ผลการเสริมกลูตาไธโอนในน้ำยาเจือจางน้ำเชื้อต่อคุณภาพน้ำเชื้อภายหลังการละลายและอัตราการผสมติดของโคนม จิรุตม์ รัตนเทพ1 สินชัย วิโรจน์วุฒิกุล2 สราวุธ ฉายประสาท3 จตุพร พงษ์เพ็ง4 บทคัดย่อ การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบคุณภาพน้ำเชื้อแช่แข็งที่ใช้น้ำยาเจือจางน้ำเชื้อ EYT และน้ำยาเจือจางน้ำเชื้อ EYT เสริมกลูตาไธโอน ที่ระดับความเข้มข้น 0.5 1 และ 2 mM วางแผนการทดลองแบบ (Randomized Complete Block Design: RCBD) กำหนดให้พ่อพันธุ์โคนมทรอปิคอลโฮลสไตน์ อายุ 5-7 ปี จำนวน 5 ตัว (บล็อก) ซึ่งมีน้ำเชื้อสดที่มีการเคลื่อนที่ไม่ต่ำกว่า 70 % รีดเก็บน้ำเชื้อสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ติดต่อกัน 5 สัปดาห์ และนำไปใช้ผสมเทียมในโคนมเพศเมีย ผลการศึกษาพบว่า อัตราการเคลื่อนที่ (motility) อัตราการเคลื่อนที่ไปข้างหน้า(progressive motility) และในส่วนของความเร็วในการเคลื่อนที่ (velocity) ได้แก่ VAP VSL VCL ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ (p>0.05) ในขณะที่ความสมบูรณ์ของอะโครโซมพบว่าน้ำเชื้อแช่แข็งที่ใช้น้ำยาเจือจางที่เสริมกลูตาไธโอนที่ 0.5 mM มีอสุจิที่อะโครโซมสมบูรณ์สูงที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับน้ำยาเจือจางที่เสริมกลูตาไธโอนที่ระดับ 1, 2 mM และไม่เสริมกลูตาไธโอน และเมื่อนำน้ำเชื้อแช่แข็งไปผสมเทียมให้กับโคนมเพศเมียพบว่า น้ำเชื้อแช่แข็งที่เสริม กลูตาไธโอนในน้ำยาเจือจางน้ำเชื้อ 0.5 mM มีอัตราการไม่กลับสัดสูงที่สุดคือร้อยละ 62.54?6.71 รองลงมาคือน้ำเชื้อแช่แข็งที่เสริมเสริมกลูตาไธโอน 1 mM มีอัตราไม่กลับสัดสัดร้อยละ 49.33?6.61 ในขณะที่น้ำเชื้อแช่แข็งที่เสริมกลูตาไธโอน 2 mM และไม่เสริมมีค่าไม่แตกต่างกันคือร้อยละ 42.94?7.88 และ 43.38?6.64 ตามลำดับ จากผลการศึกษาสรุปว่า น้ำเชื้อแช่แข็งโคนมที่เสริม กลูตาไธโอนที่ระดับ 0.5 mM ในน้ำยาเจือจางน้ำเชื้อสามารถเพิ่มคุณภาพน้ำเชื้อแช่แข็งในส่วนของความสมบูรณ์ของอะโครโซมและมีอัตราการไม่กลับสัดสูงที่สุด คำสำคัญ: กลูตาไธโอน คุณภาพน้ำเชื้อ โคนม อัตราการผสมติด เลขทะเบียนผลงานวิจัย : 56(1)-0208-011 1สำนักเทคโนโลยีชีวภาพการผลิตปศุสัตว์ กรมปศุสัตว์ อ. เมือง จ. ปทุมธานี 12000 2ศูนย์วิจัยการผสมเทียมและเทคโนโลยีชีวภาพนครราชสีมา อ. เมือง จ. นครราชสีมา 3ศูนย์ผลิตน้ำเชื้อแช่แข็งพ่อพันธุ์โครงการหลวงอินทนนท์ อ.จอมทอง จ. เชียงใหม่ 4ศูนย์วิจัยการผสมเทียมและเทคโนโลยีชีวภาพสระบุรี อ. เมือง จ. สระบุรี