วิกฤตการณ์อุทกภัยปี 2554 ได้สร้างความเสียหายให้กับ ภาคกลาง กรุงเทพฯ และปริมณฑลอย่างมากโดยเฉพาะด้านที่อยู่อาศัย โดยโครงการที่อยู่อาศัยของการเคหะแห่งชาติในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์อุทกภัยครั้งนี้จำนวน 27 โครงการ โดยมีโครงการบ้านเอื้ออาทรลาดหลุมแก้ว 1 เป็นโครงการบ้านเดี่ยว เป็นโครงการตามแนวราบเพียงโครงการเดียวที่ได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง การศึกษามีวัตถุประสงค์คือ 1.เพื่อศึกษาลักษณะเศรษฐกิจ สังคมครัวเรือนผู้อยู่อาศัย 2. เพื่อศึกษาการจัดการที่อยู่อาศัยทั้งก่อนระหว่าง และ หลังเหตุการณ์อุทกภัย 3. เพื่อศึกษาปัญหาการจัดการที่อยู่อาศัยในภาวะอุทกภัย และ 4. เสนอแนะแนวทางการจัดการในอนาคต โดยการสำรวจ สังเกตและสัมภาษณ์ผู้อยู่อาศัย ผู้บริหารโครงการของการเคหะแห่งชาติ และองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น การศึกษาพบว่า ผู้อยู่อาศัยส่วนใหญ่เป็นผู้มีรายได้ครัวเรือนไม่เกิน 15,000 บาท มีขนาดครัวเรือน 3-5 คน เข้าอยู่อาศัยในโครงการ 3 – 4 ปี ไม่มีการป้องกันที่อยู่อาศัยก่อนอุทกภัย แต่มีการวางแผนเพื่ออพยพออกจากพื้นที่ ระหว่างเกิดอุทกภัยส่วนใหญ่ร้อยละ 74 โดยอพยพไปยังบ้านญาติและศูนย์อพยพ และไม่อพยพ ร้อยละ 26 การจัดการหลังอุทกภัย ผู้อยู่อาศัยส่วนใหญ่ร้อยละ 94 ทำการซ่อมแซมที่อยู่อาศัยให้มีสภาพเดิม มีเพียงร้อยละ 6 เท่านั้นที่มีการปรับปรุงเพื่อรับมืออุทกภัยในอนาคต หน่วยงานที่ให้ความช่วยเหลือมี 2 หน่วยงานหลักคือ การเคหะแห่งชาติและเทศบาลตำบลระแหง ก่อนอุทกภัยการเคหะแห่งชาติได้ช่วยยกมิเตอร์ไฟฟ้าในโครงการให้พ้นระดับน้ำ เทศบาลตำบลระแหงทำคันดินกั้นแม่น้ำในพื้นที่รับผิดชอบ ระหว่างอุทกภัยทั้งสองหน่วยงานจัดทำศูนย์อพยพและประสานงานขอความช่วยเหลือด้านอาหารจากหน่วยงานอี่น ๆ หลังอุทกภัย การเคหะแห่ชาติทำความสะอาดใหญ่และซ่อมแซมบ่อบำบัดน้ำเสียภายในโครงการ เทศบาลตำบลระแหงสำรวจความเสียหายด้านที่อยู่อาศัยเพื่อจ่ายเงินเยียวยาให้ผู้ได้รับผลกระทบ ปัญหาการจัดการ 1.ด้านผู้อยู่อาศัยไม่ทราบว่าควรจะทำอย่างไร ควรเชื่อหน่วยงานใดและขาดแคลนทุนทรัพย์ 2.ด้านหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่มีการวางแผนล่วงหน้าและทำงานซ้ำซ้อนกัน ข้อเสนอแนะสำหรับผู้อยู่อาศัย ด้านกายภาพ ควรแยกระบบไฟฟ้าเป็น 2 ชั้น เตรียมการเรื่องชั้นวางของแบบถอดประกอบได้และเตรียมส้วมฉุกเฉิน ผู้อยู่อาศัยควรทำบันทึกรายการทรัพย์สินและเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นทั้งหมดเพื่อเป็นหลักฐานในการขอรับเงินเยียวยา หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรทำแผนการจัดการที่อยู่อาศัยในภาวะอุทกภัยร่วมกับประชาชนในพื้นที่และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ควรจัดเตรียมศูนย์อพยพโดยประสานงานกับหน่วยงานราชการและศาสนสถาน

วิทยานิพนธ์ (คพ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555