วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2538

งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากบที่เลี้ยงในฟาร์มว่ามีการสืบพันธุ์เป็นฤดูกาลหรือไม่ โดยการวัดปริมาณฮอร์โมนเพศในพลาสมาและอัณฑะของกบนา (Rana tigerina) และ กบบูลฟรอก (Rana catesbeiana) ในรอบ 1 ปี โดยใช้กบเพศผู้โตเต็มวัย อายุ 12 ถึง 18 เดือน ที่เลี้ยงในฟาร์มจังหวัดเพชรบุรีมาทดลอง โดยเก็บอัณฑะและพลาสมาเพื่อนำมาหาปริมาณเทสโทสเตอโรนด้วยวิธีเรดิโออิมมูโนแอสเสย์ พบว่าปริมาณเทสโทสเตอโรนในพลาสมาของกบนาในเดือนมีนาคมถึงเดือนตุลาคมคือ 1250.80 ถึง 3182.00 พิโกโมลต่อลิตร จะสูงกว่าในเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งมีปริมาณเทสโทสเตอโรนในพลาสมา 163.90 ถึง 219.00 พิโกโมลต่อลิตร ในขณะที่ปริมาณเทสโทสเตอโรนในอัณฑะในเดือนกุมภาพันธ์ถึงพฤศจิกายนมีค่าเท่ากับ 4.96 ถึง 26.7 พิโกโมลต่อกรัมซึ่งจะต่ำกว่าช่วงเดือนธันวาคมและเดือนมกราคม คือ 50.14 ถึง 102.07 พิโกโมลต่อกรัม และค่าน้ำหนักอัณฑะเทียบกับน้ำหนักตัวเป็นเปอร์เซ็นต์ (gonado somatic index – GSI %) ในช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนตุลาคม มีค่าเท่ากับ 0.14 ถึง 0.23 เปอร์เซ็นต์ จะสูงกว่าในช่วงอื่นๆ ( 0.03 ถึง 0.08 เปอร์เซ็นต์) ซึ่งสอดคล้องกับค่าเทสโทสเตอโรนในพลาสมา ปริมาณเทสโทสเตอโรนในพลาสมา จะมีความสัมพันธ์อย่างมากกับ GSI % แสดงว่าช่วงที่ภายในอัณฑะมีการพัฒนามากขึ้น เทสโทสเตอโรนในพลาสมาก็จะสูงขึ้นด้วย (เดือนมีนาคม ถึงเดือนตุลาคม) ซึ่งแสดงให้เห็นว่าน่าจะมีการสืบพันธุ์ในช่วงนี้ ส่วนในกบบูลฟรอกนั้นพบว่าปริมาณเทสโทสเตอโรนในพลาสมาในทุกๆ เดือนจะมีค่าอยู่ระหว่าง 628.44 ถึง 1834.44 พิโกโมลต่อลิตรยกเว้นในเดือนเมษายนซึ่งมีค่าสูงที่สุดคือ 2606.00 ± 75.00 พิโกโมลต่อลิตร และปริมาณเทสโทสเตอโรนในอัณฑะค่อนข้างคงที่ตลอดปี คือมีค่าระหว่าง 2.30 ถึง 5.10 พิโกโมลต่อกรัม แต่ในเดือนพฤษภาคมจะมีระดับสูงที่สุดคือ 8.88±0.90 พิโกโมลต่อกรัม และ GSI% มีค่า 0.09 ถึง 0.16 เปอร์เซ็นต์ พบว่าปริมาณเทสโทสเตอโรนในพลาสมาและในอัณฑะของกบบูลฟรอกจะไม่สัมพันธ์กับ GSI% แสดงว่าอัณฑะมีการพัฒนาได้ตลอดปีได้ตลอดปีโดยไม่เกี่ยวข้องกับการเพิ่มของปริมาณเทสโทสเตอโรนในพลาสมา ผลจากการทดลองนี้สรุปได้ว่ากบนาที่เลี้ยงในฟาร์มจะมีการหลั่งเทสโทสเตอโรนสูงในช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนตุลาคม ซึ่งอาจถือว่าเป็นช่วงการสืบพันธุ์ของกบนาแตกต่างจากในกบบูลฟรอกที่มีการสร้างและการหลั่งเทสโทสเตอโรนค่อนข้างสม่ำเสมอและมีแนวโน้มที่จะสืบพันธุ์ได้ตลอดปี