วิทยานิพนธ์ (ผ.ม.) --จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพัฒนาการของภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรมในชุมชนริมน้ำคลองแควอ้อม จังหวัดสมุทรสงคราม 2)ศึกษาองค์ประกอบ และคุณค่าความสำคัญของภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรม และ3)วิเคราะห์สภาพปัญหา และแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรมของชุมชนริมน้ำคลองแควอ้อม จังหวัดสมุทรสงคราม จากการศึกษาพบว่า ชุมชนริมน้ำคลองแควอ้อม จังหวัดสมุทรสงคราม เป็นชุมชนฐานน้ำในบริบทสวนยกร่องที่ยังคงดำรงรักษาคุณค่าความสำคัญของภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรม ทั้งทางด้านสุนทรียภาพ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และสังคมเศรษฐกิจ จากพัฒนาการของภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรมที่แสดงวิวัฒนาการของสังคมมนุษย์และรูปแบบการตั้งถิ่นฐาน นำมาสู่การรับรู้เชิงพื้นที่ที่โดดเด่น ซึ่งความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างของภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรมในชุมชน ประกอบด้วย ระบบสวนยกร่อง ชุมชนริมน้ำ โครงข่ายลำน้ำ คติความเชื่อทางศาสนา วิถีชีวิตและกิจกรรมที่ทำหน้าที่สร้างความสมดุลต่อคุณค่าของภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรมที่สัมพันธ์กับน้ำ อย่างไรก็ตามการพัฒนาเมืองและกระแสการท่องเที่ยวในปัจจุบัน ล้วนส่งผลกระทบต่อภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรมในชุมชนที่อยู่ในภาวะเสี่ยงต่อการสูญเสียเอกลักษณ์ของชุมชน ข้อเสนอแนะแนวทางการอนุรักษ์ภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรมของชุมชนริมน้ำคลองแควอ้อม ประกอบด้วย การกำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอนุรักษ์รูปแบบการตั้งถิ่นฐานและสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ การอนุรักษ์รูปแบบสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น และพื้นที่เกษตรกรรม การจัดการและส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่สอดคล้องกับธรรมชาติและวิถีชีวิตของชุมชน ตลอดจนแนวทางการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อการอนุรักษ์ภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรมในชุมชน