วิทยานิพนธ์ (วท.ม)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539

วัตถุประสงค์ในการศึกษาคือ 1)ศึกษาการปรับความสามารถในการหลั่งฮอร์โมน PRL, T4, T3 ในรูปแบบการตอบสนองแบบเฉียบพลันในลิงแสมเพศเมียสูงอายุวัยหมดประจำเดือนที่ได้รับมอร์ฟีนอย่างต่อเนื่อง 2)เพื่อติดตามการคืนกลับสภาพเดิมของการหลั่งฮอร์โมน PRL, T4, และ T3 ภายหลังหยุดให้มอร์ฟีน และอาการแทรกซ้อนที่ปรากฏ เปรียบเทียบกับช่วงก่อนให้และระหว่างให้ ลิงที่ได้รับมอร์ฟีน 3 มิลลิกรัม/กิโลกรัม/วัน อย่างต่อเนื่องจะตอบสนองโดยการหลั่งฮอร์โมน PRL ปริมาณสูง ในช่วง 20-180 นาที โดยมีปริมาณสูงสุดในนาทีที่ 60 (164.3 mIU/L) และมีแนวโน้มการพัฒนาการตอบสนองไปสู่ภาวะดื้อยาโดยการหลั่งฮอร์โมน PRL น้อยลงเมื่อระยะเวลาของการฉีดมอร์ฟีนนานขึ้นตามลำดับ (ต่ำสุด 486.7 mIU/L ในวันที่ 63) การหยุดให้มอร์ฟีนเป็นเวลานาน 44 วัน ทำให้ลิงคืนสภาพจากการดื้อยา โดยกลับมีการหลั่ง PRL ระดับใกล้เคียงกับการทดลองครั้งแรกก่อนเกิดสภาพดื้อยา หลังจากนั้นจะกลับมาพัฒนาการตอบสนองสู่ภาวะดื้อยาในลักษณะเดียวกับการให้มอร์ฟีนในช่วงแรก เมื่อได้รับมอร์ฟีนอีกครั้งหนึ่ง (1784.9 mIU/L ในวันที่ 1 และ 423.7 mIU/L ในวันที่ 63) ระดับ T4 และ T3 เปลี่ยนแปลงน้อยมากในระยะก่อนให้มอร์ฟีน และระยะให้มอร์ฟีน แต่ระยะหลังให้ยา ระดับฮอร์โมนทั้ง T4 และ T3 มีแนวโน้มลดต่ำลงกว่าทั้งในระยะก่อนให้มอร์ฟีน และระหว่างให้มอร์ฟีนเล็กน้อย จากการศึกษาสรุปได้ว่า ลิงแสมเพศเมียสูงอายุทุกตัวที่ศึกษา สามารถตอบสนองต่อการกระตุ้นของมอร์ฟีน โดยการหลั่ง PRL ได้ช้ากว่าในลิงเพศผู้วัยรุ่นและวัยเจริญพันธุ์ที่เคยมีการศึกษามาก่อนในหน่วยวิจัยไพรเมทมอร์ฟีนไม่มีผลกระทบต่อการรักษาระดับฮอร์โมน T4 และ T3 ในซีรั่มได้ ในช่วง 300 นาทีที่ติดตามศึกษา การถอนยาทำได้ทั้งระดับ T4 และ T3 ในซีรั่มลดต่ำลงเล็กน้อยแต่ชัดเจนในระยะยาว ลิงที่แสดงอาการเครียดจะหลั่งฮอร์โมน PRL ออกมาได้สูงกว่าลิงอื่นๆ อาการน้ำนมไหลที่เกิดขึ้นเอง เป็นกระบวนการที่อาจไม่มีส่วนสัมพันธ์กับการเพิ่มระดับ PRL ในซีรั่ม