โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อวิจัยและพัฒนาเครือข่ายนวัตกรการเรียนรู้ทักษะชีวิตด้านบริโภคศึกษากรณีจังหวัดเชียงใหม่ โดยใช้กรอบแนวคิดในการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ คือ รู้กิน รู้ใช้ รู้คุณค่า และรู้เท่าทัน การวิจัยครั้งนี้ใช้รูปแบบวิธีวิจัยและพัฒนามีกลุ่มเป้าหมายของการวิจัยคือสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่จัดการเรียนการสอนในระดับปฐมวัยและประถมศึกษาปีที่ 1 – 6 ในจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นโรงเรียนที่สมัครใจเข้าร่วมโครงการ จำนวน 10 โรงเรียน มีครูเครือข่ายเข้าร่วมโครงการทั้งหมด 100 คน และมีนักเรียนกลุ่มเป้าหมายการวิจัย 7,840 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ได้แก่ แบบสำรวจข้อมูลการบริโภคของนักเรียนและแบบสำรวจสภาพครูกับการจัดการเรียนรู้ทักษะชีวิต ผ่านการตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือโดยผู้เชี่ยวชาญ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยครั้งนี้พบว่า 1) สภาวการณ์การบริโภคของเด็กในระดับปฐมวัยและระดับประถมศึกษา ป.1-6 ในโรงเรียนกลุ่มเป้าหมายในจังหวัดเชียงใหม่ คือ ด้านรู้กิน พฤติกรรมที่เป็นจุดเด่นอันดับหนึ่งได้แก่ เด็กรับประทานอาหารครบ 3 มื้อทุกวันคิดเป็นร้อยละ 98.88 จุดอ่อนที่ทำให้เกิดปัญหาพฤติกรรมการบริโภคอันดับหนึ่ง ได้แก่ เด็กบริโภคอาหารจานด่วน (Fast Food) คิดเป็นร้อยละ 87.09 ด้านรู้ใช้ พฤติกรรมการบริโภคที่เป็นจุดเด่นอันดับหนึ่ง ได้แก่ เด็กหยอดเงินในกระปุกออกสินทุกวันคิดเป็นร้อยละ 97.18 จุดอ่อน ที่ทำให้เกิดปัญหาพฤติกรรมอันดับหนึ่ง ได้แก่เด็กชอบซื้อของในห้องสรรพสินค้าคิดเป็นร้อยละ 93.33 ด้านรู้คุณค่า พฤติกรรมการบริโภคที่เป็นจุดเด่นอันดับหนึ่ง ได้แก่เด็กปิดน้ำ ปิดไฟ เมื่อเลิกใช้คิดเป็นร้อยละ 98.61 จุดอ่อนที่ทำให้เกิดปัญหาพฤติกรรมอันดับหนึ่ง ได้แก่ เด็กไม่รู้จักซ่อมแซมสิ่งของอุปกรณ์ เครื่องใช้ที่ชำรุดเสียหายได้คิดเป็นร้อยละ 83.67 ด้านรู้เท่าทัน พฤติกรรมการบริโภคที่เป็นจุดเด่นอันดับหนึ่งได้แก่ ชอบดูรายการสารคดีคิดเป็นร้อยละ 92.73 จุดอ่อนที่ทำให้เกิดปัญหาพฤติกรรมอันดับหนึ่ง ได้แก่ ชอบดูโทรทัศน์ VCD/VDOคิดเป็นร้อยละ 97.18 2) การส่งเสริมและพัฒนาครูเครือข่าย ผลลัพธ์และผลกระทบที่เกิดขึ้น พบว่า ครู เครือข่ายหรือ นวัตกรได้ออกแบบนวัตกรรมทักษะชีวิตบริโภคศึกษา เกิดผลงานจำนวนทั้งหมด 79 ผลงานผลกระทบที่เกิดขึ้นคือ ผู้เรียนเกิดกระบวนการคิดและมีทักษะชีวิตพื้นฐานดีขึ้น ครู เครือข่าย เกิดความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับเนื้อหาของทักษะชีวิตบริโภคศึกษา สามารถพัฒนาวัตกรรมการสอนได้ ผู้บริหาร มีนโยบายและแผนยุทธศาสตร์ของโรงเรียนในการนำเรื่องทักษะชีวิตบริโภคศึกษาและโรงเรียนมีนวัตกรรมการสอนรูปแบบการสอนที่แปลกใหม่ ผู้ปกครองเกิดความรู้ความเข้าใจในเรื่องทักษะชีวิตบริโภคศึกษา เกิดความตระหนักในการติดตามดูแลแนะนำบุตรหลาน และชุมชนมีโอกาสเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการเรียนการสอนการจัดกิจกรรมที่เป็น