วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

งานวิจัยนี้ได้ทำการศึกษาความสามารถในการลดการยึดติดของ Streptococcus sobrinus 6715 บนแบบจำลองพื้นเรียบโดยใช้เดกซ์แทรนเนสที่ผลิตได้จากจุลินทรีย์ ทั้งในระบบการจำลองเพื่อนำเดกซ์แทรนเนสไปใช้เพื่อป้องกันการเกิดคราบจุลินทรีย์ในช่องปาก และการสลายคราบจุลินทรีย์นอกช่องปาก เช่น อุปกรณ์ที่ใช้กับช่องปาก อุปกรณ์ทางทันตกรรม เป็นต้น เดกซ์แทรนเนสที่ใช้ในงานวิจัยนี้ได้มาจากแบคทีเรีย Arthrobacter sp. AG-2 และรา Penicillium pinophilum SMCU 3-14 ที่ถูกชักนำด้วยเดกซ์แทรนเกรดอุตสาหกรรมที่มีพันธะ a-1,6 ในปริมาณมาก และเดกซ์แทรนที่ได้จาก S. sobrinus 6715 ที่ผลิตขึ้นเองในงานวิจัยนี้ ซึ่งมีพันธะ a-1,3 ในสัดส่วนที่มากกว่าพันธะ a-1,6 ผลจากการศึกษา พบว่า เดกซ์แทรนเนสจาก Arthrobacter sp. AG-2 ที่ถูกชักนำการผลิตด้วยเดกซ์แทรนจาก S. sobrinus 6715 นั้นมีประสิทธิภาพในการยับยั้งการเกิดใหม่ของคราบจุลินทรีย์บนแบบจำลองพื้นเรียบได้ดีที่สุด โดยไม่พบคราบจุลินทรีย์เกิดขึ้นเลย และสามารถทำงานได้ดีในช่วงของค่าความเป็นกรด-ด่างที่กว้าง คือ 4.0-8.0 ถึงแม้เวลาจะผ่านไปนานจนถึง 7 ชั่วโมงประสิทธิภาพของการทำงานยังคงสม่ำเสมอ สำหรับการสลายคราบจุลินทรีย์ที่เกิดขึ้นแล้วบนแบบจำลองพื้นเรียบนั้น เดกซ์แทรนเนสจาก Arthrobacter sp. AG-2 ที่ถูกชักนำการผลิตด้วยเดกซ์แทรนเกรดอุตสาหกรรมให้ประสิทธิภาพในการสลายที่ดีที่สุด รองลงมาเป็นเดกซ์แทรนเนสจาก P. pinophilum SMCU 3-14 ที่ถูกชักนำการผลิตด้วยเดกซ์แทรนเกรดอุตสาหกรรม และเดกซ์แทรนจาก S. sobrinus 6715 ซึ่งสามารถสลายคราบจุลินทรีย์ได้ใกล้เคียงกัน โดยเดกซ์แทรนเนสทั้งสามนั้นทำงานได้ดีในทุกค่าความเป็นกรด-ด่างที่ทดสอบ คือ 4.0-8.0 ทั้งที่อุณหภูมิ 37 ๐ซ และที่อุณหภูมิห้อง