วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบคุณภาพงานแปลภาษาไทยสองสำนวนของหนังสือ เดอะ โพรเฟ็ท ของคาลิล ยิบราน โดยใช้โมเดลการประเมินคุณภาพงานแปลของยูลีอาเนอ เฮาส์ และมุ่งศึกษาทำเนียบภาษาด้วยลักษณะทางภาษาศาสตร์ในวิธีการทางคำศัพท์ วิธีการทางวากยสัมพันธ์ และวิธีการทางตัวบท ผลการศึกษาพบว่าส่วนข้อผิดพลาดแบบเปิดเผยนั้น สำนวนแปล 1 ของระวี ภาวิไล มีหน่วยไม่ตรงจำนวน 54 หน่วย ในขณะที่สำนวนแปล 2 ของ ม.ล.ประมูลมาศ อิศรางกูร มีหน่วยไม่ตรงจำนวน 116 หน่วย ซึ่งบ่งบอกว่าสำนวนแปล 1 มีคุณภาพการแปลสูงกว่าสำนวนแปล 2 ส่วนข้อผิดพลาดแบบแอบแฝงซึ่งวิเคราะห์ด้วยวิธีการทางคำศัพท์ วิธีการทางวากยสัมพันธ์ และวิธีการทางตัวบทนั้น พบว่าสำนวนแปล 1 มีหน่วยไม่ตรงจำนวน 29 หน่วยในวิธีการทางคำศัพท์, จำนวน 6 หน่วยในวิธีการทางวากยสัมพันธ์, และจำนวน 97 หน่วยในวิธีการทางตัวบท ในขณะที่สำนวนแปล 2 มีหน่วยไม่ตรงจำนวน 39 หน่วยในวิธีการทางคำศัพท์, จำนวน 57 หน่วยในวิธีการทางวากยสัมพันธ์, และจำนวน 168 หน่วยในวิธีการทางตัวบท โดยรวมแล้วส่วนข้อผิดพลาดแบบแอบแฝงนั้น สำนวนแปล 1 มีหน่วยไม่ตรงจำนวน 132 หน่วย หรือ 13% ของหน่วยแปล และสำนวนแปล 2 มีหน่วยไม่ตรงจำนวน 264 หน่วย หรือ 27% ของหน่วยแปล ดังนั้นคุณภาพงานแปลของสำนวนแปล 1 จึงสูงกว่าคุณภาพงานแปลของสำนวนแปล 2 นอกจากนี้ผลการวิเคราะห์ทำเนียบภาษาของเฮาส์ ซึ่งเป็นแนวคิดจากภาษาศาสตร์ระบบ-หน้าที่ของไมเคิล ฮัลลิเดย์ ใน 3 องค์ประกอบ ได้แก่ ขอบเขตสัมพันธสาร ความสัมพันธ์ของคู่สื่อสาร และแบบวิธีสัมพันธสาร พบว่าในภาพรวมแล้วสำนวนแปล 1 มีหน่วยไม่ตรงจำนวนน้อยกว่า ซึ่งบ่งบอกว่ามีคุณภาพการแปลสูงกว่าสำนวนแปล 2 จากผลการศึกษาครั้งนี้แสดงว่าโมเดลการประเมินของเฮาส์ใช้เป็นเครื่องมือประเมินคุณภาพงานแปลจากต้นฉบับภาษาอังกฤษเป็นสำนวนแปลภาษาไทยได้และใช้เปรียบเทียบคุณภาพงานแปลของบทแปลหลายสำนวนภาษาไทยได้