วิทยานิพนธ์ (คพ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะการใช้พื้นที่ ในห้องชุดราคาประหยัด รวมถึง ปัญหาการใช้พื้นที่ และ ทัศนคติของผู้อยู่อาศัย ซึ่งมักเป็นที่อยู่อาศัยของผู้มีรายได้ปานกลางถึงรายได้น้อย เช่น นักศึกษา ผู้เริ่มครอบครัวใหม่ เพื่อเป็นแนวทางในการปรับปรุงและออกแบบ และเป็นข้อเสนอแนะ ในการออกแบบห้องพักและอาคารชุดพักอาศัย ต่อไป การศึกษาครั้งนี้ใช้วิธีการสัมภาษณ์ สังเกตการณ์ สเก็ตภาพและถ่ายภาพประกอบ เพื่อรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล หาแนวทางแก้ไข จากการศึกษา ผู้อยู่อาศัย พบว่า การพักอาศัยแบบเช่าช่วงพบมากที่สุด คือร้อยละ 58 และรองลงมาคือ การพักอาศัยแบบแบบการซื้อ มีจำนวนร้อยละ 34 ส่วนการพักอาศัยแบบสวัสดิการ มีจำนวนร้อยละ 5 ผู้พักอาศัยมัก อยู่อาศัยในช่วงระยะเวลา 2-3 ปี มีความสัมพันธ์ของการอยู่อาศัยแบบเพื่อนร่วมห้องร้อยละ 45.50 และมีความสัมพันธ์ของการอยู่อาศัยแบบครอบครัวร้อยละ 22.50 มีจำนวนผู้อยู่อาศัยในห้องพัก 2 คนมากที่สุดคิดเป็นร้อยละ 54.25 ลำดับรองลงมา คือมีจำนวนผู้อยู่อาศัยในห้องพัก 3 คนคิดเป็นร้อยละ 32.50 และมีจำนวนผู้อยู่อาศัยในห้องพัก 4 คนขึ้นไปคิดเป็นร้อยละ 13.25 จากการศึกษา การใช้พื้นที่ภายในห้องและการจัดผังภายในห้องแบบ A ขนาดพื้นที่ 32.00 ตารางเมตร พบว่า ผู้พักอาศัยมักจัดพื้นที่ส่วนอเนกประสงค์ ให้อยู่ส่วนหน้าถึงกลางของห้องพักเป็นพื้นที่ประมาณ 8.50 - 10.00 ตารางเมตร พื้นที่ส่วนนอนมักอยู่บริเวณส่วนกลาง ถึงส่วนหลังของห้องเป็นขนาดพื้นที่ประมาณ 7.00-8.50 ตารางเมตร มักใช้ส่วนระเบียงในการซักล้าง ตากเสื้อผ้าและประกอบอาหาร และพบว่าทางเดินภายในห้องคิดเป็นพื้นที่ประมาณ 5.50 - 7.50 ตารางเมตร มักมีการใช้อุปกรณ์เครื่องเรือนเป็นตัวแบ่งพื้นที่ให้เป็นสัดส่วน และจัดอุปกรณ์เครื่องเรือนให้ชิดผนัง ลักษณะของอุปกรณ์เครื่องเรือน ส่วนใหญ่เป็นแบบสำเร็จรูป สามารถพับเก็บ และง่ายในการขนย้าย จากการศึกษา พบว่า การอยู่อาศัยมีกิจกรรมหลายประเภท เนื่องจากพื้นที่มีอยู่อย่างจำกัด ผู้อยู่จึงต้องใช้พื้นที่แบบซ้อนทับกัน การศึกษาห้องชุดทั้งหมดพบเครื่องเรือนจำนวน 39 ชนิด โดยพบว่าที่นอนและตู้เสื้อผ้าเป็นเครื่องเรือนหลักที่ต้องมีทุกห้อง และ พบว่าผู้อยู่ที่เป็นเจ้าของห้องส่วนใหญ่มักใช้เครื่องเรือนแบบถาวร แต่ผู้อยู่อาศัยแบบเช่าช่วงมักใช้เครื่องเรือนแบบชั่วคราว และผู้อยู่อาศัยแบบครอบครัวจัดพื้นที่ส่วนนอนชิดติดกันและใช้พื้นที่ร่วมกันมากกว่าผู้อยู่อาศัยแบบเพื่อนร่วมห้อง การใช้พื้นที่ภายในห้องพัก มีลักษณะยืดหยุ่น พื้นที่เดียวกันมักใช้หลายกิจกรรม โดยมีพื้นที่ส่วนอเนกประสงค์เป็นพื้นที่ใช้งานหลัก ส่วนพื้นที่ระเบียง มักถูกดัดแปลงและเพิ่มอุปกรณ์ ให้เป็นส่วนซักล้าง ตากเสื้อผ้า และปรุงอาหาร ในการศึกษาครั้งนี้มี ข้อเสนอแนะในการปรับปรุงผังของห้องพักได้แก่ การจัดบริเวณระเบียงให้มีราวตากเสื้อผ้า อ่างล้างจาน พื้นที่วางเตาแก๊ส และระบบระบายน้ำ บริเวณประตูทางเข้าห้องควรเปิดออกและอยู่ห่างจากผนัง 60 เซนติเมตร เพื่อให้สามารถวางตู้หรือชั้นได้ และมีพื้นที่ใช้สอยมากขึ้น กำหนดตำแหน่งปลั๊กไฟฟ้าและปลั๊กสายอากาศโทรทัศน์ไว้บริเวณผนังฝั่งประตูทางเข้า เนื่องจากผู้อยู่อาศัยส่วนใหญ่มักจัดตู้และชั้นวางโทรทัศน์ ไว้ฝั่งนี้ ซึ่งอยู่ตรงกันข้ามกับบริเวณส่วนนอน