ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อเป็นการวิจัยเชิงบรรยาย มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาคุณลักษณะทางจิตใจของเกษตรกร ที่ดำเนินเกษตรกรรมทางเลือก 2) เพื่อศึกษากระบวนการเคลื่อน เปลี่ยนจากเกษตรกรรมสมัยใหม่มาสู่เกษตรกรรมทางเลือกของ เกษตรกรที่ดำเนินเกษตรกรรมทางเลือก 3) เพื่อเสนอภาพรวม ของเกษตรที่ดำเนินเกษตรกรรมทางเลือก จากอดีต สู่ปัจจุบันและอนาคต การณีศึกษาของการวิจัยครั้งนี้ได้แก่ ผู้ใหญ่วิบูลย์ เข็มเฉลิม ผู้ใหญ่บ้านแห่งบ้านห้วยหิน ตำบลลาดกระทิง อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา ซึ่งเป็นเกษตรกรท่านหนึ่งที่ดำเนินเกษตรกรรม ทางเลือกมาเป็นเวลาประมาณ 10 ปี โดยกำหนดคุณลักษณะทางจิตใจ ที่ใช้เป็นจุดเริ่มต้นของการศึกษาไว้ 8 ประการ คือ กระบวนการคิด แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ ความกล้าเสี่ยง ความเชื่ออำนาจภายในตน การควบคุมตนเอง ความสัมโดษ ความรักธรามชาติ และความร่วมมือร่วมใจ เริ่มเก็บข้อมูลจากเอกสารและการสัมภาษณ์ผู้ใหญ่วิบูลย์และบุคคลใกล้ชิด และตรวจสอบข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ผู้ใหญ่วิบูลย์และบุคคลใกล้ชิด และตรวจสอบข้อมูลโดยการสัมภาษณ์บุคคลภายนอกที่รู้จักผู้ใหญ่วิบูลย์ดี ตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป ทั้งหมด 9 ราย พบว่า 1) กระบวนการคิดที่เด่นชัด ของผู้ใหญ่วิบูลย์คือ กระบวนการคิดแบบ อทัปปัจจยตา ที่โยงปัจจัยต่าง ๆ ที่เข้ามาสัมพันรธ์กันอันเป็นเหตุให้เกิดผลประการหนึ่งขึ้น 2) ความรัก ธรรมชาติเป็นคุณลักษณะทางจิใจที่สำคัญมากประการหนึ่ง ซึ่งสะท้อนออกมา ตั้งแต่ชีวิตในวัยเด็กมาจนปัจจุบัน 3) ด้านการควบคุมตนเองของผู้ใหญ่วิบูลย์ ปรากฏชัดในช่วงที่ตัดสินใจเปลี่ยนวิถีชีวิตมาสู่เกษตรกรรมทางเลือก ซึ่งต้องใช้ความอดทนอย่างมากในการเปลี่ยนลักษณะการดำเนินชีวิตใหม่ 4) ด้านความสันโดษเป็นหลักการแรกในการดำเนินชีวิตในแนวทางวนเกษตร 5) ด้านความร่วมมือที่เห็นได้ชัดในอดีต และปัจจุบันก็ยังมีอยู่เพียงแต่ได้ เปลี่ยนแนวทางของการกระทำเพื่อส่วนรวมไป 6)ด้านแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ ส่วนหนึ่งแสดงออกมาในลักษณะของการมุ่งที่จะหาทางออกปัญหาของเกษตรกร ที่ดำเนินมาตลอดในระยะเวลากว่า 20 ปีที่ผ่านมา 7) ความกล้าเสี่ยง อย่างมีเหตุผล พิจารณาจากช่วงที่ได้เกิดการเรียนรู้ในการแก้ปัญหาชีวิต เฉพาะหน้ามีผลทำให้ท่านกล้าตัดสิตใจที่จะดำเนินชีวิตในแนวทางนี้ต่อ แม้จะไม่สามารถยืนยันผลที่แน่นอนได้ 8) ความเชื่ออำนาจภายในตน สะท้อนออกมาในแนวคิด วนเกษตร ในลักษณะของการพยายามพึ่งตนเอง 9)กระบวนการเคลื่อนเปลี่ยนจากเกษตรกรรมสมัยใหม่มาสู่เกษตรกรรม ทางเลือกมี 4 ขั้นตอน คือ ขั้นแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ขั้นเห็น ขั้นพัฒนา ฯลฯ