การศึกษามีวัตถุประสงค์ดังนี้คือ 1) เพื่อศึกษาปัจจัยที่สำคัญบางประการที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมของสมาชิกสหกรณ์การเกษตร 2) เพื่อเปรียบเทียบความสำคัญของแต่ละปัจจัยที่จะมีผลต่อการมีส่วนร่วมของสมาชิกสหกรณ์3) เพื่อเปรียบเทียบระดับการมีส่วนร่วมของสมาชิกสหกรณ์ในสหกรณ์การเกษตรที่มีระดับขีดความสามารถต่างกัน คือสหกรณ์ระดับ 1 และระดับ 3 และ 4) เพื่อให้ทราบปัญหาและอุปสรรคต่อการมีส่วนร่วมของสมาชิกสหกรณ์ในกิจกรรมของสหกรณ์การเกษตร ในการศึกษาครั้งนี้ได้ศึกษาแนวความคิดทฤษฎีที่เกี่ยวกับสหกรณ์การเกษตร การมีส่วนร่วมและปัจจัยที่มีผลต่อการมีส่วนร่วม รวมทั้งพิจารณาผลการศึกษาที่เกี่ยวข้อง เพื่อใช้เป็นแนวทางในการกำหนดตัวแปรที่จะศึกษาและตั้งสมมติฐานสำหรับการเก็บรวบรวมข้อมูลใช้แบบสัมภาษณ์โดยมีกลุ่มตัวอย่างเป็นสมาชิกสหกรณ์การเกษตรนครหลวง จำกัด(ระดับ 1) 100 คน และสมาชิกสหกรณ์การเกษตรวังน้อยจำกัด (ระดับ 3) 100 คน ตัวแปรที่ใช้แบ่งเป็นตัวแปรอิสระและตัวแปรตาม ซึ่งตัวแปรอิสระประกอบด้วย 1) ภูมิหลังของสมาชิกสหกรณ์ ได้แก่ เพศ อายุ สถานภาพสมรส และการศึกษา 2) ปัจจัยทางเศรษฐกิจ ได้แก่ ทรัพย์สินหลังจากหักหนี้สิน รายได้รวม รายจ่ายรวม จำนวนสมาชิกในครอบครัวและจำนวนสมาชิกในครอบครัวที่มีรายได้ 3) ปัจจัยทางสังคมได้แก่ ระยะเวลาการเป็นสมาชิกสหกรณ์ ตำแหน่งในสหกรณ์และการเป็นสมาชิกกลุ่ม และ 4) ปัจจัยทางจิตลักษณะได้แก่ ความรู้ความเข้าใจเรื่องการมีส่วนร่วม สิ่งบั่นทอนการเข้าร่วม ความคาดหวังผลประโยชน์ และทัศนคติต่อการมีส่วนร่วม ส่วนตัวแปรตามได้แก่ การมีส่วนร่วมของสมาชิกสหกรณ์ในกิจกรรมของสหกรณ์การเกษตร การวิเคราะห์ข้อมูลใช้โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS(Statistical Package for the Social Sciences)โดยแบ่งเป็นสองส่วน ส่วนแรกเป็นสถิติเชิงพรรณนา ใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนที่สองเป็นการใช้สถิติวิเคราะห์โดยอาศัยการหาค่า t ค่าไคสแควร์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ และการวิเคราะห์การถดถอยเชิงซ้อน แบบเลือกตัวแปรอธิบายความผันแปรเพิ่มได้มากที่สุด[Forward (stepwise) Selection] ผลการศึกษาพบว่า 1. สมาชิกสหกรณ์การเกษตรส่วนใหญ่มีภูมิหลังไม่แตกต่างกันมากนัก และมีฐานะทางเศรษฐกิจไม่ค่อยดีประมาณครึ่งหนึ่งของสมาชิกสหกรณ์เป็นสมาชิกมานาน9-12 ปี และไม่ได้เป็นสมาชิกกลุ่มอื่น ๆ อีกในปัจจุบันเกือบทั้งหมดของสมาชิกสหกรณ์ไม่มีตำแหน่งใด ๆ ในสหกรณ์การเกษตร สมาชิกสหกรณ์ส่วนใหญ่มีความรู้ความเข้าใจเรื่องการมีส่วนร่วม สิ่งบั่นทอนการเข้าร่วม และความคาดหวังผลประโยชน์ค่อนข้างต่ำ แต่มีทัศนคติที่ดีต่อการมีส่วนร่วม