วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

บทนำ: อุบัติการณ์การเกิดโรคนิ่วไตเพิ่มสูงขึ้นทั่วโลก และมีอัตราการกลับเป็นซ้ำสูง ในปัจจุบันยังไม่มีสารทางชีวภาพใดที่ช่วยบ่งชี้ระดับการอักเสบและความเสี่ยงในการเกิดนิ่วซ้ำ ผู้วิจัยจึงสนใจศึกษาระดับการเติมหมู่เมทิลทั้งจีโนมในดีเอ็นเอเม็ดเลือดขาว ภาวะอักเสบ ภาวะเครียดจากออกซิเดชันและเมแทบอไลท์ในปัสสาวะของผู้ป่วยโรคนิ่วไตเทียบกับคนปกติ และศึกษาผลของยาสูตรมะนาวผง (LPR) ต่อระดับการเติมหมู่เมทิลทั้งจีโนมและภาวะอักเสบ ระเบียบวิธีวิจัย: ผู้เข้าร่วมโครงการจำนวน 100 ราย ประกอบด้วยผู้ป่วยโรคนิ่วไต (Renal stone patients; RSP) จำนวน 50 รายและกลุ่มควบคุมจำนวน 50 ราย (Control) ผู้เข้าร่วมโครงการได้รับการเจาะเลือดและเก็บปัสสาวะ 24 ชั่วโมง โดยเก็บครั้งเดียวในกลุ่มควบคุม (Control group: 50 คน) และสามครั้งในกลุ่ม RSP ประกอบด้วย ระยะก่อนผ่าตัดนำนิ่วออก (RS group: 50 คน) ระยะหลังผ่าตัดนำก้อนนิ่วออกและก่อนรับสูตรมะนาวผง (LPR0 group: 36 คน) และระยะหลังได้รับยาสูตรมะนาวผงเป็นระยะเวลา 6 เดือน (LPR6 group: 36 คน) จากนั้นทำการวิเคราะห์ระดับร้อยละ 5-methylcytosine (5-mC%) ของ DNA ในเม็ดเลือดขาว ตรวจวัดระดับ protein carbonyl ในพลาสมา และตรวจวัดระดับ IL-8 ครีเอตินิน สารต้านอนุมูลอิสระโดยรวม (TAS) ซิเทรตออกซาเลต กรดยูริก และโปรตีนในปัสสาวะ ผลการวิจัย: RS มีระดับ 5-mC%, IL-8, protein carbonyl, ออกซาเลต, กรดยูริก และโปรตีน สูงกว่า Control อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001, p<0.001, p=0.015, p<0.001, p<0.001 และ p=0.022 ตามลำดับ) และมีปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระโดยรวม และซิเตรทในปัสสาวะ ต่ำกว่า control (p<0.001) และพบว่าระดับ 5-mC% มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับ IL-8 (r=0.378, p<0.001) ในขณะที่ทั้ง 5-mC% และ IL-8 มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับระดับออกซาเลต กรดยูริกและโปรตีน และมีความสัมพันธ์เชิงลบกับ TAS และซิเตรทอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ การศึกษาผลของยาสูตรมะนาวผงต่อระดับการเติมหมู่เมทิลทั้งจีโนมและภาวะอักเสบ พบว่า LPR6 มีระดับ 5-mC% และระดับ IL-8 ต่ำกว่า LPR0 อย่างมีนัยสำคัญ (p=0.014 และ p=0.005 ตามลำดับ) เมื่อวิเคราะห์คุณค่าทางการวินิจฉัยของตัวบ่งชี้ระดับการเติมหมู่เมทิลทั้งจีโนมและภาวะอักเสบ พบว่า 5-mC% มีค่า AUC เท่ากับ 0.8155 (95% CI; 0.7110-0.8870) ที่ค่า cutoff 0.5% มีค่า sensitivity เท่ากับ 68.00% และค่า specificity เท่ากับ 74.00% สำหรับ IL-8 มีค่า AUC เท่ากับ 0.9514 (95% CI; 0.9408-1.000) ที่ค่า cutoff 247.1 pg/mg Cr มีค่า sensitivity เท่ากับ 94.00% และค่า specificity เท่ากับ 92.00% สรุปผลการวิจัย: รายงานนี้เป็นรายงานการศึกษาแรกเกี่ยวกับระดับการเติมหมู่เมทิลทั้งจีโนมในผู้ป่วยโรคนิ่วไต ซึ่งพบว่ามีระดับที่สูงเมื่อเทียบกับคนปกติ และสัมพันธ์กับตัวบ่งชี้การอักเสบ IL-8 ในปัสสาวะ ข้อมูลวิจัยนี้ชี้แนะว่าการตรวจวัดระดับการเติมหมู่เมทิลทั้งจีโนมและการวัดปริมาณ IL-8 น่าจะใช้เป็นตัวบ่งชี้เพิ่มเติมเพื่อติดตามโรคนิ่วไตกลับเป็นซ้ำได้ และอาจมีประโยชน์ในการช่วยติดตามผลการรักษาโรคนิ่วไตในอนาคต