ไข้เลือดออกเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประชากรโลก ในแต่ละปีมีประชากรไม่ต่ำกว่าร้อยล้านคนติดเชื้อไวรัสไข้เลือดออก และจำนวนหลานแสนคนที่เสียชีวิต ในประเทศไทยแต่ละปีมีผู้ติดเชื้อและแสดงอาการโรคไม่ต่ำกว่าแสนราย ปัจจุบันไม่มียาหรือวัคซีนในการรักษาหรือป้องกันการติดเชื้อไวรัสไข้เลือด ออก ปัญหาหลักของการพัฒนาวัคซีนคือความไม่เข้าใจถึงกลไกการเกิดโรคในระดับ โมเลกุล มีผู้พยายามตั้งทฤษฏีเพื่อจะอธิบายกลไกการเกิดอาการรุนแรงในการติดเชื้อไข้ เลือดออกโดยส่วนใหญ่จะเชื่อว่า อาการ hemorrhage และ shock (DHF/DSS) เกิดจากการทำงานของระบบอิมมูนที่รุนแรงกว่าปกติ ซึ่งจัดว่าเป็นการอธิบายพยาธิสภาพในระดับใหญ่ (organ level) โดยแท้จริงแล้วพยาธิสภาพของการเกิดโรคเริ่มต้นจาก ปฏิสัมพันธ์ระหว่างไวรัสกับเซลล์เจ้าบ้าน (host cell) การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในปฏิสัมพันธ์นี้ คือตัวกำหนดพยาธิสภาพใน organ level เพื่อให้เข้าใจพยาธิสภาพอย่างถ่องแท้ ควรจะศึกษาการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นภายในเซลล์เจ้าบ้านภายหลังการติดเชื้อ ในช่วงเวลาต่างๆ กัน เพื่อค้นหา gene หรือโปรตีนที่เข้ามาเกี่ยวข้องกับจุดเริ่มต้นซึ่งนำไปสู่พยาธิสภาพในระดับ ใหญ่ พยาธิสภาพของ DF และ DHF/DSS เริ่มต้นจาก acute febrile illness ในผู้ป่วย DF อาการนี้จะหายไปอย่างสมบูรณ์ โดยไม่ต้องรับการรักษาในขณะที่ผู้ป่วย DHF/DSS เริ่มต้นด้วย acute febrile illness และติดตามด้วยอาการในช่วงที่สองซึ่งรุนแรงคือ bleeding diathesis และ circulatory collapse ลักษณะดังกล่าวทำให้คาดเดาได้ว่าผู้ป่วย DF และ DHF/DSS มีการตอบสนองต่อการติดเชื้อไวรัสไข้เลือดออกในช่วง acute febrile illness แตกต่างกัน โครงการวิจัยนี้มีจุดประสงค์ที่จะค้นหาความแตกต่างดังกล่าว ในปัจจุบันข้อมูลทางพันธุกรรมของมนุษย์ได้ถูกศึกษาอย่างกว้างขวาง การติดตาม gene หรือโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อ สามารถทำได้สะดวกและรวดเร็วขึ้น โดยการใช้เทคนิคหลายชนิดเช่น SAGE (Serial analysis of gene expression), cDNA array analysis เป็นต้น โครงการวิจัยนี้เสนอที่จะใช้ cDNA array analysis เพื่อติดตามการแสดงออกของ gene ในเซลล์เจ้าบ้านภายหลังการติดเชื้อไวรัสไข้เลือดออก โดยเลือกใช้ cDNA analysis ชนิด micro-array ซึ่งประกอบด้วย gene ประมาณ 10,000 genes จัดจำแนกเป็นกลุ่มได้มากกว่า 60 กลุ่ม เช่น gene ในระบบอิมมูน, cell-signalling, transporters, cell cycle, cell death mechanism, basic transcription factors, metabolism regulators เป็นต้น โดยเซลล์เจ้าบ้านที่จะใช้ในการศึกษานี้คือ peripheral blood mononuclear cell (PBMC) โครงการวิจัยนี้จะเจาะเลือดจากผู้ป่วยที่ช่วงเวลาต่างๆ กัน แยก PBMC และสกัด RNA นำ RNA ที่สกัดได้ไปศึกษาความแตกต่างของ gene profile ระหว่างคนไข้ DF และ DHF/DSS ในช่วง acute febrile illness ด้วยเทคนิค microarray analysis นอกจากนี้โครงการจะศึกษา gene profile ในการติดเชื้อในหลอดทดลอง โดยแยกไวรัสจาก plasma ของผู้ป่วยแล้วนำ DF และ DHF/DSS isolates ไป infect PBMC ที่เลี้ยงในหลอดทดลอง และติดตาม gene profiles ในช่วงเวลาต่างๆ กันภายหลังการติดเชื้อ ความแตกต่างของ gene profiles ทีได้จากการศึกษาในคนไข้ และ in vitro infection จะถูกนำมา validate โดยขบวนการ RT-PCR โดยใช้คนไข้ DF และ DHF/DSS กลุ่มละ 50 ราย ผลการทดลองที่ได้อาจจะนำไปสู่การค้นพบ genetic signature สำหรับ DF และ DHF/DSS ซึ่งจะส่งผลให้เข้าใจกลไกการเกิดพยาธิสภาพได้มากยิ่งขึ้น กล่าวโดยสรุปคือ โครงการวิจัยนี้มุ่งที่จะศึกษา gene profile ของเซลล์เจ้าบ้าน (PBMC) ที่ติดเชื้อไวรัสไข้เลือดออกเพื่อจะเข้าใจพยาธิสภาพมากขึ้นและอาจจะค้นพบ key molecules ซึ่งเป็นตัวการสำคัญในการก่อพยาธิสภาพ ซึ่งจะส่งผลอย่างมหาศาลในการพัฒนาวัคซีนและการรักษาโรคในอนาคต