วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิธีการประเมินการเรียนการสอนของครูที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน 2) พัฒนาวิธีการประเมินการเรียนการสอนของครูโดยใช้กระบวนการเก็บข้อมูลจากนักเรียนตามแนวคิดโมเสค 3) ศึกษาผลของการใช้วิธีการประเมินการเรียนการสอนของครูตามแนวคิดโมเสคที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการจัดการเรียนการสอนของครู ตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ครูประจำวิชาภาษาไทย 1 คน และครูประจำวิชาคณิตศาสตร์ 1 คน นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 สายศิลป์-คำนวณ จำนวน 5 คนและสายศิลป์-ภาษา จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แนวการสัมภาษณ์ แบบบันทึกภาคสนาม แบบบันทึกการสังเกต แบบบันทึกการสัมภาษณ์ แบบบันทึกการสนทนาเชิงวิพากษ์ เครื่องบันทึกเสียง เครื่องบันทึกวีดีโอและภาพถ่าย การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์เนื้อหา (content analysis) และ การวิเคราะห์วาทกรรม (discourse analysis) โดยใช้โปรแกรม MAXQDA ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ คือ (1) วิธีการประเมินการเรียนการสอนของครูที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน มีทั้งหมดได้ 9 วิธี โดยวิธีการที่ใช้มากที่สุดคือการประเมินจากการถามคิดเป็นร้อยละ 24.72 รองลงมา คือ การประเมินจากแบบทดสอบคิดเป็นร้อยละ 20.22 และวิธีที่สาม คือ การประเมินจากกิจกรรมในชั้นเรียน คิดเป็นร้อยละ 15.17 (2) ครูพัฒนาวิธีการประเมินการเรียนการสอนโดยปรับโครงสร้างวิธีการประเมินที่ใช้อยู่เดิม ปรับลดบทบาทของครูและเพิ่มบทบาทของนักเรียนขั้นตอนในการพัฒนาวิธีการประเมินการเรียนการสอนประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ได้แก่ การเก็บข้อมูลจากนักเรียน การนำผลสะท้อนจากนักเรียนไปพัฒนาวิธีการประเมินผ่านการสนทนาเชิงวิพากษ์ และการปรับบทบาทและวิธีการประเมินการเรียนการสอนของครู (3) ครูปรับบทบาทในชั้นเรียน ตระหนักถึงการเปิดโอกาสให้นักเรียนเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมในชั้นเรียนมากขึ้น ปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียน และนักเรียนกับนักเรียนดีขึ้น เมื่อพิจารณาตามผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนพบว่าวิธีการนี้ใช้ได้ดีกับนักเรียนกลุ่มเก่ง ครูควรให้ความสนใจผลสะท้อนจากนักเรียนกลุ่มกลางลงมาด้วย