วิทยานิพนธ์ (ผ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2557

ปัจจุบันการเคหะแห่งชาติได้พยายามเข้ามาช่วยเหลือผู้อยู่อาศัยที่ไม่สามารถครอบครองที่อยู่อาศัยในราคาตลาดได้แต่การดำเนินการของการเคหะแห่งชาตินั้นมีแนวคิดหลักคือการพยายามหาที่ดินที่มีราคาถูกในบริเวณชานเมืองเพื่อชดเชยค่าใช้จ่ายในการพัฒนาที่อยู่อาศัยราคาถูก แนวคิดหลักในการดำเนินการพัฒนาที่อยู่อาศัยราคาถูกของการเคหะแห่งชาตินี้ยังเป็นการขยายเมืองออกไปในแนวราบเพราะเป็นแนวคิดที่พยายามนำผู้อยู่อาศัยที่มีรายได้น้อยซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ของประชากรเมืองให้มีที่อยู่อาศัยในบริเวณชานเมืองมากขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งในใจกลางและชั้นกลางของกรุงเทพมหานครยังพื้นที่อีกเป็นจำนวนมากที่ยังใช้ประโยชน์ไม่เต็มประสิทธิภาพซึ่งมีหลายทำเลที่ตั้งที่สามารถนำมาพัฒนาเพื่อเป็นที่อยู่อาศัยสำหรับผู้อยู่อาศัยที่มีรายได้น้อยได้ โครงการเคหะชุมชนในปัจจุบันมีหลายโครงการที่มีศักยภาพของทำเลที่ตั้งที่เปลี่ยนไปจากที่เคยเป็นชานเมืองเป็นศูนย์กลางเมือง หรือ ชั้นกลางของเมือง ทำให้ศักยภาพของเคหะชุมชนเหล่านั้นมีมากขึ้นมีความต้องการของผู้อยู่อาศัยที่มีรายได้มากขึ้นตามไปด้วย ทำให้เกิดปรากฎการณ์ที่มีผู้อยู่อาศัยที่มีรายได้มากพยายามแทรกตัวเข้าไปอยู่อาศัยภายในเคหะชุมชนเหล่านี้ กลายเป็นพื้นที่ที่มีความต้องการของผู้อยู่อาศัยหลากหลายรายได้ แต่ในสภาพปัจจุบันเคหะชุมชนเหล่านั้นมีสภาพทรุดโทรม ไม่มีความหลากหลายของที่อยู่อาศัยไม่ตอบสนองต่อความต้องการของผู้อยู่อาศัยหลากหลายรายได้และถึงเวลาที่จะต้องรื้อร้างสร้างใหม่ (redevelopment) จึงควรหาแนวคิดในการออกแบบเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของผู้อยู่อาศัยหลากหลายรายได้ แนวคิดที่ควรนำมาใช้ในการศึกษาครั้งนี้ คือ แนวคิด ที่อยู่อาศัยสำหรับผู้อยู่อาศัยหลากหลายรายได้ (mixed-income housing) เพื่อพัฒนาเคหะชุมชนเดิมให้กลายเป็นที่อยู่อาศัยหลากหลายรายได้ โดยการวิจัยจะเป็นการศึกษาเพื่อค้นหาแนวทางในการปรับเปลี่ยนเคหะชุมชนให้กลายเป็นที่อยู่อาศัยหลากหลายรายได้ มีกรณีศึกษาคือ เคหะชุมชนห้วยขวาง โดยเริ่มกระบวนการศึกษาจากการทบทวนนโยบายของการเคหะแห่งชาติและหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาที่อยู่อาศัย เพื่อหาความเป็นไปได้และแนวทางการปรับเปลี่ยนเคหะชุมชนไปสู่โครงการที่อยู่อาศัยหลากหลายรายได้