วิทยานิพนธ์ (พย.ม)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาแบบประเมินภาวะผู้นำของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหม ประชากรมี 2 กลุ่มคือ พยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยจำนวน 210 คน และพยาบาลประจำการ ซึ่งเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของหัวหน้าหอผู้ป่วยจำนวน 2,160 คน โรงพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหมทั่วประเทศ จำนวน 33 แห่ง การสุ่มตัวอย่างกลุ่มพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยโดยเลือกเฉพาะพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยที่ปฏิบัติหน้าที่มาแล้วไม่น้อยกว่า 1 ปี ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 205 คน เนื่องจากกลุ่มตัวอย่างพยาบาล หัวหน้าหอผู้ป่วยมีจำนวนน้อยจึงใช้ทุกคนเป็นกลุ่มตัวอย่าง การสุ่มตัวอย่างพยาบาลประจำการใช้วิธีสุ่มแบบมีระบบ โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างที่ปฏิบัติหน้าที่ในฐานะผู้ใต้บังคับบัญชาโดยตรงของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยมาแล้วไม่น้อยกว่า 1 ปี จำนวน 970 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยปรับปรุงจากผลการวิจัยของ วาสินี วิเศษฤทธิ์ (2539) มีจำนวน 2 ชุด คือ แบบสอบถามภาวะผู้นำของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยที่พยาบาลประจำการคาดหวัง และแบบประเมินภาวะผู้นำของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยทั้ง 2 ชุด มีข้อความเหมือนกัน ลักษณะของเครื่องมือเป็นมาตราประเมินค่าน้ำหนักคะแนนตามความถี่ของลักษณะและกระบวนการภาวะผู้นำของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วย แล้วให้พยาบาลประจำการจำนวน 970 คน ตอบแบบสอบถามภาวะผู้นำของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วยที่ตนคาดหวังนำข้อมูลที่ได้ไปวิเคราะห์ตัวประกอบด้วยวิธีตัวประกอบหลักหมุนแกนแบบออโธกอนอล ด้วยวิธีแวริแม็กซ์ นำผลที่ได้ไปสร้างเป็นเครื่องมือประเมินภาวะผู้นำของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วย แล้วส่งไปให้พยาบาลประจำการตอบตามการรับรู้ของตน พยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วย 1 คน จะได้รับการประเมินโดยพยาบาลประจำการ 3 คน วิธีการศึกษาทำโดยการทดสอบ 2 ครั้ง การทดสอบครั้งที่ 1 เพื่อหาค่าความเที่ยงโดยใช้สูตรสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค หาค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานในการวัด และหาค่าอำนาจจำแนกการทดสอบครั้งที่ 2 หาค่าความเที่ยง หาค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานในการวัด หาค่าอำนาจจำแนก และสร้างเกณฑ์ปกติในรูปคะแนนที่ปกติ ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ แบบประเมินภาวะผู้นำของพยาบาลหัวหน้าหอผู้ป่วย โรงพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหมมี 9 ตัวประกอบ คือ 1) ตัวประกอบบารมี 2) ตัวประกอบการสร้างแรงบันดาลใจ 3) ตัวประกอบการเสริมสร้างพลังอำนาจ 4) ตัวประกอบการจัดการโดยมีข้อยกเว้น 5) ตัวประกอบการกระตุ้นปัญญาและการปลูกฝังค่านิยม 6) ตัวประกอบการให้รางวัล 7) ตัวประกอบการนำสู่การเปลี่ยนแปลง 8) ตัวประกอบการสร้างและการถ่ายทอดวิสัยน์ และ 9) ตัวประกอบการคำนึงถึงลูกน้องเป็นรายบุคคล ทั้ง 9 ตัวประกอบสามารถอธิบายความแปรปรวณได้ ร้อยละ 61.53 ได้แบบประเมินภาวะผู้นำ ผู้นำจำนวน 91 ข้อ การทดสอบความเที่ยงของแบบประเมินทั้งฉบับโดยใช้สูตรสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค พบว่า มีค่าความเที่ยง .9819 ค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานในการวัด .104 ค่าความเที่ยงของแบบประเมินในแต่ละตัวประกอบมีพิสัยตั้งแต่ .05 คะแนนดิบและคะแนนมาตรฐานทีปกติของแบบประเมินทั้งฉบับมีพิสัยตั้งแต่ 3.18-4.93 และ 21-78 ตามลำดับ ส่วนคะแนนดิบและคะแนนมาตรฐานทีปกติของแบบประเมินในแต่ละตัวประกอบมีพิสัยตั้งแต่ 2.33-5 และ 21-78 ตามลำดับ