วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.) -- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ประการแรกเพื่อศึกษาความสามารถด้านการสื่อสารเพื่อสุขภาวะของสื่อบุคคล ที่ทำหน้าที่ อสม.และได้รับรางวัลดีเด่นระดับชาติ พ.ศ. 2547 -2549 ในจังหวัดอำนาจเจริญ ใน 2 ประเด็น คือ การจัดการข่าวสารและความรู้ด้านสุขภาพ เป็นการสื่อสารขาเข้า (In put) และ กลยุทธ์การสื่อสารเพื่อสุขภาวะ เป็นการสื่อสารขาออก (Out Put) และประการที่สอง เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งเสริมความสำเร็จ และ/หรือ เป็นอุปสรรคในการทำหน้าที่สื่อบุคคลในชุมชน กลุ่มตัวอ่างเป็น อสม.ดีเด่นระดับชาติ จำนวน 4 คน ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์และการสังเกต ผลการวิจัยพบว่า 1. การจัดการข่าวสารและความรู้ด้านสุขภาพ ของกลุ่มตัวอย่างมีดังนี้ 1.1 การแสวงหาข่าวสารและความรู้ ของ อสม. ส่วนใหญ่เป็นแบบมีปฏิสัมพันธ์เพื่อให้ได้ข้อมูลข่าวสาร มีลักษณะการสื่อสารแบบสองทาง ซึ่งเป็นการสื่อสารที่ทำให้เกิดผลดีกับการพัฒนาในชุมชน แหล่งข้อมูลที่ อสม. แสวงหาเพื่อทำบทบาทหน้าที่สื่อบุคคลนั้น แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ดังนี้ 1) กลุ่มบุคคล ได้แก่ เจ้าหน้าที่สาธารณสุขชาวบ้าน 2) กลุ่มสถาบัน ได้แก่ หน่วยงานสาธารณสุข ชุมชน 3) สื่อ ได้แก่ วิทยุ โทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ หนังสือ เอกสาร วารสาร 1.2 การจัดการข่าวสารและความรู้ แบ่งออกเป็น 4 ขั้น คือ 1) ตรวจสอบ ได้แก่ ศึกษาข้อมูล ตรวจสอบข้อมูล ทดลองปฏิบัติ 2) วิเคราะห์ ได้แก่ การแปลงสาร เตรียมสารให้เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย 3) จัดระบบ ได้แก่การจัดลำดับความสำคัญของสาร ทบทวน 4) เผยแพร่ ได้แก่ การถ่ายทอด การจัดการให้เกิดการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร 1.3 การจัดเก็บข่าวสารและความรู้ อสม. มีการจัดเก็บความรู้โดยนัยมากกว่า การจัดเก็บความรู้ชัดแจ้ง 2. อสม. ใช้กลยุทธ์การสื่อสารเพื่อสุขภาวะในชุมชน 9 กลยุทธ์ ได้แก่ 1) กลยุทธ์การสื่อสารเพื่อการโน้มน้าวใจ 2) กลยุทธ์การสื่อสารแบบมีส่วนร่วม 3) กลยุทธ์การสื่อสารเพื่อสร้างเครือข่าย 4) กลยุทธ์การสื่อสารโดยใช้ข้อตกลงร่วมกัน 5) กลยุทธ์การสื่อสารแบบให้คุณให้โทษ 6) กลยุทธ์การสื่อสารเพื่อให้เกิดการแข่งขันอย่างสร้างสรรค์ 7) กลยุทธ์การสื่อสารเพื่อให้คำปรึกษา 8ป การสื่อสารเพื่อลดความขัดแย้ง 9) กลยุทธ์การสื่อสารเพื่อสร้างสำนึกรักชุมชน 3. ปัจจัยแวดล้อมที่เอื้อต่อความสำเร็จ และ/หรือเป็นอุปสรรคในการทำหน้าที่สื่อบุคคลในการทำหน้าที่สื่อบุคคลในชุมชนมี 6 ประการ แบ่งปัจจัยเป็น 3 ประเภท ดังนี้ 1. ปัจจัยส่งเสริม ได้แก่ ตัว อสม. ครอบครัว องค์กร และจากตัว อสม. 2. ปัจจัยส่งเสริมและเป็นอุปสรรค ได้แก่ บุคคล 3. ปัจจัยที่เป็นอุปสรรค ได้แก่ ด้านเศรษฐกิจ.