การวิเคราะห์ปัญหาการพัฒนาและการเสนอแนวทางที่เป็นทางเลือกใหม่ของผู้ใหญ่มีพัฒนาการอย่างต่อเนื่องประเด็นสำคัญที่ผู้ใหญ่เสนอและมีผู้สนใจนำมารวบรวม วิเคราะห์และเผยแพร่ต่อไปคือเรื่อง การพึ่งตนเอง โดยอาศัยวิถีการผลิตแบบ วนเกษตร ผู้ใหญ่พัฒนาความคิดดังกล่าวจากการเป็นทางออกระดับปัจเจกเกษตรกร มาสู่การสร้างนัยสำคัญต่อการพัฒนาสังคมโดยรวม บริบทของการเติบโตทางความคิดของผู้ใหญ่จึงเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับวิถีชีวิตของเกษตรกร แนวความคิดของผู้ใหญ่เป็นตัวอย่างของประสบการณ์นิยมที่เป็นฐานสำคัญของการเรียนรู้และการสั่งสมภูมิปัญญา สำหรับผู้ใหญ่เองแล้ว การเรียนรู้มีนัยสำคัญมากเสียยิ่งกว่าจินตภาพเกี่ยวกับสังคมหรือทฤษฎีสังคมที่กำหนดล่วงหน้าว่าสังคมจะเคลื่อนไปทางใดการเรียนรู้เป็นศาสตร์ของการอยู่รอด ไม่ใช่คำตอบหรือรูปแบบตายตัวอันหนึ่งอันใดที่จะชี้แนะสังคม การเน้นเรื่องการเรียนรู้ทำให้เราเห็นการเปลี่ยนแปลงของความคิดโดยมีสถานการณ์เป็นตัวกำหนด เราอาจจะพบความเปลี่ยนแปลงในความคิดของผู้ใหญ่วิบูลย์เมื่อเริ่มต้นทดลองวนเกษตรกับความคิดปัจจุบันซึ่งผู้ใหญ่อยากจะเรียกว่าเป็นพัฒนาการที่นำไปสู่ความชัดเจนมากยิ่งขึ้น กรอบของการสนทนากับผู้ใหญ่จึงถูกพาไปด้วยกระแสความสนใจของผู้ใหญ่เป็นทุน เท่าที่ผ่านมาประเด็นหลักที่ผู้ใหญ่มีความคิดอย่างสืบเนื่องคือความคิดเกี่ยวกับการพัฒนาที่มาจากพื้นฐานของครัวเรือนเกษตรกร อันได้แก่ การพึ่งตนเอง และ วนเกษตร ซึ่งอันที่จริงก็มีผู้รวบรวมความคิดความเห็นของผู้ใหญ่ไว้พอสมควร การสนทนาครั้งนี้จึงการตั้งคำถามเพื่อให้เกิดความกระจ่างมากขึ้นโดยพยายามเน้นถึงเงื่อนไขที่เป็นปัจจัยก่อร่างความคิดดังกล่าว นอกจากนั้นยังให้ความสนใจพัฒนาการทางความคิดที่อาจจะหมายถึงการเปลี่ยนแปลงของจุดยืนบางประการและเหตุผลที่อธิบายพัฒนาการทางความคิดนั้น การพยายามถามในประเด็นทางสังคม การเมืองที่กว้างออกไปอาจจะไม่อยู่ในความสนใจของผู้ใหญ่ดังที่ได้กล่าวแล้วในตอนต้นว่าฐานคิดที่สำคัญของผู้ใหญ่มากจากการปฏิบัติ หรือการมองออกไปจากประสบการณ์จริง ผู้ใหญ่เองตระหนักถึงการถูกคาดหวังจากฐานะของการเป็นผู้นำทางความคิดอย่างดี คนจำนวนมากมีความเข้าใจต่อรูปแบบการดำเนินชีวิตของผู้ใหญ่ไม่ค่อยถูกต้อง ความหมายของการพึ่งตนเองที่คนจำนวนหนึ่งเข้าใจไม่ได้อยู่ในโลกของความเป็นจริง ผู้ใหญ่กล่าวเป็นข้อสังเกตไว้ว่า “.....บางทีไปคาดหวังสิ่งที่เราไม่มี คำถามที่มาถึงเราจะต้องบริสุทธิมากเหลือเกิน เป็นเหมือนกับคนที่มันเกิดขึ้นมายากเหลือเกินในโลกนี้ มันไม่ถึงขนาดนั้นเรายังไม่ได้หลุดพ้น ความเป็นปุถุชนก็ยังมีอยู่อย่างเก่า บางคนเอาไปเขียนก็อาจจะดีเกินไป” การตั้งความหวังว่าผู้ใหญ่เป็นต้นฉบับของการดำรงอยู่ของอดีตในปัจจุบันเป็นเรื่องเหลวไหล เช่นเดียวกับการคาดหวังว่าผู้ใหญ่จะเป็นนักคิดมากกว่าเป็นเกษตรกรก็อาจจะไม่ถูกต้อง ปราชญ์ชาวบ้านคือผู้เสนอภาพความเป็นจริงบนฐานของการเรียนรู้จากการปฏิบัติเสียมากกว่า ผู้ใหญ่ไม่ได้มองว่าตนเองสามารถเป็นตัวแทนความคิดของเกษตรกรได้เพราะรู้ดีว่าคิดไม่เหมือนกับเกษตรกรส่วนใหญ่ที่ยังคงมีวิถีชีวิตในกระแสเศรษฐกิจแบบตลาดเต็มรูป และอาจจะไม่สนิทใจที่จะกล่าวอ้างว่าสามารถสื่อสารกับเกษตรกรทั่วไปรู้เรื่องหรือเข้าใจภาษาเดียวกัน แต่สำหรับผู้แสวงหาทางเลือกแล้วการสื่อสารทางความคิดทำได้ดีกว่ากับชาวบ้านทั่วไป ผู้ใหญ่บอกว่า “จะเรียกผมว่าเป็นเกษตรกรนักคิดก็คงได้” สถานภาพเช่นผู้ใหญ่น่าจะเป็นจุดเชื่อมที่สำคัญและที่สะท้อนให้เห็นโลกของความเป็นจริงสองด้านอันได้แก่ จุลภาพกับมหภาพ ประเพณีกับความรู้สมัยใหม่ และ ทฤษฎี หรือความคิดกับการปฏิบัติ