การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวโน้มการจัดการเรียนการสอน วิชาพระพุทธศาสนาระดับมัธยมศึกษาในทศวรรษหน้าเกี่ยวกับจุดมุ่งหมายการจัด การเรียนการสอน ลักษณะความรู้พื้นฐานของผู้เรียน เนื้อหาสาระ เทคนิคการสอน และการประเมินผลโดยใช้เทคนิคเดลฟาย กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย เป็นผู้ เชี่ยวชาญด้านพระพุทธศาสนา จำนวน 28 คนที่ได้รับการคัดเลือกแบบเจาะจงเครื่อง มือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง และไม่จำกัดคำตอบ และแบบสอบถาม แบบประมาณค่า วิเคราะห์มูลด้วยค่าร้อยละ ค่ามัธยฐาน ค่าพิสัย ระหว่างควอไทล์ และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยแนวโน้มการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาในระดับมัธยม ศึกษาในทศวรรษหน้า 1. ด้านจุดมุ่งหมาย พบว่าให้ผู้เรียนมีเจตคติที่ดีต่อพุทธ ศาสนา เป็นชาวพุทธที่ดีปฏิบัติหน้าที่ชาวพุทธและศาสนพิธีได้อย่างถูกต้อง สามารถประยุกต์หลักธรรมในพระพุทธศาสนา มาแก้ไขปัญหาในชีวิตประจำวันพัฒนาและ ปรับปรุงตนเองให้ดีขึ้น ที่สำคัญนำมาเป็นแนวทางในการปฏิบัติเพื่อให้เกิด ประโยชน์ต่อสังคมและประเทศชาติ 2. ด้านลักษณะและความรู้พื้นฐานพบว่าควรมีการ สอนวิชาพระพุทธศาสนาในระดับประถมศึกษา พ่อแม่ต้องเป็นแบบอย่างที่ดีแก่นักเรียน ขณะที่อยู่ในบ้าน 3. ด้านเนื้อหาสาระพบว่าควรบังคับให้ผู้เรียนที่นับถือ พระพุทธศาสนาทุกคนต้องเรียนทุกภาคเรียนตลอด 6 ปี โดยมีเวลาเรียนสัปดาห์ละ 2 คาบในด้านเกณฑ์การคัดเลือกเนื้อหาสาระ ของการจัดการเรียนการสอน ในระดับมัธยมศึกษาต้องสอดคล้องกับจุดประสงค์ของหลักสูตรวิชาพระพุทธศาสนา มีความถูกต้องตามหลักธรรม เหมาะสมกับวัยผู้เรียน สามารถเข้าใจได้ง่าย เนื้อหาทันสมัยต่อสภาพสังคม สิ่งแวดล้อมและเหตุการณ์ปัจจุบัน สามารถสอนให้ สัมพันธ์กับวิชาอื่น ๆ ได้ โดยเน้นภาคปฏิบัติมากกว่าภาคทฤษฎี เน้นการนำไปใช้ ในชีวิตประจำวัน และการวิเคราะห์แก้ปัญหาได้ เน้นให้มีหลักธรรมสำหรับกลุ่ม อาชีพต่าง ๆ โดยเจาะจง เช่น นักการเมือง นักการปกครอง นักธุรกิจ เป็นต้นควร เน้นการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ เน้นการทำงานเป็นกลุ่ม เน้นการ ปฏิบัติมากกว่าทฤษฎี ควรมีบรรยากาศที่ทำให้ผู้เรียนมีความสุข และได้สาระความรู้ 4. ด้านเทคนิคการสอนพบว่า ควรสอนด้วยวิธีหลากหลาย เช่นการสอนแบบพุทธวิธีการสอน แบบสถานการณ์จำลอง การสอนแบบบทบาทสมมุติ เป็นต้น เน้นการสอนที่เชื่อมโยงกับ ชุมชน โดยเฉพาะให้ชุมชน และท้องถิ่นที่มีส่วนร่วมในการจัดการเรียนการสอนด้าน ปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียน ครูกับนักเรียนควรมีปฏิสัมพันธ์กันอย่าง ใกล้ชิด โดยให้นักเรียนเห็นความสำคัญของครูผู้สอนวิชาพระพุทธศาสนามากขึ้น คุณลักษณะของครูผู้สอน ครูควรเป็นแบบอย่างที่ดี เป็นผู้นำในเรื่องคุณธรรม จริยธรรม ใฝ่ศึกษาในเรื่องหลักธรรมอย่างแท้จริง มีความเมตตา กรุณา เอื้ออาทร เป็นที่พึ่งของศิษย์ได้ เป็นผู้ที่รอบรู้ ทันต่อเหตุการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปใน ปัจจุบัน สื่อการเรียนการสอน ควรมีการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น คอมพิวเตอร์ อินเตอร์เน็ต บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน ประกอบการเรียนการสอนมากขึ้น ใช้ทรัพยากรท้องถิ่นให้มากขึ้น เช่น พระภิกษุ สงฆ์ วัด โบราณสถาน ประเพณีท้องถิ่น เป็นต้น ใช้สื่อสิ่งพิมพ์ ข่าว และเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้น ในชีวิตประจำวันหนังสือแบบเรียนวิชาพระพุทธศาสนาในระดับมัธยาศึกษา ควรมีสีสันสวยงาม มีรูปภาพประกอบที่สอดคล้องกับเนื้อหา มีตัวอย่างประกอบ น่าสนใจ เหมาะสมกับวัยของผู้เรียน ถูกต้องตามหลักธรรม 5. ด้านการวัดและการ ประเมินผลพบว่าควรมีจุดมุ่งหมายเพื่อปรับปรุงการสอนของครูปรับปรุงการเรียนของ ผู้เรียน และเพื่อพัฒนาพฤติกรรมของผู้เรียน วิธีการและเครื่องมือในการประเมิน ผล ควรใช้แบบประเมินพฤติกรรม แบบสังเกต แบบสอบถาม และการตรวจผลงานมากกว่าการใช้ แบบทดสอบความรู้ควรเป็นแบบอัตนัยมากกว่าปรนัย ควรให้ครอบคลุมทั้งความรู้ ความเข้าใจ ความคิดเห็น ตลอดจนการลงมือปฏิบัติ โดยยึดการประเมินผลตามสภาพ เป็นจริงทั้งระหว่างเรียน และหลังเรียนควรมีการประเมินผลพฤติกรรมของผู้เรียน จากการฝึก และทำกิจกรรมในห้องเรียน ซึ่งเน้นการปฏิบัติโดยวิธีการสังเกตและ/ หรือใช้แฟ้มสะสมผลงานเกณฑ์การประเมินผลการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนา ควรใช้เกณฑ์ประเมินผลตามสภาพเป็นจริงโดยยึดความแตกต่างระหว่างบุคคล