การวิจัยเรื่อง ความคิดเห็นต่อทางเลือกอาชีพการเลี้ยงสัตว์ทดแทนการปลูกพืชไร่ของเกษตรกร ในพื้นที่สูงเพื่อแนวทางลดปัญหาวิกฤติหมอกควันในจังหวัดลำปางและจังหวัดเชียงราย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความคิดเห็นและการยอมรับทางเลือกอาชีพการเลี้ยงสัตว์ ทดแทนการปลูกพืชไร่ของเกษตรกรในพื้นที่สูงอำเภองาว จังหวัดลำปาง และอำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงรายเป็นแนวทางลดมลภาวะวิกฤติหมอกควันจากการเผา เพื่อเตรียมพื้นที่ทำการเกษตร ผลการวิจัยพบว่า เกษตรกรตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชาย มีอายุส่วนใหญ่ อยู่ในช่วง 31-40 ปี ด้านระดับการศึกษาของเกษตรกรส่วนใหญ่ระดับการศึกษาอยู่ในระดับชั้นประถมศึกษา จำนวนสมาชิกในครอบครัวส่วนใหญ่อยู่ระหว่าง 3-5 คน ส่วนแรงงานทางการเกษตรส่วนใหญ่มี 3-5 คน ประสบการณ์ในการทำการเกษตรส่วนใหญ่อยู่ที่น้อยกว่า 10 ปี จำนวนพื้นที่ทางการเกษตรส่วนใหญ่จะอยู่ระหว่าง 6-10 ไร่ ด้านรายได้เฉลี่ยของครัวเรือนประมาณระหว่าง 50,001-100,000 บาท เกษตรกรตัวอย่างส่วนใหญ่ ทราบวิธีการเลี้ยงสัตว์ มีความคิดเห็นด้วยหากราคาของผลผลิตสูงขึ้น ความต้องการบริโภคเพิ่มสูงขึ้น ผลตอบแทน ที่สูงขึ้น ทำเลและสภาพอากาศของอำเภองาว จังหวัดลำปาง และอำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงรายเหมาะสมกับอาชีพการเลี้ยงสัตว์ การส่งเสริมอาชีพการเลี้ยงสัตว์จากภาครัฐ การจัดการฝึกอบรมเกี่ยวกับอาชีพการเลี้ยงสัตว์ จากภาครัฐ การจัดหาตลาดเพื่อการค้าโดยรัฐ ไม่ทำอาชีพเลี้ยงสัตว์เนื่องจากสืบทอดต่อจากบรรพบุรุษ ไม่ทำอาชีพเลี้ยงสัตว์เนื่องจากความชื่นชอบ และนอกจากนี้เกษตรกรส่วนใหญ่ไม่ทำอาชีพเลี้ยงสัตว์เนื่องจากภาครัฐ ขาดการส่งเสริมให้ความรู้ในเรื่องเกี่ยวกับอาชีพเลี้ยงสัตว์ที่ต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม การที่จะให้อาชีพการเลี้ยงสัตว์ทดแทนการปลูกพืชไร่ของเกษตรกรในจังหวัดลำปางและจังหวัดเชียงราย เพื่อเป็นแนวทางลดปัญหาวิกฤติหมอกควัน ประสบความสำเร็จ และมีเกษตรกรหันมาทำอาชีพ การเลี้ยงสัตว์เพิ่มมากขึ้น เจ้าหน้าที่ หรือผู้รับผิดชอบโครงการ และรัฐ หรือผู้เกี่ยวข้องเกี่ยวกับการกำหนดนโยบาย ส่งเสริมอาชีพการเลี้ยงสัตว์ให้กับเกษตรกร ในขณะเดียวกันก็จะต้องให้ความสำคัญกับการจัดหาตลาด การประชุม ฝึกอบรม ให้ความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการเลี้ยงสัตว์ประเภทต่าง ๆ แก่เกษตรกรอย่างเต็มที่ พร้อมกันนั้นเจ้าหน้าที่ส่งเสริม หรือผู้รับผิดชอบโครงการจะต้องเข้าไปให้คำแนะนำ และส่งเสริมเกษตรกรอย่างสม่ำเสมอ และเลือกกลุ่มเกษตรกรที่ตรงกับคุณสมบัติที่ได้จากการวิจัยในครั้งนี้ จึงจะทำให้อาชีพการเลี้ยงสัตว์ทดแทนการปลูกพืชไร่ ของเกษตรกรในจังหวัดลำปางและจังหวัดเชียงราย เพื่อเป็นแนวทางลดปัญหาวิกฤติหมอกควันมีโอกาส ประสบความสำเร็จ จากการวิจัยพบว่า ปัญหาและอุปสรรคของเกษตรกรที่มีอาชีพเลี้ยงสัตว์ ได้แก่ ปัญหาความเสี่ยงทางด้านโรคระบาด ปัญหาการขาดแคลนตลาดรองรับผลผลิต ปัญหาความต้องการของผู้บริโภค ปัญหาด้านราคา ปัญหาต้นทุนสูง ปัญหาด้านเงินทุน และปัญหาการขาดความรู้ความเข้าใจในอาชีพการเลี้ยงสัตว์อย่างถูกต้อง