ประโยชน์ร่วมกับโรงเรียน 3) รูปแบบกลไกการบริหารจัดการงานวิจัยเพื่อขับเคลื่อนเครือข่ายนวัตกรรมการเรียนรู้ทักษะชีวิตด้านบริโภคศึกษา พบว่ามีกิจกรรมหลักที่ใช้ในการขับเคลื่อนไปสู่ความสำเร็จ 6 กิจกรรม คือ 3.1 การประเมินความพร้อมและสร้างโรงเรียนเครือข่าย (Creating a school network) 3.2 การให้ข้อมูลและความรู้ (Informing and educating the participants) 3.3 การมุ่งสู่นวัตกรรม (Creating innovative techniques) 3.4 การนิเทศติดตามและประเมินผล (Supervising and evaluation) 3.5 การสกัดองค์ความรู้ (Creating new knowledge base) 3.6 การนำสู่ชุมชนและสังคม (Distributing results to the community and society) 4) ผลการประมวลองค์ความรู้จากผลงานนวัตกรรมการเรียนการสอนของครูเครือข่าย พบว่ามีรูปแบบการเรียนการสอนทักษะชีวิตด้านบริโภคศึกษาอยู่ 8 รูปแบบคือ 1. รูปแบบการเรียนการสอนที่เน้นทักษะกระบวนการคิด (Focused Thinking Skill Model in Learning) 2. รูปแบบการเรียนการสอนโดยผู้เรียนใช้กระบวนการวิจัย (Research – Based Learning Model) 3. รูปแบบการเรียนการสอนที่สร้างสถานการณ์การปฏิบัติจริง เพื่อเสริมสร้างเจตคติในเชิงบวก (Positive Attitude Learning Model) 4. รูปแบบการเรียนการสอนที่ใช้กิจกรรมการเล่านิทาน ( Story Telling Learning Model) 5. รูปแบบการเรียนการสอนด้วยกระบวนการ Best ( BEST Learning Model) 6. รูปแบบการเรียนการสอนที่ใช้ภาพยนตร์ สื่อโฆษณา เกมคอมพิวเตอร์ การ์ตูนเป็นกรณีศึกษา(Multi-media Case Study Learning Model) 7. รูปแบบการเรียนการสอนโดยใช้กระบวนการ R 3S ( R 3S Learning Model) 8. รูปแบบการเรียนการสอนที่ผู้ปกครองเข้ามามีส่วนร่วม (Parents’ Involvement Learning Model) จากรูปแบบดังกล่าวพบว่าครูผู้สอนทักษะชีวิตด้านบริโภคศึกษามีบทบาทสำคัญที่นำไปสู่พัฒนาการทางการสอนบริโภคศึกษาในจังหวัดเชียงใหม่ คือ 1. ครูเครือข่ายศึกษาหาความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับเนื้อหาบริโภคศึกษาทุกด้าน ด้วยการอบรมสัมมนา ศึกษา ค้นคว้าเพิ่มเติมจาก หนังสือตำราและInternet 2. ครูเครือข่ายใช้ผลการสำรวจสภาวการณ์ด้านการบริโภคเป็นข้อมูลพื้นฐานในการคิดโจทย์วิจัย 3. ครูเครือข่ายศึกษามาตรฐานตัวชี้วัดของหลักสูตรและ เลือกบูรณาการเนื้อหาบริโภคศึกษาได้อย่างเหมาะสม 4. ครูเครือข่าย ออกแบบนวัตกรรมรูปแบบการสอนและทำการวัดผลประเมินผลผู้เรียนอย่างสอดคล้องกัน 5. ครูเครือข่ายดูแล ติดตามและ วัดผลประเมินผลทั้งรายบุคคลและรายกลุ่ม 6. ครูเครือข่ายประสานสัมพันธ์ให้เผยแพร่ความรู้ ต่อผู้ปกครอง ชุมชน 7. ครูเครือข่ายขยายความรู้เรื่องบริโภคศึกษา แบ่งปันวิธีสอนให้แก่ครูภายในโรงเรียน 8. ครูเครือข่ายเป็นผู้นำทางด้านวิชาการร่วมกันฝ่ายหัวหน้างานบริหารงานทางวิชาการของโรงเรียนในการขับเคลื่อนการเรียนการสอนเนื้อหาบริโภคศึกษา 9. ครูเครือข่ายเป็นผู้นำทางวิชาการ ร่วมกับกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนในการเสริมสร้างบุคคลลักษณะของผู้เรียนให้เป็นผู้รู้กิน รู้ใช้ รู้คุณค่าและรู้เท่าทันในการบริโภค