extract (HF) on cytokine secretion from ICR mouse T-lymphocyte were investigated comparing to the extracts prepared by maceration in ethanol (CE), boiling in water (HW) and soaking as herbal tea (HT). In the presence of concanavalin A (con A), HW extract (0.01 g/ml) affected to an increase of Th1 cytokine (IFN-) production of approximately 35% while CF (100 g/ml) and HW (100 g/ml) extracts affected to a decrease of IFN- secretion of about 45 and 39% comparing to con A alone, respectively. Without con A, CE extract (0.01 g/ml) enhanced the Th2-cytokine (IL-4) production of about 179% while HT extract gave the increase of IL-10 secretion of approximately 94 (50 g/ml) and 137% (100 g/ml) comparing to the basal secretion. IFN-/IL-2 ratio of H. cordata extract in con A-stimulated system indicated the effect of extract on both inflammation and anti-inflammation process which Th2 and Th1 response was related to concentrations. For unstimulated system, the extract inclined to dominance of Th2 more than Th1 subpopulation. The mechanisms whereby the extract affected to Th1 and Th2 lymphocytes were discussed. It might be concluded that the difference of preparation techniques, extract concentrations and added stimulants influenced to the alterations of cytokine production. Besides freeze-dry process, the most appropriate techniques in these studies might be tea-form and ethanolic maceration, respectively. For further study, phytochemical isolation, other biological assays and in vivo study should be performed. These investigations could be used to evaluate the application of H. cordata extract to develop a formulation for treating inflammation or immune dysregulations in the future.