วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

โรคข้อเข่าเสื่อม เกิดจากการเสื่อมสลายไปของกระดูกอ่อนผิวข้อ ซึ่งอาจเป็นผลมาจากการแสดงออกของยีนที่เปลี่ยนแปลงไปในซิโนวิโอไซต์ จากการศึกษาข้อมูลไมโครอาร์เรย์ โดยใช้เทคโนโลยีชีวสารสนเทศเปรียบเทียบการแสดงออกของยีนในเยื่อบุข้อระหว่างผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม (n=10) และกลุ่มควบคุม (n=9) พบว่ามีอย่างน้อย 4,816 ยีน มีการแสดงออกแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากนั้นจึงเลือกยีนที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการถอดรหัสและแปลรหัส ได้แก่ ATF3 DPH5 eIF4G2 และ SBP2 มาศึกษาระดับการแสดงออกของแต่ละยีนด้วยวิธี real-time PCR เพื่อใช้เปรียบเทียบและยืนยันผลที่ได้จากไมโครอาร์เรย์ โดยใช้ตัวอย่างอาร์เอ็นเอที่สกัดได้จากน้ำไขข้อ และซิโนวิโอไซต์ในน้ำไขข้อที่ผ่านการเพาะเลี้ยงเซลล์ ซึ่งได้จากผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม 10 ราย และกลุ่มควบคุม 5 ราย จากผล real-time PCR พบว่า ระดับการแสดงออกของ eIF4G2 DPH5 และ SBP2 จากตัวอย่างน้ำไขข้อ มีการแสดงออกแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมกับกลุ่มควบคุม (P < 0.05) โดย DPH5 eIF4G2 และ SBP2 มีการแสดงออกเพิ่มขึ้นในผู้ป่วย ซึ่ง eIF4G2 และ SBP2 มีทิศทางการแสดงออกสวนทางกับข้อมูลที่ได้จากไมโครอาร์เรย์ ส่วน ATF3 ที่ได้จากน้ำไขข้อพบว่ามีการแสดงออกไม่แตกต่างกันระหว่างผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมกับกลุ่มควบคุม (P > 0.05) ในระดับที่การแสดงออกของ ATF3 ที่ได้จากตัวอย่างเพาะเลี้ยงเซลล์ มีการแสดงออกเพิ่มขึ้นในผู้ป่วย (P < 0.01) ซึ่งตรงข้ามกับผลของไมโครอาร์เรย์ ที่ ATF3 มีการแสดงออกลดลง แต่ DPH5 eIF4G2 และ SBP2 จากตัวอย่างซิโนวิโอไซต์ที่ผ่านการเพาะเลี้ยงเซลล์ กลับมีการแสดงออกไม่แตกต่างกันระหว่างผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมกับกลุ่มควบคุม (P > 0.05) ความแตกต่างของข้อมูลที่ได้จากการทำ real-time PCR จากตัวอย่างน้ำไขข้อ และซิโนวิโอไซต์ที่ผ่านการเพาะเลี้ยงเซลล์ กับไมโครอาร์เรย์ คาดว่าอาจเกิดจากความแตกต่างของตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา รวมถึงผลบวกลวงที่อาจเกิดขึ้นในไมโครอาร์เรย์