งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อผลิตผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่มจากเงาะ โดยการแปรรูปและพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เงาะกึ่งแห้งด้วยวิธีออสโมซีส จากการศึกษาขั้นตอนการปรับสภาวะเงาะที่เหมาะสมก่อนการออสโมซีส พบว่าการแช่เนื้อเงาะในสารละลายผสมของกรดซิตริกร้อยละ 0.5 แคลเซียมคลอไรด์ร้อยละ 0.5 และโซเดียมเมตาไบซัลไฟต์ร้อยละ 0.2 เป็นเวลา 3 ชั่วโมงก่อนการออสโมซีส สามารถช่วยป้องกันการเกิดสีน้ำตาล และช่วยปรับปรุงเนื้อสัมผัสของเงาะกึ่งแห้ง จากการศึกษาวิธีการออสโมซีสเงาะในสารละลายซูโครส พบว่าสภาวะที่เหมาะสมคือการแช่เนื้อเงาะที่ผ่านการปรับสภาวะแล้วในสารละลาย น้ำตาลซูโครสความเข้มข้นร้อยละ 35 ซึ่งมีกรดซิตริกผสมอยู่ร้อยละ 0.3 เป็นเวลา 12 ชั่วโมง แล้วปรับความเข้มข้นของสารละลายน้ำตาลเพิ่มขึ้นร้อยละ 5 ทุก ๆ 12 ชั่วโมง จนความเข้มข้นเท่ากับร้อยละ 45 เมื่อนำเงาะที่ผ่านการออสโมซีสด้วยสภาวะดังกล่าวไปอบแห้งที่อุณหภูมิ 50 0C พบว่าผลิตภัณฑ์เงาะกึ่งแห้งที่ได้มีสีเหลืองนวล มีค่าความสว่าง (L*) เท่ากับ 46.5 ค่าสีแดง (a*) เท่ากับ 2.9 และค่าสีเหลือง (b*) เท่ากับ 20.7 ค่าวอเตอร์แอกทิวิตี้ (aW) เท่ากับ 0.52 มีปริมาณน้ำตาลรีดิวส์ร้อยละ 59.32 ไม่พบการปนเปื้อนจากเชื้อจุลินทรีย์ และผู้บริโภคร้อยละ 95 ให้การยอมรับผลิตภัณฑ์เงาะกึ่งแห้งนี้ จากการศึกษาพบว่าอุณหภูมิการเก็บรักษามีผลต่อคุณภาพของผลิตภัณฑ์โดยพบว่า ผลิตภัณฑ์เงาะกึ่งแห้งมีการเปลี่ยนแปลงของสีเมื่อเก็บรักษาที่อุณหภูมิห้อง โดยค่า L* มีแนวโน้มลดลง ส่วนค่า a* และค่า b* มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แต่พบว่าค่าการยอมรับทางประสาทสัมผัสยังคงไม่เปลี่ยนแปลงเมื่อเก็บรักษา ผลิตภัณฑ์เป็นเวลา 12 สัปดาห์ ค่า aW ค่าความแน่นเนื้อ ลักษณะปรากฏ และปริมาณเชื้อจุลินทรีย์ไม่มีการเปลี่ยนแปลงตลอดระยะการเก็บรักษา 24 สัปดาห์ สำหรับผลิตภัณฑ์เงาะกึ่งแห้งที่เก็บรักษาที่อุณหภูมิ 8 0C พบว่าคุณภาพของผลิตภัณฑ์ทั้งทางเคมี ทางกายภาพและทางจุลินทรีย์ ตลอดจนค่าการยอมรับทางประสาทสัมผัสไม่มีการเปลี่ยนแปลงตลอดอายุการเก็บรักษา 24 สัปดาห์ และจากการศึกษาพบว่าชนิดภาชนะบรรจุ (OPP, LDPE/Aluminium foil/LDPE และ PS) ไม่ส่งผลต่อความแตกต่างของคุณภาพและการยอมรับทางประสาทสัมผัสของผลิตภัณฑ์ เงาะกึ่งแห้งตลอดอายุการเก็บรักษา 24 สัปดาห์ คำสำคัญ : เงาะ การทำแห้งแบบออสโมซีส อาหารกึ่งแห้ง เงาะพันธุ์โรงเรียนเมื่อนำมาผ่านกระบวนการออสโมซิสด้วยสารละลายน้ำตาลซูโครส น้ำสับปะรด พร้อมดื่มหรือน้ำสับปะรดเข้มข้น จนกระทั่งอัตราส่วนของปริมาณน้ำที่สูญเสียไปต่อปริมาณของแข็งที่เพิ่มขึ้น มีค่าไม่มากกว่า 5.0 กรัมน้ำต่อกรัมของของแข็งที่เพิ่มขึ้นต่อ100กรัมเงาะ นำเงาะที่ผ่านการออสโมซิสไปอบแห้งที่อุณหภูมิ 60 เซลเซียส จนกระทั่งผลิตภัณฑ์มีค่า aw เท่ากับ 0.60 เงาะกึ่งแห้งผ่านการออสโมซิสด้วยสารละลายน้ำตาล น้ำสับปะรดพร้อมดื่ม และน้ำสับปะรดเข้มข้น นำอบแห้งจนกระทั่งผลิตภัณฑ์มีปริมาณวอเตอร์แอกติวิตี้อยู่ในช่วง 0.58-0.63 ทำการตรวจวัดสีและเนื้อสัมผัสของผลิตภัณฑ์ ทำการประเมินคุณภาพทางประสาทสัมผัส โดยใช้แบบทดสอบตามความชอบระดับ 9 คะแนนความชอบ ใช้ผู้ทดสอบชิมจำนวน 40 คน ประเมินเงาะกึ่งแห้งที่ ผ่านการออสโมซิสด้วยสารละลายน้ำตาลซูโครส น้ำสับปะรดพร้อมดื่ม น้ำสับปะรดเข้มข้นโดยคุณลักษณะที่ประเมินได้แก่ สี ลักษณะปรากฎ เนื้อสัมผัส รสชาติ กลิ่นรส และคุณลักษณะโดยรวมของเงาะกึ่งแห้ง พบว่าเงาะกึ่งแห้งที่ผ่านการออสโมซิสด้วยสารละลายทั้งสามชนิด ได้รับคะแนนเฉลี่ยตามความชอบที่พิจารณาในทุกคุณลักษณะ อยู่ในระดับชอบเล็กน้อย และชอบมาก ค่าคะแนนเฉลี่ย ที่พิจารณาในคุณลักษณะโดยรวม ของทุกตัวอย่างไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