นอกจากนั้นยังมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ของสหกรณ์การเกษตรน้อยด้วย 2. กลุ่มสมาชิกสหกรณ์การเกษตรนครหลวงและกลุ่มสมาชิกสหกรณ์การเกษตรวังน้อยไม่มีความแตกต่างกันในเรื่องเพศ จำนวนสมาชิกในครอบครัว จำนวนสมาชิกในครอบครัวที่มีรายได้ ตำแหน่งในสหกรณ์ และการเป็นสมาชิกกลุ่มในปัจจุบัน แต่แตกต่างในเรื่องของอายุ ระยะเวลาในการเป็นสมาชิกสหกรณ์ และปัจจัยทางจิตลักษณะทั้งหมดโดยที่สมาชิกสหกรณ์การเกษตรนครหลวงส่วนใหญ่มีอายุต่ำกว่า มีช่วงเวลาการเป็นสมาชิกสหกรณ์น้อยกว่า และมีฐานะทางเศรษฐกิจดีกว่าสมาชิกสหกรณ์การเกษตรวังน้อยสำหรับปัจจัยทางจิตลักษณะพบว่าสมาชิกสหกรณ์การเกษตรนครหลวงมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องการมีส่วนร่วมสิ่งบั่นทอนการเข้าร่วมและความคาดหวังผลประโยชน์มากกว่าสมาชิกสหกรณ์การเกษตรวังน้อย รวมทั้งยังมีทัศนคติต่อการมีส่วนร่วมที่ดีกว่าด้วย นอกจากนั้นพบว่าสมาชิกสหกรณ์การเกษตรนครหลวงมีส่วนร่วมมากกว่าสมาชิกสหกรณ์การเกษตรวังน้อย ซึ่งเป็นไปตามสมมติฐานที่ 1ที่ตั้งไว้ 3. ชุดปัจจัยทางจิตลักษณะสามารถอธิบายการมีส่วนร่วมได้ไม่มากกว่าชุดปัจจัยอื่น ๆ คือ สามารถอธิบายได้พอ ๆ กับชุดปัจจัยทางเศรษฐกิจและชุดปัจจัยทางสังคมส่วนภูมิหลังของสมาชิกสหกรณ์อธิบายการมีส่วนร่วมได้น้อยมาก ซึ่งผลที่ได้นี้ไม่ตรงตามสมมติฐานที่ 2 และจากการวิเคราะห์การถดถอยเชิงซ้อนพบว่า ตำแหน่งในสหกรณ์สามารถอธิบายการมีส่วนร่วมได้มากที่สุดคือ 14.1 4. ความสำคัญของชุดปัจจัยต่าง ๆ ในการอธิบายการมีส่วนร่วมในกิจกรรมของสหกรณ์การเกษตรของกลุ่มสมาชิกสหกรณ์การเกษตรนครหลวง แตกต่างจากกลุ่มสมาชิกสหกรณ์การเกษตรวังน้อย ซึ่งเป็นไปตามสมมติฐานที่ 3 โดยในกลุ่มสมาชิกสหกรณ์การเกษตรนครหลวงมีชุดปัจจัยทางสังคมเป็นชุดปัจจัยที่สามารถอธิบายการมีส่วนร่วมได้มากที่สุดคือ อธิบายได้ 12.9 เปอร์เซ็นต์ จาก21.4 เปอร์เซ็นต์ ที่สามารถอธิบายได้โดยตัวแปรทั้งหมดส่วนชุดปัจจัยอื่น ๆ สามารถอธิบายการมีส่วนร่วมได้น้อยมาก สำหรับกลุ่มสมาชิกสหกรณ์การเกษตรวังน้อย พบว่าชุดปัจจัยทางจิตลักษณะสามารถอธิบายการมีส่วนร่วมได้มากที่สุดคือ 28.4 เปอร์เซ็นต์ จาก 46.8 เปอร์เซ็นต์ที่อธิบายได้โดยตัวแปรทั้งหมด ส่วนภูมิหลัง ปัจจัยทางเศรษฐกิจและปัจจัยทางสังคม สามารถอธิบายการมีส่วนร่วมได้ 4.6, 26.9 และ 26.3 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ และจากการวิเคราะห์การถดถอยเชิงซ้อนในกลุ่มสมาชิกสหกรณ์การเกษตรทั้งสองกลุ่มพบว่า ตำแหน่งในสหกรณ์สามารถอธิบายการมีส่วนร่วมได้มากที่สุด รองลงมาคือรายได้รวม แต่ความสามารถในการอธิบายการมีส่วนร่วมของกลุ่มสมาชิกสหกรณ์วังน้อยมีมากกว่ากลุ่มสมาชิกสหกรณ์การเกษตรนครหลวง