วิทยานิพนธ์ (คพ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

ศูนย์ไปรษณีย์หลักสี่ (ศป.ลส.) เป็นศูนย์ไปรษณีย์ที่สำคัญที่มีการทำงานตลอด 24 ชั่วโมง จึงต้องจัดให้มีพนักงานบางส่วนทำงานเป็นกะ ทั้งนี้ ผลจากการแปลงสภาพการสื่อสารแห่งประเทศไทย ทำให้ "อาคารที่พักผู้ปฏิบัติงาน" ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของบริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) [บมจ.กสท] โดยหากสัญญาให้ร่วมใช้ทรัพย์สินหมดลงในปี พ.ศ. 2551 อาจส่งผลกระทบต่อการพักอาศัยของพนักงานกลุ่มดังกล่าว การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานภาพทางสังคม เศรษฐกิจ ลักษณะที่พักฯ พฤติกรรมการทำงานและการอาศัยของพนักงาน ศป.ลส. ที่ปฏิบัติงาน เป็นกะ และพักอาศัยในอาคารที่พักฯ ดังกล่าว การจัดสวัสดิการที่พักอาศัยของ บริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด (ปณท) และเสนอแนวทางการจัดสวัสดิการที่อยู่อาศัยและ/หรือสวัสดิการ เมื่อสัญญาให้ร่วมใช้ทรัพย์สินสิ้นสุดลง การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพเป็นหลักโดยใช้ทั้งข้อมูลเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ โดยรวบรวม/ทำการศึกษาข้อมูลองค์กร นโยบาย กายภาพของอาคารที่พักฯ และข้อมูลสถานภาพทางสังคม เศรษฐกิจ พฤติกรรมของพนักงาน โดยใช้การสัมภาษณ์พนักงาน ศป.ลส. ที่ปฏิบัติงานเป็นกะและพักอาศัยในอาคารที่พักผู้ปฏิบัติงานจำนวน 104 คน และโดยการสำรวจและสังเกตรวมทั้งรวบรวมข้อมูลด้านนโยบายที่เกี่ยวข้องโดยการสัมภาษณ์ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องการเสนอและกำหนดนโยบายการจัดสวัสดิการ คือ ผู้บังคับบัญชาโดยตรง ผู้บริหาร และสหภาพแรงงาน จากผลการศึกษาพบว่า นโยบาย ปณท ในปัจจุบันไม่มีสวัสดิการที่พักอาศัยในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑลแต่พนักงานมีสิทธิร่วมพักอาศัยในอาคารที่พักฯ ได้ตามหลักเกณฑ์สัญญาให้ร่วมใช้ทรัพย์สิน ลักษณะอาคารที่พักฯ เป็นอาคารชุดพักอาศัยเชิงสูง 4 หลัง มีจำนวนห้องพัก 860 ห้อง สถานภาพทางสังคมและเศรษฐกิจของพนักงานศป.ลส.โดยจำนวนผู้ที่มีภูมิลำเนาอยู่ในกรุงเทพฯ ใกล้เคียงกับอยู่ต่างจังหวัด และเป็นผู้ที่มีรายได้น้อยเนื่องจากคู่สมรสไม่ได้ทำงาน พนักงานจึงหารายได้เสริมด้วยการขับรถรับจ้างก่อนเข้างาน ด้านการเตรียมที่อยู่อาศัยในอนาคตพนักงาน ร้อยละ 54.5 ยังไม่ได้เตรียมการ และไม่ทราบสัญญาจะหมดลง พนักงานมีความต้องการพักอาศัยใน อาคารที่พักฯ ตามเดิมคิดเป็นร้อยล ะ 51.5 เพราะค่าเช่าห้องพักถูกเป็นราคาสวัสดิการ ขณะที่กลุ่มผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องการเสนอและกำหนดนโยบายการจัดสวัสดิการ เห็นว่าการจัดที่พักอาศัยมีความจำเป็นทั้งต่อพนักงาน และ ระบบการทำงาน และ ปณท ควรเจรจากับ บมจ.กสท เพื่อให้พนักงานได้พักอาศัยในอาคารเดิมต่อไป จากการวิเคราะห์พบว่า การจัดที่พักอาศัย เป็นสิ่งที่มีความจำเป็น ทั้งนี้ พนักงานจึงมีความต้องการพักอาศัยในอาคารที่พักฯ ต่อไป เมื่อสัญญาหมดลง และแนวทางการจัดสวัสดิการที่อยู่อาศัยที่มีความเป็นได้มีทั้งหมด 3 แนวทาง ได้แก่ 1) การเจรจากับ บมจ. กสท เพื่อให้พนักงานได้พักอาศัยในอาคารที่พักฯตามเดิมต่อไป 2) การขอโอน/ซื้ออาคารที่พักฯบางหลัง 3) การช่วยค่าเช่า โดยแนวทางที่ 1. เป็นแนวทางที่มีความเป็นไปได้มากที่สุดที่ ปณท. จะดำเนินการ การศึกษานี้มีข้อเสนอแนะว่า ปณท ควรได้เตรียมการล่วงหน้าในเรื่องสวัสดิการที่อยู่อาศัยสำหรับพนักงานและควรมีการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับสัญญาให้ร่วมใช้ทรัพย์สินแก่พนักงานได้ทราบอย่างทั่วถึง