วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

โรคไข้หวัดนกเป็นโรคติดต่ออุบัติใหม่ที่มีความสำคัญยิ่งในปัจจุบัน และแนวโน้มแพร่ระบาดในหลายประเทศ การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา ณ จุดเวลาใดเวลาหนึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ความรู้ทัศนคติเรื่องโรคไข้หวัดนก การปฏิบัติตัวในการป้องกันโรคไข้หวัดนก และปัจจัยที่เกี่ยวข้อง กลุ่มตัวอย่างเป็นประชาชนที่เลี้ยงสัตว์ปีกในจังหวัดลพบุรี โดยแบ่งเป็นพื้นที่ที่มีการรายงานผู้ป่วยและพื้นที่ที่ไม่มีการรายงานผู้ป่วยที่อยู่ในข่ายเฝ้าระวัง จำนวน 456 ครัวเรือน โดยใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ ระหว่างเดือน พฤศจิกายน – ธันวาคม 2549 ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชาย มีมัธยฐานของอายุ เท่ากับ 50 ปี มีการศึกษาส่วนใหญ่ระดับประถมศึกษา (ร้อยละ 83.2) ประกอบอาชีพเกษตรกรรม (ร้อยละ 46.3) สถานภาพสมรส ร้อยละ 84.3 มัธยฐานรายได้ 3,000 บาท ประเภทสัตว์ปีกที่เลี้ยงมากที่สุด คือ ไก่พื้นเมือง (ร้อยละ 79.7) มีวิธีการเลี้ยงแบบปล่อยมากที่สุด (ร้อยละ 63.6) กลุ่มตัวอย่างมีความรู้เรื่องโรคไข้หวัดนกอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 41.9)เมื่อแบ่งเป็นพื้นที่ พบว่า พื้นทีที่มีการรายงานผู้ป่วยที่อยู่ในข่ายเฝ้าระวังมีความรู้อยู่ในระดับดี (ร้อยละ 65.4) พื้นที่ที่ไม่มีการรายงานผู้ป่วยที่อยู่ในข่ายเฝ้าระวังมีความรู้อยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 60.5) มีทัศนคติเรื่องไข้หวัดนกอยู่ในระดับดี (ร้อยละ 52.4) เมื่อแบ่งเป็นพื้นที่ พบว่า พื้นที่ที่มีการรายงานผู้ป่วยที่อยู่ในข่ายเฝ้าระวังมีทัศนคติอยู่ในระดับดี (ร้อยละ 65.4) พื้นที่ที่ไม่มีการรายงานผู้ป่วยที่อยู่ในข่ายเฝ้าระวังมีทัศนคติอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 57.3)มีการปฏิบัติตัวในการป้องกันโรคไข้หวัดนกมีความเสี่ยงอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 49.7) เมื่อแบ่งเป็นพื้นที่ พบว่า พื้นที่ที่มีการรายงานผู้ป่วยที่อยู่ในข่ายเฝ้าระวังมีการปฏิบัติตัวเสี่ยงอยู่ในระดับน้อยหรือปานกลาง (ร้อยละ 52.9)พบว่า ความรู้เรื่องโรคไข้หวัดนก มีความสัมพันธ์กับ อายุ การศึกษา อาชีพ สถานภาพสมรส รายได้ การเลี้ยงไก่ การเลี้ยงนก วิธีการเลี้ยงสัตว์ปีก ประวัติการเจ็บป่วย พื้นที่ที่มีการรายงานผู้ป่วยและพื้นที่ที่ไม่มีการรายงานผู้ป่วยที่อยู่ในข่ายเฝ้าระวังอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p is less than or equal to 0.05) ทัศนคติเรื่องโรคไข้หวัดนก มีความสัมพันธ์กับ อาชีพ สถานภาพสมรส รายได้ วิธีการเลี้ยงสัตว์ปีก ประวัติการเจ็บป่วย และพื้นที่ที่มีการรายงานผู้ป่วยและพื้นที่ที่ไม่มีการรายงานผู้ป่วยที่อยู่ในข่ายเฝ้าระวังอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p is less than or equal to 0.05) การปฏิบัติตัวในการป้องกันโรคไข้หวัดนก มีความสัมพันธ์กับ อาชีพ สถานภาพสมรส รายได้ วิธีการเลี้ยงสัตว์ปีก ประวัติการเจ็บป่วย การสัมผัสสัตว์ปีกที่ป่วยหรือตายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p is less than or equal to 0.05) ความรู้ทัศนคติเรื่องโรคไข้หวัดนก และการปฏิบัติตัวในการป้องกันโรคไข้หวัดนก พบว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p is less than 0.05) โดยสรุปการให้ความรู้เรื่องไข้หวัดนกอย่างต่อเนื่องทั้งในพื้นที่ที่มีการรายงานผู้ป่วยและพื้นที่ที่ไม่มีการายงานผู้ป่วย จะทำให้ประชาชนที่เลี้ยงสัตว์ปีกมีความตระหนัก และนำความรู้ที่ได้ไปปฏิบัติให้ถูกต้องและเหมาะสมในการป้องกันโรคไข้หวัดนก