วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558

วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างจำนวนของการทดสอบทางผิวหนังที่ให้ผลบวกกับความรุนแรงของโรคหืด วิธีการวิจัย เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง ในผู้ป่วยโรคหืด ที่เข้ามารับการรักษาที่คลินิกโรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกันทางคลินิก โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ผู้ป่วยได้รับการคัดกรองและแนะนำให้เข้าร่วมโครงการวิจัย หลังจากได้รับคำยินยอม ผู้ป่วยจะได้รับการถามประวัติ ตรวจร่างกาย ตรวจสมรรถภาพปอด และทำการทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนัง ในระหว่างนั้นผู้ป่วยจะทำแบบสอบถามเกี่ยวกับคุณภาพชีวิต และตอบคำถามมาตรวัดการควบคุมโรคหืด ผลการศึกษา พบว่ามีผู้ป่วยโรคหืดจำนวน 80 ราย เข้าร่วมการศึกษา อายุเฉลี่ย 45.7 ปี (พิสัย 20-79) เป็นเพศหญิงร้อยละ 75 จำนวนผู้ที่ให้การทดสอบต่อสารก่อภูมิแพ้ 5-10 ชนิด คิดเป็น 27 คน (ร้อยละ 33.75 ) สารก่อภูมิแพ้ที่ให้ผลบวกจากการทดสอบผิวหนังมากที่สุดคือ ไรฝุ่นชนิด Dermatophagoides farinae 58 คน (ร้อยละ 72.5) รองลงมาคือ ไรฝุ่นชนิด Dermatophagoides pteronyssinus 57 คน (ร้อยละ 71.25) แมลงสาบ 40 คน (ร้อยละ 50) แมว 39 คน (ร้อยละ 48.75) และ เชื้อรารวม 22 คน (ร้อยละ 27.5) พบว่าผู้ป่วยมีอาการมีอาการหอบหืดเล็กน้อย 34 คน (ร้อยละ 42.5) หอบหืดปานกลาง 39 คน (ร้อยละ 48.75) และหอบหืดรุนแรงมาก 7 คน (ร้อยละ 8.75 ) ตามลำดับ การศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างจำนวนของการทดสอบทางผิวหนังที่ให้ผลบวกกับความรุนแรงของโรคหืด พบว่ามีความสัมพันธ์กันในเชิงผกผัน ค่า Pearson correlation coefficient เท่ากับ -0.422 (p<0.001) ผู้ที่ผลการทดสอบผิวหนังให้ผลบวกต่อสารก่อภูมิแพ้ 5-10 ชนิด มีโอกาสเป็นหืดในระดับรุนแรงปานกลางและมากคิดเป็นสิบเอ็ดเท่าของผู้ที่ผลการทดสอบผิวหนังให้ผลบวกต่อสารก่อภูมิแพ้ 1-4 ชนิดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และผู้ที่ทดสอบผิวหนังให้ผลบวกต่อไรฝุ่นชนิด Dermatophagoides farinae แมว และ แมลงสาบ มีโอกาสที่จะมีอาการของโรคหืดในระดับรุนแรงกว่าคิดเป็นสามเท่าของผลบวกต่อสารอื่นๆ พบว่าผู้ที่มีภูมิลำเนาอยู่ในกรุงเทพและปริมณฑลมีความเสี่ยงที่จะมีอาการหืดรุนแรงกว่าถึง 3.95 เท่า(p=0.019) สรุป การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าจำนวนของการทดสอบทางผิวหนังที่ให้ผลบวกนั้นมีความสัมพันธ์กับความรุนแรงของโรคหืด ปัจจัยที่ทำให้ผู้ป่วยมีโรคหืดชนิดรุนแรงมากขึ้นในการศึกษานี้คือผู้ป่วยที่ผลการทดสอบผิวหนังให้ผลบวกต่อ ไรฝุ่นชนิด Dermatophagoides farinae แมว และ แมลงสาบ นอกจากนี้ผู้ที่มีภูมิลำเนาอยู่ในกรุงเทพและปริมณฑลยังมีโอกาสเป็นหืดในระดับรุนแรงมากขึ้น