วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

3-amino-5-morpholinomethyl-2-oxazolidinone (AMOZ) เป็นสารเมแทบอไลต์ของฟูรัลทาโดน ซึ่งเป็นยาปฏิชีวนะที่อยู่ในกลุ่มสารไนโตรฟูแรน ใช้สำหรับป้องกันและรักษาโรคติดเชื้อในสัตว์ และยังใช้เติมในอาหารสัตว์เพื่อเป็นสารเร่งการเจริญเติบโต อย่างไรก็ตามสารตกค้าง AMOZ ถูกจัดว่าเป็นสารก่อมะเร็งและทำให้เกิดการกลายพันธุ์ ซึ่งจะเป็นอันตรายต่อผู้บริโภคได้ ดังนั้นจึงได้มีการห้ามใช้สารชนิดนี้ในหลายประเทศรวมถึงประเทศไทยด้วย จุดประสงค์ของงานวิจัยนี้คือการผลิตโมโนโคลนอลแอนติบอดีที่จำเพาะต่อ AMOZ เพื่อใช้ในการพัฒนาเป็นชุดตรวจสอบด้วยวิธี ELISA ในการสร้างแฮปเทน AMOZ จะถูกเปลี่ยนเป็นอนุพันธ์ ด้วย 3-carboxybenzaldehyde ได้เป็นสาร CPAMOZ ซึ่งมีน้ำหนักโมเลกุลอยู่ที่ 333.3 g/mol นำ CPAMOZ มาเชื่อมติดกับโปรตีนพาหนะ cBSA ได้เป็น CPAMOZ-cBSA ซึ่งให้ค่าการเชื่อมเป็น 84% นำไปฉีดกระตุ้นหนูทดลอง BALB/c เพื่อผลิตเซลล์ไฮบริโดมาที่สามารถผลิตโมโนโคลนอลแอนติบอดีที่จำเพาะต่อสารเมแทบอไลต์ AMOZ ได้ทำการหลอมรวมเซลล์ทั้งหมดจำนวน 5 ครั้ง ได้โมโนโคลนอลแอนติบอดีจำนวน 21 โคลน จากการศึกษาลักษณะสมบัติของโมโนโคลนที่ได้โดยตรวจสอบไอโซไทป์ ทดสอบความไว ทดสอบความจำเพาะและการเกิดฏิกิริยาข้าม โดยไอโซไทป์ของโมโนโคลนอลแอนติบอดีโคลน 1F2 2E5.1 5A7 และ 7H8 ที่ได้เป็น IgG2b และโคลน 4F1 จะเป็น IgG2a สำหรับโคลนที่เหลือทั้งหมดจะมีไอโซไทป์เป็น IgG1 โดยโคลนที่มีความไวสูงสุดคือ 2E5.1(AMOZ#2) ซึ่งให้ค่า IC50 และ LOD ต่อสารอิสระ AMOZ เท่ากับ 14.98 ng/ml และ 1.42 ng/ml ตามลำดับ ซึ่งโมโนโคลนอลแอนติบอดีที่ได้มีความจำเพาะต่อสารอิสระ CPAMOZ NPAMOZ AMOZ และ FTD และไม่พบการเกิดปฏิกิริยาข้ามกับสารไนโตรฟูแรนตัวอื่นๆ และยาปฏิชีวนะตัวอื่นๆ ที่ใช้ทดสอบ แอนติบอดี AMOZ#2 ที่บริสุทธิ์แล้วจะให้ความไวต่อสารอิสระ AMOZ ที่ใช้ตรวจสอบสูงขึ้นโดยจะให้ค่า IC50 และ LOD ต่อ AMOZ เท่ากับ 5.333 ng/ml และ 0.150 ng/ml ตามลำดับ จึงสามารถสรุปได้ว่าโมโนโคลนอลแอนติบอดีที่ได้มีความจำเพาะต่อ AMOZ ที่มีศักยภาพในการนำไปใช้พัฒนาชุดตรวจสอบสารตกค้างได้