วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ เป็นการศึกษาหลักการแสดงเป็นบุเรงนองซึ่งเป็นตัวละครเอก ในละครพันทางเรื่องผู้ชนะสิบทิศ เกี่ยวกับความเป็นมาของการแสดง องค์ประกอบการแสดง และแบบแผนการรำเป็นบุเรงนอง โดยศึกษาจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง การสัมภาษณ์ การสังเกตการแสดงบนเวที วิดีทัศน์ ภาพถ่าย และการฝึกรำด้วยตนเองจากอาจารย์ที่มีประสบการณ์แสดงเป็นบุเรงนอง ผลการศึกษาพบว่า บุเรงนองเป็นสามัญชนที่เติบโตในพระราชวัง ต่อมาเป็นกษัตริย์แห่งพม่า บุเรงนองมีบุคลิกรูปกายงาม มีเสน่ห์ต่อเพศหญิง มีความซื่อสัตย์กตัญญูที่บุตรพึงมีต่อแม่ ศิษย์พึงมีต่อครู ข้าพึงมีต่อเจ้า ข้าแผ่นดินจะมีต่อแผ่นดินเกิด และคนรักพึงมีต่อคู่สัญญารัก สามารถพูดโน้มน้าวใจให้ผู้ฟังให้ปฏิบัติตามในสิ่งที่ตนเองปรารถนา และเป็นแม่ทัพที่ฉลาดและรบเก่ง มีไหวพริบสามารถตัดสินใจเรื่องต่างๆ อย่างรอบคอบรวดเร็ว บุเรงนองมี บทบาทเด่น 2 รูปแบบ คือ รำเดี่ยว ในบทตรวจพล บทรำพึงรำพัน และการรำตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ในบทเข้าพระเข้านาง บทต่อสู้ การรำเป็นบุเรงนอง เน้นการรำตีบทสอดแทรกอารมณ์อย่างเต็มที่ ดังนี้คือ 1. ใช้ท่ารำเต็มตามแบบแผนละครรำอย่างเคร่งครัด เมื่อรำทำบทประเภทร้อยกรอง และเพลงหน้าพาทย์ 2. ใช้ท่ารำธรรมชาติเมื่อรำทำบทประเภทบทเจรจา 3.ใช้ท่าเป็นครั้งคราว เมื่อรำทำบทร้อยกรองและบทเจรจาบทสลับกัน ผู้แสดงต้องทราบความหมาย ของเนื้อความ เพื่อส่งเสริมให้การแสดงสมจริง การศึกษาวิจัยทางการแสดงเป็นตัวละครเอกมีน้อยมาก ควรมีการวิจัยในลักษณะแบบนี้เพิ่มขึ้นเพื่อเผยแพร่เกียรติคุณของนาฏยศิลปิน นักนาฏยวรรณกรรม นักนาฏยประดิษฐ์ ในวงการนาฏยศิลป์ไทย ให้เป็นที่ประจักษ์แก่สังคมไทย