การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์หลัก เพื่อศึกษาระบบบริการของกรุงเทพหานครในการควบคุมโรคอ้วน และภาวะแทรกซ้อน เพื่อศึกษาพฤติกรรมและปัจจัยต่าง ๆ ในการควบคุมภาวะโรคอ้วนและโรคเรื้อรังในเขต กรุงเทพมหานคร และเพื่อหาแนวทางการขยายผลการจัดการภาวะโรคอ้วนและภาวะแทรกซ้อนแบบ บูรณาการในเขตกรุงเทพมหานคร โดยอาศัยการวิจัยเอกสารเพื่อรวบรวมนโยบายและระบบการบริหารของ กรุงเทพมหานครในการปูองกันโรคอ้วนและภาวะอ้วนลงพุง รวมทั้งระบบบริการของกรุงเทพหานครในการ ควบคุมโรคอ้วนและภาวะแทรกซ้อน และอาศัยการวิจัยภาคสนามด้วยการสัมภาษณ์ผู้บริหารกรุงเทพมหานคร ทั้งผู้บริหารส่วนกลางของกรุงเทพมหานคร ผู้บริหารหน่วยงานที่กากับดูแลพื้นที่ชั้นใน ชั้นกลาง และชั้นนอก เป็นจานวน 11 คน นอกจากนี้ยังได้เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามการพัฒนารูปแบบการจัดการปัญหา อ้วนลงพุงและภาวะแทรกซ้อนอย่างยั่งยืนของประชากรในเขตกรุงเทพมหานครจากกลุ่มตัวอย่างจานวนทั้งสิ้น 399 คน และดาเนินการวิเคราะห์และพรรณนาข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษาสาคัญชี้ให้เห็นว่า นโยบายและระบบการให้บริการสุขภาพส่วนใหญ่ของกรุงเทพมหานคร ไม่ได้เอื้อต่อการจัดการปัญหาภาวะอ้วนลงพุง อีกทั้งนโยบายดังกล่าวไม่ได้รับการสนับสนุนอย่างเต็มที่ จึงทาให้ มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องขาดศักยภาพในการดาเนินงานและการวางแผนนโยบายในระดับปฏิบัติการอย่างชัดเจน นอกจากนี้วิธีการดาเนินงานในการลดปัญหาโรคอ้วนลงพุงครอบคลุมเพียงกลุ่มประชากรที่ใช้บริการของ โรงพยาบาลเท่านั้น มากไปกว่านั้นบุคลากรที่ดาเนินงานในการดูแลผู้ที่มีปัญหาอ้วนลงพุงยังไม่สามารถ ดาเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพอันเนื่องมาจากขาดความรู้ และทักษะเฉพาะในการแนะนาด้านโภชนาการ และการออกกาลังกาย ในขณะที่ผลจากการสารวจ พบว่า ค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ของกลุ่มตัวอย่าง ส่วนใหญ่มี น้าอยู่ในระดับปกติ คิดเป็นร้อยละ 41.9 รองลงมาได้แก่ ระดับเกินเกณฑ์มาตรฐาน และต่ากว่าเกณฑ์ มาตรฐาน คิดเป็นร้อยละ 38.2 และ 19.9 ตามลาดับ และค่าดัชนีวัดความอ้วนโดยประเมินจากจากรอบเอว และรอบสะโพก พบว่า ประชาชนส่วนใหญ่ในกรุงเทพมหานครมีความเสี่ยงภาวะเป็นโรคอ้วนลงพุง คิดเป็นร้อย ละ 44.1 รองลงมามีภาวะโรคอ้วน 33.7 และมีเกณฑ์ปกติ 24.1 และประชาชนเริ่มมีความเสี่ยงการเป็นโรค อ้วนลงพุงเพิ่มขึ้นและมีผลต่อการเป็นโรคความดันโลหิตสูง การเป็นโรคเบาหวาน โรคไขมันอุดตัน โรคเส้น เลือดหัวใจตีบ และเป็นโรคกล้ามเนื้อหัวใจตาย ดังนั้นการเกิดขึ้นจากการบริโภคอาหารประเภทต่างๆ ได้แก่ อาหารที่ให้น้าตาลสูง อาหารประเภทบุฟเฟุต์ อาหารที่มีไขมันสูง อาหารเครื่องดื่มที่ให้พลังงาน อาหารจาน ด่วน เป็นต้น และพฤติกรรมการกินที่หลากหลายและกินแบบจุกจิก มีพฤติกรรมการรับประทานอาหารไม่เป็น เวลา ไม่รับประทานอาหารมื้อเช้าหรือมื้อกลางวัน แต่ไปเน้นในการรับประมาณมื้อเย็นตลอดจนมื้อดึก มี พฤติกรรมการสังสรรค์กับเพื่อนฝูงบ่อยครั้งหรือรับประทานอาหารมากๆในช่วงวันหยุดหรือเทศกาลต่างๆ มี การบริโภคอาหารโดยที่ไม่รู้สึกหิวโดนบังคับเพราะอาหารมีสีสันและอยากกิน บวกกับการมีพฤติกรรมเกี่ยวกับ กิจกรรมทางกายน้อยลง ไม่มีการออกกาลังกายหรือออกกาลังกายแต่ไม่เพียงพอ มีสมดุลพลังงานรับเข้า มากกว่าพลังงานที่ใช้ไป จึงเป็นผลต่อการใช้ชีวิตของประชาชนและทาให้เกิดความเสี่ยงในการเป็นโรคอ้วน เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ คณะผู้วิจัยจะได้นาผลการศึกษาเพื่อเป็นแนวทางการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อภาวะอ้วนลงพุงไป ใช้ในการแก้ปัญหาภาวะอ้วนลงพุงในประชากรเขตกรุงเทพมหานคร โดยมุ่งเน้นการฝึกการอบรมบุคลากร ทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้อง และเผยแพร่องค์ความรู้สู่ชุมชนโดยวิธีการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการสู่ประชาชน และ ชุมชนในเขตกรุงเทพมหานคร ในงานโครงการฯ ปีที่ 2 ต่อไป

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข