วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2531

การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเปรียบเทียบพฤติกรรมการเปิดรับข่าวสาร ความรู้ ทัศนคติ และการป้องกันกำจัดศัตรูพืชตามโครงการพยากรณ์และเตือนการระบาดศัตรูข้าว รวมทั้งการใช้สารเคมีป้องกันและกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรที่เป็นสมาชิกโครงการพยากรณ์และเตือนการระบาดศัตรูข้าว จำนวน 217 คน และเกษตรกรที่ไม่เป็นสมาชิกฯ จำนวน 159 คน ซึ่งอาศัยในเขต 5 อำเภอของจังหวัดชัยนาท โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อนำข้อมูลที่ได้ไปเป็นพื้นฐานในการกำหนดแนวทางการสื่อสาร และเนื้อหาที่เหมาะสมในการถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับการป้องกันกำจัดศัตรูพืชตามโครงการฯ ผลการวิจัยปรากฏดังนี้ 1. เกษตรทั้งสองกลุ่มมีการเปิดรับข่าวสารและประสบการณ์ภายนอกสังคมน้อย โดยเปิดรับข่าวต่างๆ จากวิทยุมากที่สุด รองลงมาคือ โทรทัศน์และหนังสือพิมพ์ตามลำดับ ส่วนข่าวสารด้านการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชนั้นได้รับจากสื่อบุคคลมากกว่าสื่อมวลชน สำหรับแหล่งสารที่เกษตรกรทั้งสองกลุ่มต้องการได้รับข่าวสารเรื่องการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชมากที่สุดคือ จากเจ้าหน้าที่หน่วยปราบศัตรูพืช 2. เกษตรกรที่เป็นสมาชิกฯ มีฐานะทางเศรษฐกิจสังคม ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการป้องกันกำจัดศัตรูพืชตามโครงการฯ รวมทั้งการใช้สารเคมีฯ ดีกว่าเกษตรกรที่ไม่เป็นสมาชิก 3. เกษตรกรทั้งสองกลุ่มยังขาดความรู้ในเรื่องศัตรูธรรมชาติ ระดับเศรษฐกิจ และความรู้เรื่องสารเคมีฯ ในบางเรื่อง เช่นไม่สามารถระบุชื่อสารเคมีที่ใช้ในการป้องกันกำจัดศัตรูข้าวและไม่ทราบถึงผลกระทบของสารเคมีฯ ที่มีต่อสิ่งแวดล้อมและศัตรูธรรมชาติ 4. เกษตรกรทั้งสองกลุ่มยังคงมีทัศนคติที่ไม่ถูกต้องในเรื่อง ประโยชน์ของศัตรูธรรมชาติและ ประสิทธิภาพของสารเคมีป้องกันและกำจัดศัตรูพืช 5. จากการหาความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมกับตัวแปรต่างๆ พบว่าการเข้ารับการอบรมเรื่องการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชเป็นตัวแปรสำคัญที่มีความสัมพันธ์กับความรู้ ทัศนคติและพฤติกรรมเกษตรกรทั้งสองกลุ่ม และพบว่าเกษตรกรที่มีความรู้และทัศนคติที่ถูกต้องเกี่ยวกับการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชตามโครงการฯ จะมีความรู้และทัศนคติที่ถูกต้องเกี่ยวกับสารเคมีฯ ด้วย 6. จาการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน พบว่า ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมมีความสัมพันธ์กัน โดย ทัศนคติและความรู้ เป็นตัวแปรที่อธิบายความผันแปรหรือมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมมากกว่าตัวแปรอื่น