วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2531

การศึกษาครั้งนี้ มุ่งศึกษาการใช้สื่อและการรับรู้ในสาระประโยชน์ของข่าวสารภายหลังการรู้หนังสือของผู้รู้หนังสือใหม่ของผู้ร่วมโครงการรณรงค์เพื่อการรู้หนังสือจังหวัดพิจิตร โดยใช้วิธีวิจัยเชิงสำรวจ โดยใช้แบบสัมภาษณ์กับผู้ร่วมโครงการ 2 ระยะ คือ ก่อนการรู้หนังสือเมื่อเดือนมีนาคม 2528 และเมื่อเป็นผู้รู้หนังสือใหม่แล้วเมื่อเดือนมกราคม 2530 ผลจากการศึกษาพบว่า การรู้หนังสือของผู้รู้หนังสือใหม่ มีความสัมพันธ์กับการเพิ่มปริมาณการใช้วิทยุ โทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ หนังสือพิมพ์ฝาผนัง นิตยสาร หนังสือวิชาการ เทปบันทึกเสียง เทปบันทึกภาพยนตร์ ป้ายประกาศของทางราชการ แผ่นปลิวโฆษณาสินค้า และเอกสารจากหน่วยราชการ ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยบุคคลกับการใช้สื่อและการรับรู้ในสาระประโยชน์ของข่าวสารนั้น พบว่า เพศชาย มีแนวโน้มเปลี่ยนแปลงการใช้สื่อ โทรทัศน์ หนังสือพิมพ์รายวัน ป้ายประกาศของทางราชการมากกว่าเพศหญิง ผู้มีอายุน้อยจะเปลี่ยนแปลงการใช้สื่อภาพยนตร์ หอกระจายข่าว นิตยสารมากกว่าผู้มีอายุค่อนข้างสูง แต่ผู้มีอายุค่อนข้างสูงจะเพิ่มการรับรู้ในสาระประโยชน์ของข่าวสารบ้านเมือง-การปกครองมากกว่าผู้มีอายุน้อย และผู้มีรายได้สูงจะเปลี่ยนแปลงการใช้สื่อ นิตยสาร หนังสือวิชาการเทปบันทึกเสียง และเทปบันทึกภาพมากกว่าผู้มีรายได้น้อย สำหรับการใช้สื่อแต่ละประเภทนั้น มีความสัมพันธ์กับการรับรู้ในสาระประโยชน์ของข่าวสาร ดังนี้ การเพิ่มการรับรู้ในสาระประโยชน์ของข่าวสารด้านการเมืองการปกครอง มีความสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงการใช้สื่อป้ายประกาศของทางราชการ, การเพิ่มการรับรู้ในสาระประโยชน์ของข่าวสารเน้นการพัฒนาอาชีพมีความสัมพันธ์กับการใช้สื่อหนังสือพิมพ์ฝาผนัง หนังสือวิชาการ ภาพยนตร์ หอกระจายข่าว และแผ่นปลิวโษฆษณาสินค้า, การเพิ่มการรับรู้ในสาระประโยชน์ของข่าวสารเน้นสาธารณสุขมูลฐาน มีความสัมพันธ์กับการใช้สื่อวิทยุ หนังสือพิมพ์ หนังสือพิมพ์ฝาผนัง นิตยสาร หอกระจายข่าว แผ่นปลิวโฆษณาสินค้า และการเพิ่มการรับรู้ในสาระประโยชน์ของข่าวสารด้านบันเทิงมีความสัมพันธ์กับการใช้สื่อหนังสือพิมพ์ฝาผนัง