วิทยานิพนธ์ (คพ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

ที่อยู่อาศัยประเภทอาคารชุดพักอาศัยในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑลที่มีผู้ต้องการซื้อส่วนใหญ่มีระดับราคา 1-2 ล้านบาท ส่งผลให้ผู้ประกอบการพัฒนาการออกแบบและลดขนาดห้องชุดพักอาศัยลง เพื่อให้ระดับราคาสอดคล้องกับความสามารถในการจ่ายของผู้บริโภค(Affordable) การวิจัยนี้ เลือกศึกษากรณีอาคารชุดของ บริษัท แอล.พี.เอ็น. ดีเวลลอปเมนท์ จำกัด(มหาชน) (LPN) ซึ่งเป็นมีการดำเนินงานมายาวนานและมีการพัฒนารูปแบบห้องชุดขนาดเล็กมาโดยตลอด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาลักษณะการใช้สอยพื้นที่ในห้องพักที่มีขนาดแตกต่างกันของผู้พักอาศัย รวมถึงการวิเคราะห์ปัญหา ข้อดี และข้อจำกัดของการใช้พื้นที่ของแต่ละแบบ เพื่อนำไปสู่การเสนอแนวทางการออกแบบห้องพักที่สอดคล้องกับลักษณะของผู้อยู่อาศัย วิธีการศึกษาประกอบด้วย การวิเคราะห์ผังห้องชุด การถ่ายภาพ การสัมภาษณ์ผู้ประกอบการ ผู้ออกแบบ การสอบถามกลุ่มตัวอย่างจำนวน 218 ตัวอย่าง และการสัมภาษณ์เชิงลึก 21 ตัวอย่าง โดยเลือกศึกษาห้องชุด 3 ขนาด คือ 30 ตร.ม. 25 ตร.ม. และ 22.5 ตร.ม. ใน 3 โครงการ คือ ลุมพินี วิลล์ พหล-สุทธิสาร(LV-PS) โครงการลุมพินี วิลล์ รามอินทรา-หลักสี่ (LV-RL) และโครงการลุมพินี วิลล์ ลาซาล-แบริ่ง (LV-LB) ตามลำดับ ผลการศึกษา สรุปได้ดังนี้ ลักษณะทางสังคมและเศรษฐกิจของผู้อยู่อาศัยทั้ง 3 โครงการ มีลักษณะดังนี้ ส่วนใหญ่เป็นเจ้าของห้องชุด มีช่วงอายุอยู่ในวัยทำงานประมาณ 26-50 ปี มีผู้พักอยู่ด้วย 1-2 คน ซึ่งอาศัยคนเดียวหรืออยู่กับสามี/ภรรยาเป็นหลัก ประกอบอาชีพพนักงานบริษัทและข้าราชการ สำหรับผู้อยู่อาศัยในโครงการ LV-LB มีรายได้ครัวเรือน 10,000-30,0000 บาท/เดือน ขณะที่ผู้อยู่อาศัยในโครงการ LV-PS และโครงการ LV-RL มีรายได้ครัวเรือน 40,000-90,000 บาท/เดือน จากการวิเคราะห์ลักษณะผังห้องชุดของทั้ง 3 โครงการ พบว่า ประกอบด้วย พื้นที่ 4 ส่วนหลัก คือ พื้นที่อเนกประสงค์ ห้องน้ำ ส่วนครัว และส่วนระเบียง มีการจัดวางฟังก์ชั่นเหมือนกัน คือ แยกพื้นที่อเนกประสงค์และวางงานระบบไว้แนวเดียวกัน ทั้งนี้ เพื่อความสะดวกในการเดินท่อและประหยัดค่าใช้จ่ายในการก่อสร้าง โดยเรียงจากทางเข้าห้องหลัก คือ ห้องน้ำ ส่วนครัว และระเบียง จากการวิเคราะห์ลักษณะการใช้สอยพื้นที่ของผู้อยู่อาศัยใน 3 โครงการ พบว่า ส่วนใหญ่มีการใช้พื้นที่ตรงตามลักษณะผังห้องชุดที่บริษัท LPN ได้ออกแบบไว้ อย่างไรก็ตาม มีผู้อยู่อาศัยจำนวน 1 ใน 4 ของทั้งสามโครงการมีการใช้พื้นที่ไม่ตรงตามผังห้องชุดที่ออกแบบไว้ ซึ่งพื้นที่ส่วนที่ใช้ไม่ตรงตามผังห้องชุดมากที่สุดคือ ส่วนรับประทานอาหาร ซึ่งจะถูกปรับเปลี่ยนเป็นพื้นที่เพื่อเก็บของ และไปรับประทานอาหารในบริเวณพื้นที่นั่งเล่นแทน ผลการวิเคราะห์ด้านความพึงพอใจต่อการใช้พื้นที่ในภาพรวม พบว่า ผู้อยู่อาศัยในโครงการ LV-LB มีระดับความพึงพอใจน้อย ซึ่งแตกต่างจากผู้อยู่อาศัยในโครงการ LV-PS และโครงการ LV-RL ที่มีระดับความพึงพอใจมาก สำหรับความพึงพอใจต่อการใช้งานตามพื้นที่แต่ละส่วน(Functions) พบว่า ผู้อยู่อาศัยทั้ง 3 โครงการ มีพื้นที่ที่ชื่นชอบมากที่สุดคือ ส่วนห้องนอนและห้องนั่งเล่น ส่วนพื้นที่ระเบียง เป็นส่วนที่ชื่นชอบน้อยที่สุด เนื่องจากมีขนาดเล็กทำให้ไม่สะดวกต่อการใช้งาน สำหรับพื้นที่ที่ไม่สะดวกต่อการใช้งานมากที่สุด 3 ลำดับแรก คือส่วนระเบียง พื้นที่แต่งตัว และห้องน้ำ เนื่องจากมีขนาดเล็ก และพื้นที่ที่ผู้พักอาศัยต้องการให้เพิ่มขนาดเพื่อความสะดวกในการใช้งาน ในกรณีที่ขนาดห้องชุดมีขนาดเท่าเดิม 3 ลำดับแรก คือส่วนระเบียง ห้องนั่งเล่น และห้องน้ำ ตามลำดับ ผลจากการศึกษาชี้ให้เห็นว่า ระดับความพึงพอใจต่อการใช้พื้นที่ขึ้นอยู่กับขนาดของพื้นที่ห้องชุดและการจัดวางฟังก์ชั่นที่เหมาะสม ดังนั้น ข้อค้นพบดังกล่าวสามารถนำไปประยุกต์ปรับปรุงในการออกแบบห้องชุดขนาดเล็ก เพื่อให้ห้องชุดสามารถตอบสนองการใช้งานของผู้อยู่อาศัยในเรื่องพื้นที่และความสะดวก อาทิ ไม่ควรกั้นห้องในส่วนของนั่งเล่นและส่วนนอน เพราะจะทำให้ดูแคบ ควรกั้นพื้นที่ส่วนงานระบบคือ ห้องน้ำ ส่วนครัว และระเบียง เพื่อป้องกันกลิ่นและยังช่วยประหยัดการติดตั้งเครื่องปรับอากาศเพียงตัวเดียว การลดพื้นที่ครัวลงเนื่องจากการใช้งานน้อย เพื่อไปเพิ่มพื้นที่ส่วนระเบียง ตู้เสื้อผ้า หรือห้องน้ำ นอกจากนี้ ควรเพิ่มพื้นที่เก็บของโดยการเพิ่มความสูงของห้อง หรือทำเฟอร์นิเจอร์ Built-in ในส่วนที่เป็นมุมอับ เป็นต้น