วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์กลยุทธ์ของการสื่อสารทางการเมืองของ ทักษิณ ชินวัตร ในช่วงปี พ.ศ. 2549–2552 และเพื่ออ่านตัวบทของวาทกรรมของการสื่อสารทางการเมืองดังกล่าวโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพเพื่อทำการวิจัยเอกสารที่ผู้วิจัยได้เก็บรวบรวม คือ หนังสือ VCD บันทึกการโฟนอิน/วิดีโอลิงค์ของทักษิณ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ และแฟ้มข้อมูลที่ปรากฏในช่วงที่มีการปลุกเร้าเพื่อให้เกิดเหตุการณ์สงกรานต์เลือด (13 เม.ย. 52) โดยนำเอาแนวคิดเกี่ยวกับสัญวิทยา แนวคิดเกี่ยวกับวาทกรรม แบบจำลองของ Gurevitch & Blumler (1977) แนวคิดเรื่องการชี้ชวนให้เชื่อด้วยการปลุกปั่นกับการชี้ชวนให้เชื่อเพื่อความสามัคคี หลักการชี้ชวนให้เชื่อของเกิบเบิล และ แนวคิดเรื่องหน้าที่ของอุดมการณ์ มาเป็นกรอบในการวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า หลังการสูญเสียอำนาจ และต้องหลบหนีไปอยู่ต่างประเทศทำให้ไม่สะดวกในการสื่อสารการเมือง แต่ทักษิณก็ได้ปรับปรุงการใช้แบบจำลองของ Gurevitch & Blumler ขึ้นมาใหม่ทำให้การสื่อสารการเมืองเป็นไปได้ หลังจากสูญเสียอำนาจ ทักษิณได้ปรับปรุงเนื้อหาการสื่อสารการเมืองโดยเคลื่อนความหมายของวาทกรรมชุดอภิมนุษย์และชุดใฝ่อำนาจเดิมผ่านการรัฐประหาร ด้วยการตั้งคำถามและการเปรียบเทียบเพื่อเคลื่อนความหมายมาเป็นวาทกรรมในการสื่อสารการเมืองในครั้งใหม่นี้คือ วาทกรรมชุดอภิมนุษย์ วาทกรรมชุดนักประชาธิปไตย วาทกรรมชุดความชอบธรรมในการป้องกัน วาทกรรมชุดประชาชนผู้เสียสละเพื่อประชาธิปไตย วาทกรรมชุดใฝ่อำนาจ ภายใต้ความเชื่อโลกาภิวัฒน์และระบบอุปถัมภ์เดิม ทั้งยังเปลี่ยนกระบวนการก่อรูปของวาทกรรม (Discursive Formation) จากวาทกรรมของอำนาจมาเป็นอำนาจของวาทกรรม หลังจากเริ่มถูกต่อต้านจากพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ทักษิณได้ปรับกลยุทธ์จากการชี้ชวนให้เชื่อเพื่อความสามัคคีมาเป็นการชี้ชวนให้เชื่อด้วยการปลุกปั่น และมีการใช้แนวคิดอรรถประโยชน์นิยมเข้าประกอบเพื่อให้ฝ่ายตรงกันข้ามเกิดความยับยั้งชั่งใจในการต่อต้านด้วยการคุกคาม ทักษิณได้ใช้หลักการชี้ชวนให้เชื่อของเกิบเบิล โดยเพิกเฉยและปัดข้อกล่าวของฝั่งตรงกันข้ามทิ้งแล้วกล่าวหากลับไปเป็นหลัก จากนั้นก็สร้างความหมายคู่ตรงกันข้ามอย่างเป็นระบบจนเกิด ”กลุ่มคนเสื้อแดง” ขึ้น และในที่สุดความหมาย และวาทกรรมทั้งหมดที่สร้างขึ้นถูกนำไปใช้ปฏิบัติหน้าที่ของอุดมการณ์อย่างสม่ำเสมอ และกลยุทธ์ทั้งหมดถูกใช้อย่างสอดคล้องกัน