วิทยานิพนธ์ (ศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2539

การวิจัยนี้จุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาความคิดทางเศรษฐกิจและสังคมของปัญญาชนไทยผู้มีความประสงค์จะเปลี่ยนแปลงสภาพสังคมไทยให้เจริญก้าวหน้าดีขึ้นกว่าเดิม โดยเฉพาะความเป็นอยู่ของประชาชนที่ได้รับความทุกข์ยาก ซึ่งจำเป็นจะต้องได้รับการแก้ไขปรับปรุงคุณภาพของชีวิต ทั้งนี้ได้ศึกษาความคิดของนายผิน บัวอ่อน หนึ่งในปัญญาชนไทยดังกล่าว ผิน บัวอ่อน ได้รับการศึกษาและอิทธิพลทางความคิดในด้านสังคมนิยมจากการศึกษาในระดับอุดมศึกษาที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และจากการไปอบรมที่สถาบันมาร์กซิสม์-เลนินนิสม์ กรุงปักกิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน จากนั้นผินได้กลับมาร่วมกิจกรรมทางการเมืองเป็นระยะเวลาหนึ่งกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พ.ค.ท.) ในฐานะหนึ่งในแกนนำพรรค จนกระทั่งผินถูกทางการจับกุม และแตกแยกทางความคิดกับ พ.ค.ท. ในที่สุด จากการศึกษาบทบาทชีวิตและผลงานของผินพบว่า ในช่วง ก่อนปี 2519 นั้น ผินมีแนวคิดที่ประสงค์ให้สภาพเศรษฐกิจและสังคมของไทยเดินตามแนวทางสังคมนิยมเช่นเดียวกับสาธารณรัฐประชาชนจีนตามที่ผินได้รับอิทธิพลและประสบการณ์มา แต่ภายหลังความคิดของผินได้แปรเปลี่ยนไปตามบริบททางสังคม โดยยอมรับว่าสภาพสังคมแบบทุนนิยมจำเป็นจะต้องเกิดขึ้นและพัฒนาการตอ่ไปแต่ผินเชื่อว่าเมื่อถึงจุดหนึ่งที่สังคมอิ่มตัวแล้ว ผู้ที่ด้อยโอกาสในสังคมก็จะลุกขึ้นมาเปลี่ยนแปลง อย่างไรก็ตาม สังคมในอุดมคติของผินยังคงยึดมั่นใน "สังคมนิยม" ที่ประสงค์ให้ทุกคนในสังคมได้รับโอกาสอย่างเท่าเทียมกันในชีวิต