วิทยานิพนธ์ (วท.ด.) -- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

เบาหวานเป็นสาเหตุที่พบมากที่สุดของโรคไตระยะสุดท้ายที่จำเป็นต้องได้รับการบำบัดทดแทนไต ส่งผลกระทบต่อค่ารักษาและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย การคัดกรอง microalbuminuria และให้การรักษาช่วยชะลอการเกิดโรคไตระยะสุดท้ายได้ การศึกษานี้เป็นการประเมินทางเศรษฐศาสตร์ของการคัดกรอง microalbuminuria ด้วยแถบจุ่มปัสสาวะ และการตรวจหาอัตราส่วนของแอลบูมินต่อครีเอตินีนในปัสสาวะเปรียบเทียบกับการไม่คัดกรอง ทั้งนี้ การประเมินต้นทุน-ผลได้ทำในมุมมองของผู้จ่ายเงิน และต้นทุน-ประสิทธิผลทำในมุมมองของสังคม โดยการจำลองการคัดกรองผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อายุ 45 ปี จำนวน 10,000 คน ผู้ที่ผลคัดกรองเป็นลบจะได้รับการคัดกรองทุกปีเป็นเวลา 30 ปี ผู้ป่วยที่การคัดกรองให้ผลบวกในแต่ละปีจะเข้าสู่แบบจำลอง Markov การคำนวณต้นทุนและผลลัพธ์ใช้อัตราลดที่ร้อยละ 3 ต่อปี ผลการศึกษาพบว่าการประเมินต้นทุน-ประสิทธิผลในมุมมองของสังคมมีต้นทุนส่วนที่เพิ่มต่อปีสุขภาวะเป็นจำนวนเงิน 3,035.44 บาทจากการใช้แถบจุ่มปัสสาวะ และเป็นจำนวนเงิน 4,938.06 บาทต่อปีสุขภาวะเมื่อใช้วิธีตรวจหาอัตราส่วนของแอลบูมินต่อครีเอตินีน ซึ่งน้อยกว่า 1 เท่าของของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศต่อหัวประชากร ในขณะที่มูลค่าปัจจุบันสุทธิจากการประเมินต้นทุน-ผลได้ในมุมมองของผู้จ่ายเงินเป็นเงิน -11,746,045.98 บาท และการตรวจหาอัตราส่วนของแอลบูมินต่อครีเอตินีนในปัสสาวะเป็นจำนวนเงิน -18,914,483.25 บาท ซึ่งไม่สามารถประหยัดงบประมาณที่ต้องใช้ในการรักษาโรคในอนาคตลงได้ สรุปผลการศึกษาได้ว่าการคัดกรอง microalbuminuria ด้วยวิธีการประเมินต้นทุน-ประสิทธิผลในมุมมองของสังคมมีความคุ้มค่า เนื่องจากต้นทุนที่ต้องจ่ายต่อปีสุขภาวะน้อยกว่าศักยภาพทางเศรษฐกิจของประเทศตามเกณฑ์ขององค์การอนามัยโลก ทั้งนี้ ผู้กำหนดนโยบายควรบรรจุการคัดกรอง microalbuminuria ไว้ในชุดสิทธิประโยชน์สำหรับผู้ป่วยเบาหวานต่อไป