วิทยานิพนธ์ (คพ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

โครงการเมืองใหม่บางพลี ดำเนินการ โดยการเคหะแห่งชาติ เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปีพ.ศ. 2522 เพื่อให้เป็นเมืองใหม่ที่สมบูรณ์ในตัวเอง (Self-contained Town) ประกอบด้วย แหล่งงาน ที่อยู่อาศัย ระบบสาธารณูปโภคสาธารณูปการ ที่เพียงพอต่อความต้องการและเปิดให้ผู้ชื้อเข้าอยู่อาศัยเมื่อปี พ.ศ.2528 ปรากฏว่า มีคนเข้ามาอยู่อาศัยเป็นจำนวนมาก ทำให้มีความต้องการที่อยู่อาศัย ปัจจุบันสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงด้านกายภาพของที่อยู่อาศัยอย่างมาก จึงสนใจทำการศึกษา โดยมีวัตถุประสงค์ คือ (1) เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงรูปแบบที่อยู่อาศัย ในเมืองใหม่บางพลีในวาระที่ 1 (2)เพื่อศึกษาปัญหาอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงที่อยู่อาศัยที่เกิดขึ้น และ (3)เพื่อเสนอแนะแนวทางในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น วิธีดำเนินการวิจัย โดยการสำรวจและจำแนกประเภทการเปลี่ยนแปลง และใช้แบบสัมภาษณ์โดยการสุ่มตัวอย่าง 111 ตัวอย่างแบ่งตามสัดส่วนของประเภทการเปลี่ยนแปลงที่อยู่อาศัย โดยแบ่งการสัมภาษณ์ออกเป็นเจ้าของที่อยู่อาศัย และผู้อยู่อาศัย นำข้อมูลมาวิเคราะห์โดยวิธีทางสถิติ นำผลที่ได้ไปสัมภาษณ์บุคคลที่เกี่ยวข้องเพื่อหาข้อเสนอแนะแนวทางในการแก้ปัญหา จากการศึกษาในเมืองใหม่บางพลี วาระที่ 1 พบว่ามีการเปลี่ยนแปลงทางด้านกายภาพ แบ่งประเภทได้ 8 ประเภท (1) รูปแบบบ้านเดิม (2) บ้านเดิมแบ่งห้องให้เช่า (3) อพาร์ตเม้นท์ (4)บ้านเดิมเป็นร้านค้า (5) อาคารพาณิชย์ (6) บ้านรูปแบบเดิมเป็นพาณิชย์ (7) เปลี่ยนเป็นบ้านแบบใหม่ (8) สถานรับเลี้ยงเด็กก่อนวัย ศาสนสถาน จากการสำรวจการเปลี่ยนแปลง ด้านที่อยู่อาศัยในเมืองใหม่บางพลี พบว่ามีเพียง ร้อยละ 49.31 ที่เป็นไปตามแผนของการเคหะฯ ที่เป็นที่อยู่อาศัยแบบเดิม และใช้เป็นที่อยู่อาศัยจริงๆ ส่วนที่มีการเปลี่ยนแปลงไปจากที่การเคหะฯ กำหนดมีถึง ร้อยละ 50.69 จากการสำรวจการเปลี่ยนแปลงพบว่าลักษณะบ้านเดิมจะมีการกระจุกตัวอยู่บริเวณที่เป็นบ้านแถว 1-2 ชั้นเป็นส่วนใหญ่ ส่วนบ้านเดิมที่มีการแบ่งห้องให้เช่าจะอยู่บริเวณบ้านแถว1-2 ชั้น เป็นจำนวนมาก ส่วนอพาร์ตเม้นท์จะพบอยู่บริเวณที่กำหนดในผังเดิมให้เป็นบ้านแฝดเพราะขนาดแปลงที่ดินของบ้านแฝดกว้างสามารถที่จะสร้างเป็นอพาร์ตเม้นท์และการเปลี่ยนแปลงจะเกิดมากบริเวณใกล้ตลาด ส่วนบริเวณอื่นมีบ้างบางส่วน บ้านเดิมที่เปลี่ยนเป็นร้านค้าส่วนมากจะอยู่บริเวณของถนนสายหลัก จากการสัมภาษณ์ลักษณะด้านเศรษฐกิจ สังคม พบว่า เจ้าของที่อยู่อาศัยและผู้อยู่อาศัยส่วนใหญ่อยู่ในวัยทำงาน ประกอบอาชีพส่วนตัว ระดับรายได้ปานกลาง จากการสำรวจเมื่อเปรียบเทียบสถานการณ์ระหว่างปัจจุบันกับในอดีตที่การเคหะแห่งชาติได้วางแผนไว้พบว่า (1) รูปแบบทางด้านกายภาพที่กำหนดให้เป็นอาคารแบบ แนวราบ เปลี่ยนเป็นอาคารในแนวสูง (2) ความหนาแน่นเฉลี่ยของประชากรที่การเคหะแห่งชาติได้กำหนดไว้ 5 คนต่อครัวเรือน แต่ในปัจจุบันพบว่ามีความหนาแน่นเฉลี่ยประมาณ 15 คนต่อครัวเรือน (3) ลักษณะของครัวเรือนมีผู้อยู่อาศัยแบ่งเป็น 3 ประเภท ได้แก่ เจ้าของบ้าน ผู้อยู่อาศัย ผู้เช่า ซึ่งตามแผน การเคหะฯ ผู้อยู่อาศัยจะเป็นเจ้าของบ้าน แต่ในปัจจุบันพบว่าเป็นผู้เช่า จากการสัมภาษณ์พบว่าในเมืองใหม่บางพลีมีปัญหาทางด้านสาธารณูปโภคคือ (1)ขยะมูลฝอย (2)เรื่องของถนน (3) ที่จอดรถ ส่วนปัญหาทางด้านสาธารณูปการคือ (1)ความไม่เพียงพอของตำรวจ (2)เรื่องของความปลอดภัยในการอยู่อาศัย (3)เรื่องของสวนสาธารณะ และปัญหาทางด้านสิ่งแวดล้อม (1) เรื่องกลิ่นเหม็น (2)เรื่องเสียงรบกวน (3)เรื่องน้ำท่วม (4)ระบบบำบัดน้ำเสีย ข้อเสนอแนะในการแก้ปัญหาการเปลี่ยนแปลงที่อยู่อาศัยในเมืองใหม่บางพลี วาระที่ 1 (1) การแก้ปัญหาในระยะสั้น ต้องทำการสำรวจถึงปัญหาที่เกิดขึ้น อย่างละเอียด เพื่อวางแผนหาทางแก้ไข แบบมีส่วนร่วมระหว่าง การเคหะแห่งชาติ สำนักงานเทศบาลตำบลบางเสาธง และผู้อยู่อาศัยในชุมชน (2) การแก้ปัญหาในระยะยาว โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรพิจารณาดำเนินการฟื้นฟูเมืองใหม่บางพลี(3)หน่วยงานท้องถิ่นควรมีการปรับปรุงแผนในการจัดเก็บรายได้ ให้เหมาะสมกับการบำรุงรักษาและพัฒนาระบบสาธารณูปโภค ให้ทันต่อความต้องการที่เปลี่ยนแปลงไป