วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาแนวแบ่งเขตระหว่างภาษาไทยถิ่นกลางกับภาษาผสมไทยถิ่นกลาง-ไทยถิ่นใต้ และระหว่างภาษาผสมไทยถิ่นกลาง-ไทยถิ่นใต้กับภาษาไทยถิ่นใต้ได้โดยใช้วรรณยุกต์เป็นเกณฑ์ ตัวแปรทางสังคมที่นำมาศึกษาด้วย คือ กลุ่มอายุ เพื่อกำหนดเขตปรับเปลี่ยนระหว่างภาษาไทยถิ่นกลางกับภาษาไทยถิ่นใต้และศึกษาแนวโน้มการเลื่อน ของแนวแบ่งเขตลงไปทางใต้มากขึ้น อีกทั้งนำผลการวิจัยที่ได้มาเปรียบเทียบกับการศึกษาคำศัพท์ ผู้วิจัยเก็บข้อมูลในพื้นที่ทั้งหมด ตั้งแต่อำเภอทับสะแก จนถึงอำเภอบางสะพานน้อย ในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ทุกอำเภอในจังหวัดชุมพร ตั้งแต่อำเภอปะทิว จนถึงอำเภอละแม และทุกอำเภอในจังหวัดระนองตั้งแต่อำเภอกระบุรี จนถึงอำเภอกะเปอร์ รวมทั้งหมด 15 อำเภอ โดยกำหนดจุดเก็บข้อมูลอำเภอละ 1 จุด กลุ่มอายุที่ศึกษามี 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มอายุมากระหว่าง 50 – 60 ปี และกลุ่มอายุน้อยระหว่าง 10 – 20 ปี โดยใช้รายการคำชุดเทียบเสียงคล้าย 2 ชุด ซึ่งประกอบด้วยรายการคำสำหรับทดสอบเสียงวรรณยุกต์ 15 คำ และให้ผู้บอกภาษาออกเสียงคำละ 10 ครั้ง รวมทั้งสิ้น 150 คำ ผู้วิจัยกำหนดแนวแบ่งเขตโดยใช้รูปแบบการแยกเสียงรวมเสียงในสดมภ์ A และสดมภ์ B ในกล่องวรรณยุกต์ ของภาษาไทยถิ่นกลาง ภาษาไทยถิ่นใต้ และภาษาผสมไทยถิ่นกลาง-ไทยถิ่นใต้ พบว่าแนวแบ่งเขตระหว่างภาษาไทยถิ่นกลางกับภาษาผสมไทยถิ่นกลาง-ไทยถิ่นใต้อยู่ระหว่างอำเภอทับสะแกและอำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ในกลุ่มผู้พูดอายุมาก และอยู่ที่อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ในกลุ่มผู้พูดอายุน้อย และพบว่าแนวแบ่งเขตระหว่างภาษาผสมไทยถิ่นกลาง-ไทยถิ่นใต้กับภาษาไทยถิ่นใต้ทางด้านฝั่งทะเลตะวันอกยู่ระหว่างอำเภอเมืองกับอำเภอสวี จังหวัดชุมพรในทั้งกลุ่มผู้พูดอายุมากและกลุ่มผู้พูดอายุน้อย แต่ทางด้านฝั่งทะเลตะวันตกแนวแบ่งเขตระหว่างภาษาผสมไทยถิ่นกลาง-ไทยถิ่นใต้กับภาษาไทยถิ่นใต้อยู่ไกลลงไปทางใต้มากกว่าทางฝั่งทะเลตะวันออก คือ อยู่ที่อำเภอเมือง จังหวัดระนองในกลุ่มผู้พูดอายุมาก และอยู่ระหว่างอำเภอเมือง และอำเภอกะเปอร์ จังหวัดระนองในกลุ่มผู้พูดอายุน้อย งานวิจัยนี้แสดงว่าอายุมีอิทธิพลต่อการแปรของวรรณยุกต์เพียงเล็กน้อย เมื่อเปรียบเทียบสัทลักษณะของทุกหน่วยเสียงวรรณยุกต์ระหว่างภาษาผสมไทยถิ่นกลาง-ไทยถิ่นใต้กับภาษาไทยถิ่นกลางและภาษาไทยถิ่นใต้ พบว่าภาษาผสมไทยถิ่นกลาง-ไทยถิ่นใต้มีสัทลักษณะเหมือนกับภาษาไทยถิ่นใต้มากกว่าภาษาไทยถิ่นกลาง