การปรับปรุงพันธุ์สุกรในฟาร์มเกษตรกรเครือข่ายกรมปศุสัตว์ 1. การประมาณค่าพารามิเตอร์ทางพันธุกรรมในสุกร แสนศักดิ์ นาคะวิสุทธิ์1 สาธิต อยู่ยืน1 ไพจิตร อินตรา2 วโรชา จำปารัตน์3 บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประมาณค่าพารามิเตอร์ทางพันธุกรรมของสุกรพันธุ์แท้ 3 พันธุ์ คือ ดูร็อค ลาร์จไวท์ และแลนด์เรซ ในลักษณะที่วัดจากการทดสอบพันธุ์สุกรของกรมปศุสัตว์ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2537 ถึง 2553 จำนวน 16,126 ข้อมูล ใน 4 ลักษณะ คือ อัตราการเจริญเติบโต (ADG) จากน้ำหนักตัว 30 ถึง 90 กก. อัตราการแลกน้ำหนักในช่วงทดสอบ (FCR) ความหนาไขมันสันหลัง (BF) และความยาวลำตัว (BL) และลักษณะครอก (การสืบพันธุ์) จำนวน 25,287 ครอก จากแม่พันธุ์ 6,159 ตัว ใน 4 ลักษณะ คือขนาดครอกแรกคลอด (LSB) น้ำหนักครอกแรกคลอด (LWB) ขนาดครอกเมื่อหย่านม (LSW) และ น้ำหนักครอกเมื่อหย่านม (LWW) โดยใช้แบบหุ่นผสมตัวสัตว์ แบบลักษณะเดียวและพร้อมกันหลายลักษณะ ปัจจัยคงที่ประกอบด้วย อิทธิพลของพันธุ์ เพศ และกลุ่มร่วมทดสอ สถานี-ปี-ฤดู เดียวกัน อิทธิพลร่วมของน้ำหนักเริ่มเข้าทดสอบ และอิทธิพลร่วมของน้ำหนักออกทดสอบ ปัจจัยคงที่ของลักษณะครอก คือ กลุ่มร่วมเวลาคลอดในสถานี-ปี-ฤดู เดียวกัน ลำดับครอก และอิทธิพลร่วมของอายุแม่เมื่อคลอด ปัจจัยสุ่มของลักษณะทดสอบประกอบด้วย อิทธิพลของพันธุกรรมรายตัวโดยตรงแบบบวกสะสม และอิทธิพลของสิ่งแวดล้อมของสุกรที่เกิดมาจากครอกเดียวกัน สำหรับลักษณะครอก ประกอบด้วย 2 ปัจจัย คืออิทธิพลของพันธุกรรมรายตัวโดยตรงแบบบวกสะสมของแม่พันธุ์สุกร และสิ่งแวดล้อมถาวรของแม่สุกร พบว่าอัตราพันธุกรรมของลักษณะอัตราการเจริญเติบโต และประสิทธิภาพการใช้อาหาร มีค่าปานกลาง (0.18 0.25) ในทุกพันธุ์ ของลักษณะความหนาไขมันสันหลังและความยาวลำตัวมีค่าอยู่ในระดับสูง (0.35 0.41) อัตราพันธุกรรมของลักษณะครอก มีค่าต่ำ (0.07 0.12) มีค่าใกล้เคียงกันทั้ง 3 พันธุ์ ส่วนชนิดและระดับความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะแตกต่างกันในแต่ละพันธุ์ โดยที่พันธุ์ดูร็อคมีความแตกต่างอย่างชัดเจนกับพันธุ์ลาร์จไวท์และแลนด์เรซ ดังนั้นการคัดเลือกปรับปรุงพันธุ์หลายลักษณะพร้อมกันควรใช้ค่าพารามิเตอร์ทางพันธุกรรมเฉพาะของพันธุ์เนื่องจากความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะมีความจำเพาะในแต่ละพันธุ์ คำสำคัญ: ค่าพารามิเตอร์ทางพันธุกรรม ลักษณะการทดสอบพันธุ์ ลักษณะครอก สุกรพันธุ์แท้ ทะเบียนวิจัยเลขที่: 51(1)-0206-025 1/ กลุ่มวิจัยและพัฒนาสัตว์เล็ก กองบำรุงพันธุ์สัตว์ กรุงเทพฯ 10400 โทร 0-2653-4453 2/ ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์ทับกวาง อ. แก่งคอย จ. สระบุรี 18260 โทร 0-3635-7362 3/ ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์นครราชสีมา อ. ปากช่อง จ. นครราชสีมา 30130 โทร 0-4431-5444