วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

ศึกษาและวิเคราะห์ผลกระทบจากการกำหนดราคากลางงานก่อสร้างของทางราชการ ที่มีต่อส่วนราชการเจ้าของโครงการและผู้รับเหมาก่อสร้าง และเพื่อเสนอแนะแนวทางเบื้องต้นในการปรับปรุงหลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างของทางราชการ ขั้นตอนในการศึกษาประกอบด้วยการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การวิเคราะห์ปัญหาเบื้องต้นจากการใช้หลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างของทางราชการ และการศึกษากระบวนการแสวงหาค่าเช่าทางเศรษฐกิจในการจัดจ้างงานก่อสร้างของทางราชการ ผลการศึกษาสรุปว่า หลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้าง ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 ทำให้วิธีคำนวณราคากลางเกิดความชัดเจนมากขึ้น มีมาตรฐานเดียวกัน แต่ไม่สามารถแก้ไขปัญหาในการสมยอมกันเสนอราคาได้ เนื่องจากผลการศึกษาพบว่าราคากลางไม่มีผลต่อพฤติกรรมในการเสนอราคา ไม่ว่าจะเป็นการเสนอราคาในลักษณะใด ปัญหาเบื้องต้นจากการใช้หลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างของทางราชการ ได้แก่ เกณฑ์การถอดแบบเพื่อสำรวจหาปริมาณงานและวัสดุก่อสร้าง การอ้างอิงข้อมูลราคาวัสดุก่อสร้าง อัตราค่าแรงงาน ปัญหาความไม่เข้าใจในการใช้ Factor F การกำหนดราคากลางเป็นระบบที่จะป้องกันไม่ให้มีการกำหนดราคากลางไว้สูงเกินกว่าความเป็นจริง และป้องกันการรวมเงินสินบนหรือเงินใต้โต๊ะของกลุ่มผลประโยชน์ที่เกี่ยวข้อง ราคากลางจึงเปรียบเสมือนระบบในการจัดสรรทรัพยากร ซึ่งส่งเสริมให้เกิดการแข่งขันที่เป็นธรรม ช่วยในการคัดเลือกผู้รับเหมาก่อสร้าง หากไม่ถูกบิดเบือน สะท้อนราคาที่แท้จริง และสามารถตรวจสอบได้ ก็จะสามารถจะลดการรั่วไหลของเงินงบประมาณและสร้างความเป็นธรรมให้แก่ผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายได้มากขึ้น งานวิจัยนี้ได้มีข้อเสนอทั้งในส่วนของการปรับปรุงหลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างของทางราชการ และข้อเสนอแนะในการสร้างความซื่อสัตย์และโปร่งใสในหน่วยงานภาครัฐและเอกชน